Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ꝯpreſſi digito tactui cedunt ſenſui offerūtſubſtanciā molliorē vt dicit yſaac in dietisFructus aūt arboꝝ creſcenciū in montibusſunt puriores ſapidiores eciā ſuauioresillarū que in vallibus ſunt creſcentes. hocaccidit ꝓpter dulcius et purius tēperaciusqd̓ ibi ſcꝫ in montibꝰ inueniūt nutrimentūvt dicit ariſ. vt patet ſupra eodem quere dediuerſitate arboꝝ quo ad fructus circa finēSunt autem quidā fructus primo dulcesſapidi ſed poſt efficiunt̉ pontici et amari ſcꝫmirabolani vt dicit ariſ. tales fructus ſifuerīt ꝯmēſtibiles ſūt tn̄ alijs medicinalesFructus aūt dulces vt dicit yſaac in qͣtuorqualitatibꝰ ſunt temꝑaciores humidioreset calidiores ceteris nutribiliores. fructusvero frigidi ſcꝫ pontici duri ſunt ſtipticiac epilatiui ſiue ꝯſtrictiui. ſtomachi tamenꝯfortatiui. appetitus excitatiui maxime ſicomeſte fuerint a ieiunis. ſed poſt prandiūꝯſūpti ꝯfortando ſtomachi orificiū in vſumſumptū ꝯprimunt̉ cibū aſſūptū ad inferioraet ſunt cauſa ſolucionis. ſed ſi fuerīt fructusacetōſi et aquoſo modico terreſtri ꝯpoſitiacumne colere extinguunt. ſitim mitigantſtoͣchū ꝯfortant. hūores groſſos frigidosdiſſoluūt diuidūt non deponūt. dulces veroacuūt eis vim ꝯferētes penetrādi totū corꝑfructus inſipidi aūt in quibꝰ dn̄at̉ aquoſahumiditas ceteris minus ſūt laudabiles qͥaſtoͣchū non iuuāt. ſꝫ abhoīacionē faſtidiūgenerant. Fructus itaqꝫ ſi bene mnaturatifuerint erunt ſaporis boni. odoris iocundi ſinon fuerint putridi non verniculoſi humorevel corrupto aere non infecti. tales fructusin loco ſicco mūdo meliꝰ diuciꝰ cuſtodiūt̉et maxime ſi in feno vel palea contegant̉ vtdicit pli. iuxta terrā in loco humido ciciꝰcorrūpunt̉. Item fructꝰ maturi cicius cadūtde arbore maturi facilius de noctede die. quia nocturno rore perfuſi efficiunt̉ponderoſi ideo ad caſū magis proni. Hecde fructibus dicta ſufficiant. quia multa defructibus ſupra eodē in tractatu de arboribꝰin generali ſunt dicta quere ibi.De germine:Erme vt dicit yſid̓. ē pregnās ſurculus a gerendo dcūs. vn̄ germīaciona in germīe gignit̉ humor nutrimētalis.racio ſemīalis in eo eciā viget operat̉ calornaturalis. et ꝙͣuis ſint modice ꝙͣtitatis inſubſtancia maxime tn̄ virtutis eſt potēciein efficacia. virtus radicis trahit̉ trāſitin ſubſtanciā germīs. ideo herbe ꝙͣ diu ſūtin germine viget in eis humor tranſiuſu-a radice̓ maxime ꝯueniūt vſui medicine Itēitaqꝫ germē dicit̉ qd̓ primo erūpit de radicearboris herbe. ꝯfortato calore naturaliī radicis medulla ē incluſus radix hūorē ſibineceſſariā attrahit vi caloris. qd̓ ſibi noneſt neceſſariū ex ſe exteriꝰ ceicit. illd̓ caloreincluſo ſurſum eleuante ex acre intrinſecusdeſiccante in naturā germinis tranſmutat̉et qui non ceſſat attractionis ꝯtinuacio inradice ideo non ceſſat acumenti dilacio ingermīe qͦuſqꝫ ad debitū ꝯueniat ꝯplementūCalor itaqꝫ celeſtis penetrās ad medullamradicis partes eius liquidiores ac purioresac vnctuoliores ad ſe trahit. coagulat acꝯiungit coadunatas per poros terre inſenſibiliter inducendo eas in ſubſtanciā germīsꝯuerte̓ deſiſtit vt dic̓ ꝯmētator ſuꝑͣ libꝫvegetabil̓. Cōtrahit aūt colorē viridē mediūſcꝫ inter rubentē nigꝝ ſcd̓m dominiū eqͣliūparciū terceſtriū et ignearū. nam generaciogerminis habet fieri ex terreo humore nigroopaco. ſed ꝓpter aerearū parciū ignearūadmixtionē ſit calor eius viridis. qui calormedius eſſe dicitur inter rubeū atqꝫ nigrūEſt aūt germē principiū culmi ſiue ſtipitisfloris atqꝫ fructus emittens primo pluresfrondes mutuo ſe nectentes qͦs facit naturaadiuuati caloris in ſubſtancia germinisſeruacionē. tenera em̄ eius ſubſtācia frigidoaere de facili lederet̉ niſi ab extrinſeco nocumento tutela frondiū tueret̉. de facili enimledit̉ ex aere frigido ex grandine ex ventoet eciā ex rore noxio infectiuo ita contrahuiōi nocumēta pluribꝰ folijs ꝯnexis quaſipluribꝰ tuniculis regit̉ munit̉. ortus itaqꝫgerminū ornatus terre eſt principiū. namomnia terre virencia a germinibꝰ oriunturmutacionis tꝑis eſt indiciū ſignū vernalisniouitatis finēqꝫ annūciat hiemis ac p̄coniūē eſtiualis nouitatis venuſtatis. a brucislocuſtis erucis corrodunt̉ qn̄ꝫ germinatunc ſpes vlterius de fructu non habet̉. De gramineRamen eſt agreſtis herba ab eogerminet̉ ſic vocata vt dicit yſid̓.beneficio ſiquidē caloris ex humoreterre oīs herba generat̉. nam celeſtis calorterre ſuꝑficiē penetrās ꝑtes eius ſubtilioresaggregat in radicis ſpēm tnͣſfigurat. queterre infixa calorē intra ſe claudit cuiꝰ tutehumorē circūiacētis terre ad ſui incrementū nutrimentū attrahit. qd̓ ſimile eſt in ſuinaturā alterat commutat vel conuertit. etquod ſibi quo ad ſubſtanciā eſt ſuperfluūad generacionē folioꝝ germinis trāſmittit