Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Alias ꝓprietates folioꝝ quere ſupra in eodēli. xvi. c Flores vt dicit yſid̓. li. xviij. dicun̉quaſi fluores. eo cito defluunt ſoluunt̉in hijs tn̄ multiplex eſt grā ſcꝫ odoris. ſapoī̓set coloris. lenitatis. et virtutis. nam odorerecreant et delectant ſpiritū. ſapore īmutantguſtū. colore alliciūt viſū. lenitate demulcētfactū. virtutē hn̄t multiplicē. ſanāt morbūzephiro gn̓ant. auſtro diſſoluunt̉ vt ibidēbicit yſid̓. arbores herbas. campos. ortoset ſilua pulchritudine ſua decorāt ornant.dulcedine quā concipiunt ex celeſti rore meladminiſtrāt. Et ideo apes flores mellificādigraciā viſitāt frequentāt quādo apparentFlores mutacionē tꝑis ſignificat. et ſpem defructu generant. nam flores ſemper fructūprotendunt et ſpem de ſubſequenti fructurelinquere ꝯſueuerunt. de puro et vnctuoſomedulle arbois humore originē ꝯtrahunt.erūpentes de ſtipite virge virgā non violātnec deflorant. ſed pocius ipſam perficiuntmirabiliter et decorant. Item flores in ortuſolis ſe aperiunt ſicut in occaſu ſeſe ſepiusclaudunt. multi ſūt qui ex paucitate hūoriset liquiditate caleſcente calorē humiditatēꝯſumente deficiunt areſcunt. Aliqn̄ eciamflores ad ſolis faciē ſe ꝯuertunt. ſcd̓m tn̄ eiꝰortū ſe aperiūt ꝓceſſū ſe diffundunt vt pꝫin elitropia que alio nomīe dicit̉ ſolſequiūet dicitur a multis cicoria vt patet ſupra cIntēpeſtiuꝰ aūt ortus floris ſignū ē defcūset carencie fructus vlterius ꝯſequentis.tales flores ſubito frigore vel eciā corruptoacre facilime corrumpunt̉. vel ſi ſunt nimishyemales. vel autūpnales ad maturitatemdebitam propter caloris defectū nullatenusperducunt̉ vt dicit pliniꝰ. li. xx. ca. v. Interalios flores preponit liliorū flores. roſas.violas. precipue ad coronas nobiliū adornādas de quibus poſt eſt dicendū. Eſt floscampi flos ſpecialis ſic dictus. quia per ſecreſcit in locis incultis nec ſulcatis vomerenec ſtercore impinguatis vt dicit idem. Eſtitaqꝫ floſculꝰ ſtipite quidē gracil̓ et modicꝰflore rubicundo quaſi colore ſanguineo inſignitus. cuius flores plus nec minus ꝙͣper quinqꝫ folia ꝯmuniter diſtīguunt̉. cuiv̓tus centauree ſilīs eſt. non tn̄ ex ꝯplexiōeſua tāte ē amaritudīs ꝙͣuis minori cētaureein folijs et in ſtipite multū ſimilis videaturet in multis medicinaliter non inferior abantiquis ſapientibꝰ iudicet̉. Centaurea eſtherba amariſſima. vn̄ et ferene dicit̉. cuiusſpecies ē duplex maior minor. habet itaqꝫ qͣdā amaritudīe dulcedinē in radice. cuiſuctꝰ melli inixtus viſū clarificat. inflacōesſedat. morſꝰ venenoſos curat. ꝯtra antracēapoſtema mortiferū iuuat. venenoſitatisſue maliciā repͥmit refrenat. et impedit nematerie furioſitas ad nobiliorū membrorūintrinſeca ſe diffundat. hucuſqꝫ pli. vt ſupͣ De fructu:Ructus a frumine nomē accepit vtdicit yſid̓. qͥa frumine .i. eminēcioriparte guttuis veſcimur vt dic̓ yſid̓.li. xvij. inde fruges dicimus. Fructus aūtꝓprie dicunt̉ arboꝝ a groꝝ quibus vtendofruimur ꝙͣuis abuſiue fetū alterū fructumaliquādo nuncupemus Eſt itaqꝫ generaliterattendendū pars arboris ſiue plante quenobilior vnctuoſior eſt tam in medulla ꝙ̄in radice ſolet attrahi naturaliter a calore inſuo tꝑe precedente flore fructus originemdiſponente inde fructus materia genereturhumoris et caloris beneficio nutriat̉ foliorūcooꝑculo defenſet̉ ſol̓. in virtutis celeſtisinfluencia ad perfectū deducat̉. Et tandemmaturato frcū collectō ad vſū eſū debitūaſſuma. fructꝰ aūt crudi īdigeſti corꝑibꝰmaxīe pueroꝝ debiliū ſūt nociui inflatīlūbricoꝝ et alioꝝ veriniū generatiui. humoꝝmaloꝝ nutritiui. guſtus natural̓ corruptiuivt patet in mulieribꝰ īpregnatis maximedeſiderāt fructus immaturatos vt dicit pli.ſed fructus ꝯgrui maturi tam medicine ꝙͣeſui erūt apti. ita tn̄ quilibet fructꝰ qͦlibet vtat̉ debito. potus ꝯgruus poſt fructūvſū ordine ꝯgruo ſubſequat̉ vt in li. dietaꝝplanius edocet̉. Fructus pͥmo generalit̓ ſūtcrudi indigeſti. ſtiptici. pontici. vel amariſed colore exteriori interiorē confortante ethumorem ponticū terreſtrē diſſoluente acdigerēte. tanto dulciorē ſaporē ꝯueniēciorēaccipiunt ꝙͣto ad maturitatē perfectā plusaccedunt. cicius aūt accedūt ad maturitatēqui alcius in ramoꝝ ſūmitatibꝰ creſcunt etcalori radioꝝ ſolariū directius ſe extenduntmaturitatis ſignū ē mutācio coloris viridiset terreſtris in colorē pallidū vel rubentem.Et mutacio ſaporis inſipidi pōtici aut acidiin ſaporē ſuauē guſtui atqꝫ dulcē. primo em̄naſcunt̉ fructus virides. ſed qn̄ tendūt admaturitatē vincente calore in ſub̓a fructuūcolores mutant pariter ſapores. tanto eciāſunt meliores et in ſubſtancia laxiores qn̄relaxata vi caloi̓s treſtri duricia eciā dn̄antehumiditate aquea vel aerea maturitati ſūtꝓpinqͥ ores. ideo ꝓbat̉ fructuū maturitasnon ſolū per viſū quo ad colorē. nec ſolū perguſtū ad ſaporē. verū eciā per factū quando