Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Quia vero m̄lte huīditatē materie extractohumoe̓ generat radices multe diuerſe fiūtgraminū et herbaꝝ productiones mutuo ſecolligentes tocius fere ſuperficiem virorisgrā floꝝ decencia veſtientes ꝙͣto radicesgraminū inferius amplius ſe ꝓfundāt tantodifficilius gramina culmos ſuos et folia inin terre ſuperficie ſe dilatant. Pullulanciaaūt gramina in principio ſuo generacioīs ſemultiplicāt ſi ꝯpreſſa fuerīt aut mediocrit̓ꝯcuicata Qn̄ in principio nimis luxuriareꝑmittunt̉ cito ꝓrumpunt in ſemē indurāʳde facili ſuā ꝑdunt pulchritudinē virorēvt dicit pliꝰ. ex ſitū aūt terre vbi creſcuntqualitate humoris qūo nutriunt̉ diuerſasqualitates virtutes generaliter ſorciunturvt dic̄. eciā ſuꝑ libꝝ vegetabiliū ꝯmētatorvnde ex humoribꝰ complexiones contrariashabentibus qn̄ herbe gramina ȳmo omniain terra naſcēcia diu̓ſas ꝯſeqnun̉ efficaciaset virtutes vt dicit pliꝰ. yſa. ⁊cͣ. ꝓpter qd̓ſcd̓m auctores predictos gramina montiūſiue locoꝝ mōtuoſoꝝ ſunt rariora breuioraꝙͣ gramina valliū ſiue pratoꝝ. illa tamē ſūtouibꝰ ꝯueniēciora. qͥa dulciora ſalubrioraet mediocriter ficciora. in paluſtribꝰ quidēcreſcēcia ſūt pīguiora diffuſiora. ſꝫ melioraſūt ſimplicit̓ que in mōtibꝰ locis alcioribꝰoriuntur. Nam vt dicit ꝯſtā. et eciā yſaacherbe paluſtres peiores ſunt nutrimenti.aquoſū generāt ſanguinē. cito ſe a mēbrisdiſſoluente. inflacionē et rugitū in viſceribꝰgenerant. ſed in ꝯtrarijs ꝯtrarie. Eſt autēregula vt dicit yſa. qui dicit ſic miſticū adcementū dixit. cuiꝰ radix īter herbas nutriteius ſemē non eſt nutrimentū nec ecōuerſocuius ſemen nutrit eius radix non nutrit.gramē itaqꝫ vt dic̓ piladiꝰ. gramē facit ſolūin aſpectu. gratū eſt aliquibꝰ in paſtū. gratūeciā ſit languentibꝰ in effectu. nam ſicut inradicibꝰ ſic in gramībꝰ latet virtus ſtiplexmedicine. gramē eciā auſtri tēpus pluuioſūſcꝫ calidū diligit. et virorē ymbris eciāhabundanciā eciā in locis deſertiſſimis ſediffūdit ſꝫ preualente vento boreali frigidodeficit extrinſecus marceſcit vt dicit bedaScd̓m diaſ. vero gramē dicit̉ quedā herbaſpālis hn̄s v̓gas nodoſas. ſpiſſas. ſparſas.ſuper cerram. folia lata aliꝙͣtulum acutacuius radix nodoſa eſt dulcis. hāc herbāboues alia aīalia libent̓ ꝯmedūt depaſcūtcuiꝰ virtus ē ſtiptica et vulneꝝ ꝯglutinatīavētris ꝯſtrictīa. vulneꝝ renū veſice ſanatīadoloīs ſplenis mitigatīa. hāc herbā noſcūtcanes et illā ꝯmedunt qn̄ ſe purgare voluntIlvt dicit pliꝰ. ita hoc faciuſit caute vix pōthoc ad humanā periciā deuenire. De galbano:Albanus ē herba cuiꝰ ſuctꝰ galbanūdicitur. et eſt herba in ramis feruleſilis. ȳmo vt dicit varro. galbanūſuctus ferule eſt vt dicit yſid̓. li. xvij. incidiautē herba in eſtate effluit inde lacrimaque reolligit̉ deſiccat̉ Idem aūt galbanūeſt optimū qd̓ ē mundiſſimū. habet plue̓sguttas ſicut armonialē. et eſt ſimilis thuriin colore habens grana līpida cuius granūnon eſt minis ficcū vt dicit pliꝰ. et diaſ. ineſtate circa fruticē deficcat̉. Ineſt autem eivirtus ignea calida ſcꝫ in tercio gradū. ethumida in primo vt dicit idem. ſophiſticat̉aūt pulnere colophonie ideſt piris grece. fabis fractis corticibus abiectis que cumoptimo galbano reſoluto admiſcen Galbanū autē purū diu poteſt ſeruari. virtutēhꝫ attrahēdi. diſſoluendi. leniendi. relaxādiet mitigandi. ſumus eius litargicos excitatdolore ſplenis et opilaciones aceto ſanatfetū mortuū de matrice educit. et matricempurgat. melle pl̓uis galbaī lūbricos necatfumus eius menſtruis imꝑat. ſerpentes etvenenoſa eius fumus fugat. dolorem dentiūmitigat vt dicit diaſ. et pliniꝰ. et plat̓. vbiſubdit̉ ſi galbanū debet poni in medicinaprius debet a ſuperfluis emundari. Primoigit̉ ſuper ignē in teſta debet liquefieri. inaqua poſt infundi. qd̓ puꝝ ē ſuꝑ enatabitqd̓ vero inutile ē vt cortices lapilli inferiꝰreſidebit. Diaſcorides tn̄ dicit ꝙͣ in aquaferuēti galbanū debꝫ poni. qd̓ petit fundūcolligi. qd̓ aūt ſuꝑ enātat vt cortices huiōidebet amoueri. De gutta.Vtta ad modū galbani eſt cuiuſdāherbe vel arboris lacrima. que alionomine armoniacū appellat. iſtiusaūt arboi̓s vel herbe ramuſculi diebꝰ eſtiuisab incolis incidunt̉. gutta inde diſtillatgutta ſiue armoniacū nuncupat̉ a medicisvt dic̄ yſid̓. pliꝰ. ⁊cͣ. Iſtius gutte ſpēs iſta ēnobilior que mundior eſt et purior et terrefetulencie impermixtior. que quidē debetcandida pinguis ſicut thus. qn̄ frangit̉apparet ſplendida interius et gummoſa vtdicit diaſ. pli. habet odorē ſimilē caſtore.et ſaporē ſubamarū aliꝙͣtulū ſiue acrū. Eſtaūt gutta calidā in tercio gradu. et ficca inſcd̓o habens virtutē diſſoluendi r̓laxandivt dicit̉ in plat̓. cuius ſcrupulus potatusoximelle ſpleneticas curat aſperitates. inmundicias oculoꝝ mitigat et curat. ſuccō