Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

abſinthij lūbricos necat. ꝯtra archericamſciatica paſſionē pice dura multū iuuatvrinā ꝓuocat. et menſtrua purgat. omnestumores inflaciones ſedat. vt dicit gloſaſuper illū locū. mirra gutta ⁊cͣ.De gariophilis.Ariophili vt dicit diaſ. quidā ſuntꝑfecti ſapōīs acuti. coloris ſb̓nigricalidi ficci in effectu. humidi verointeriuſqꝫ actu. quidā in ſuis qualitatibusmagis ſūt remiſſi Sunt aūt fructꝰ cuiuſdāarboris in india qui in eſtiuo tꝑe colligunt̉qn̄ ſunt maturi per quinqꝫ annos in multaefficacia ꝯſeruant̉ in loco eciā minis ſicconec nimis humido debent ſeruai̓. qꝛ in multūhumido putreſcunt multum ficco areſcunt.cligendi aūt ſunt qui in ſuperficie aliꝙͣtulūhabent planiciē qui acutū habent ſaporemſuauē odorē qui expreſſione vngius aliqͥdemittunt humiditatis. Sophiſticant̉ autē puluere gariophili mixto aceto vinoodorifero ex quo ꝯtrahunt humiditatē vixdiſcernūt̉. quare in exteriori ſuꝑficie magisſūt acuti alij. acutū magis eſt in exterioribꝰ in interioribus. ſꝫ ſophiſticati nonpoſſunt vltra vigniti dies obſeruari. habentaūt boni gariophili virtutē confortandi exaromaticitate ſua diſſoluendi ꝯſumendiex qualitatibus ſuis. confortat em̄ cerebruet virtutem animalē. valent eciam contradefectum cordis quare confortant virtutemſpiritualem. valent eciā contra indigeſtionēſtomachi dolorē ex frigiditate vētoſitatequia virtutē iuuant natutalē hucuſꝫ diaſ De geneſta:Eneſta que eciam ab amaritudinedicit̉ quia eius guſtus nimis hoībꝰamarus eſt. arbuſtum creſcens inlocis deſertis incultis ſapoſis. cuius preſencia infertilitatis et ariditatis terre vbicreſcit teſtis eſt. habet multos ramos graciles duros nodoſos virētes hieme eſtateflores glaucos. ſpiſſos. et inuolutos grauisodoris. amari ſaporis. ſed tamen ſūt maxīevirtutis vt dicit diaſ. nam florum folioꝝeius elixatura ſplenis tumorem compeſcit.dolori dentium ſubuenit. menſtrua ſtringitfluxum diſſenterie ſiſtit. pediculos lendesſuccus eius perimit. ſemen facit amarum etnigrū in quibuſdā ceteris longis et nigrisad modū folliculoꝝ vicie vel ꝑiſe conuoluātet valet ad predicta. De granoRanum eſt minima tam ſeminisarboris particula diſtincta ſb̓aliteret diuiſa. in quolibet autē grano eſtcortex medulla in relinquit̉ racīo ſcīalisvt ex grano terre ꝯmiſſo poſſit ꝓduci plātavnde in quolibet grano eſt relicta potencia anatura vt ex ea poſſit fieri planta mediāteſua ſpecies multiplicetur et in eſſe ſpecificoconſeruet̉. Vnde granū ꝙͣuis ſit modicū inſubſtancia corticis et medulle. magnū tamēin racionis ſeminalis efficacia virtute. etſicut grana differunt in ſpecie ſic differūtin figura ſitu aūt diſpoſicōe. Vnde dicit ariſ.in primo li. de plātis. grana inquit ſemīaalia naſcunʳ in plantis ſiue ſiliqua vt ſemēaneti feniculi huiōi. alia naſcunʳ in ſiliqͥs in folliculis vt faba alia leguminoſaet alia in ſubſtācia calloſa emittunt̉ vt ſeīapiroꝝ pomoꝝ. quedā habent gͣnā ſemēin teſta callū extra teſtam vt nux oliua.granā aūt ordinata in ſiliquis in folliculisvariant̉ multipliciter in ſitu. Quia quedāhabent grana ſua multiplicata in ſiliqua ſuaſicut accidit celidonie quedā herba valensad oculos. quedā faciūt grana in folliculoclauſo vt faba piſa cetera. quedā in nonclauſe ſicut triticū ſpeltā ſimilia Quedāautē non faciūt gna ſua in aliqͦ folliculo vtgranā ordei ſꝫ paleā ſuā qͣſi ꝯtinuat granoſuo. et quedā grana ſūt duplicia per ordinēabſqꝫ ꝑiete in ſiliqͣ ſua vt grana celidonie.quedā ſūt duplata ꝑiete mediante vt patꝫin granis naſturcij. quedā triplicantur indiuerſis per ordinē cellulis eiſdē folliculi vtpꝫ in mirto in cuius fructu ſunt tres cellein qualibet tria genera vel quatuor ſn̄ ꝑietealiquo ſunt ꝯiuncta. qn̄qꝫ eſt inter granaꝑies ligneꝰ ſicut in caſſia fiſtula. aliqn̄ ꝑiescarnoſus vt patet in cucumere cucurbita.qn̄ꝫ inter grana ſūt parietes diuerſi genei̓set diuerſe ſubſtācie vt accidit in malagranatis in quibꝰ ſunt quidā parietes carnoſiinter grana grana ſimiliter. et quedā teletenues non carnoſe ſūt inter grana granaſed ſicut differunt grana grana inter ſe inſb̓a ita eciā in figurā. hn̄t em̄ quedā formārotundā. quēdā piramidalē oblongā. q̄dātriangulā vel multilaterē vt pꝫ in ciceribusgranā aūt ſūt oblōga in vno latere videnʳ̉eſſe qͣſi ſciſſa vt pꝫ in grano tritici ꝯſilibꝰcorticibꝰ aut ſiue telis muniunt̉ gtana ꝓpt̓interioris medulle caloris natural̓ ꝯſeruacionē. hucuſꝫ ariſ. De gith.Ith genus ē legumīs ſimile ciminoin ꝙͣtitate ſꝫ nigri coloris et in paneſꝑgit̉ dulcorādo vt dic glo ſuꝑ yſaxxviij. ẜm plat̓. ariſ. diaſ gith ē herba calidā ficca in ſcd̓o gͣdū. int̓ frum̄ta naſcit̉