Vbet in eqͣlitatē caloris materiā in eqͣliter ex tēdentis qꝛ in talibꝰ hūor vnctuoſus ⁊ viſcoſꝰtnͣſit in materiā fructuū et aqͦſus vero et terreſtris in materiā tnͣſit foliorū vt dicit alItem variant̉ arbores ⁊ plāte ī extremitatūp̄ciū ſuaꝝ varia figuracionē. nā qͣrūdā extrimitates ſūt piramidales et acute vt patꝫ inſpinoſis in quibꝰ calor ſubtiliorem hūoremvelocius attrahit ad exteriora et illū deſiccādo ꝯu̓tit ī acuinē groſſiorē vero ꝑtem ꝯiūgitcū ſtipite et radicē. vt dicit al. ꝯtrarie aūt figure ex cauſa ꝯtraria gn̓ant̉ et hoc idē patꝫin fructibꝰ qͥ vt dicit ariſ. ſūt diu̓ſoꝝ modoꝝnon em̄ ſūt om̄s anguloſi .i. figure āgularisneqꝫ omēs ſuꝑ tectā lineā ſunt ꝓtenſi ȳmoqͥdam ſūt circulares ꝓpter eqͣlem materiamhūoris et eqͣlem actionē v̓tutis agētis et caloris ꝑ quē materie ꝑtes eqͣliter extendūt̉ ⁊a medio vſqꝫ ad circūferēciā vniformiter ꝓtendūt̉. anguſares vero excauſa cōtraria ſimpliciter oriūt̉ Item variāt̉ ī coloracōe diuerſa. nā tam fructus ꝙ flores tam rami ꝙͣ ſtipites in arboribꝰ variāt̉ vt dicit ariſ. ex humore em̄ frigido terreſtri ī melācolico nigreſcunt et vileſcūt ex huido et frigido albeſcūtex calido rubeſcunt. ⁊ ſic de alijs vt dicit aliſub tali em̄ drā dn̄antis humoris ⁊ agentiscaloris ſubſtācia digerētis. in p̄dictis omnibus ſopoꝝ differēcie gn̓ant̉. Item differut tāarbores ꝙ piāte ī f ructuū māturacōe nā q̄dāmature cūt cicius vt dicit ariſ. ſicut mora ⁊ceraſa et ꝯſil̓ ſa et hoc accidit ꝓpter ſufficienciam caloris poētis ſuꝑ hūidis maturandi etdigerēdi ⁊ obedienciā hūoris accioni corꝑisnllatenꝰ reſiſtētis. q̄dā vero maturos habētfructꝰ tardiꝰ ꝓpt̓ groſſiciē hūoris aqͦſi ī obediētis et in ſufficiēciā caloris digerētis et haccidit potiſſime in arboribꝰ q̄ ſūt ſilueſtreseadē eſt racio qͣre qͥdā arbores cicius frōdecunt ⁊ q̄dā taroius. cito emittūt folia ꝓpterabūdaciam humoris aquei nō in digeiti nōvnctuoſi. Sed fluidi ⁊ de facili ſe extēdētisad arboris ſiue plāte ex tremitates et ex contraria cauſa ꝯtrariū accidere ꝯſu euit:¶ De arbore aromātica:Rbor aromaticaā aliqnͣdo habet aromaticē in cortice. aliqn̄ ī flore. aliqn̄in fructu ſuo vt patꝫ in cynamonioꝙ ē cortex et in mace ꝙ ē flos ⁊ in muſcataqꝛ fructꝰ. ē aūt cauſa aromaticis vtdicit alſicut terreū ſubtile ꝯmixtū ſubtili aqō et ẜmeius dominium magis in vna parte arborisꝙͣ ī alia eſt vna pars magis aromatica qͣalia. alia vero arbor eſt tota aromatica ẜmomuēs ſui partes vt arbor balſamni cuius4301ſingule ꝑtes ſūt odoris flagrāciā reſpirantesvt poſt dicetur Inter aromaticas vero plantas ⁊ arbores qͣdam grana in quibꝰ eſt racioſeminalis ꝓcreant̉. qͥdam ꝑ ſe ex ꝯpetēti cōmixtionē elemētoꝝ ꝓducūt̉. q̄dā ex radicisvel ſtipitis plātacōne multiplicatur. qucdā ꝑinſercionem ſurculi in trūco eſſe debitū ſorciuntur vt dicit alb̓. Inter omnes arboꝝ inſerciones ille ſunt magis laudabiles qn̄ ſimilia ſimilibꝰ inſerūtur vt dicit ariſ. ꝙ dupliciter intelligitur vel in plātis ꝯſimilis ſpecirivt inſercio ficus in ficum vitis in vitē. vel deillis q̄ habent humorem ꝓporcōnabilē interſurculū et trūcū cui inſerit ita ꝙ humor vnius ſit aptus ad aliū nutriēdū ſicut ꝙͣdo ſurculus piri in malo trūco inſerit̉ vel ecōuerſoItem notabile eſt ꝙ ſurculus inſertus alteritruncō totā v̓tutē trunci in ſuā v̓tutē ꝯuertitet trāſmutat qͣlitatē Si em̄ fiat inſercio oliue ſuꝑ radice ſiue truncū bete v̓tus oliue deſcendit in v̓tutē bete et indurat cā et facit eādurare ꝑ aliqͦd tēpus. et tādem humiditatēibi cxeutem ad ſe attrahit et trāſmutat inſuā ſimilitudinem aut ꝯuertit vt dicit alb̓ſuꝑ finē pͥmi libri Itē dicit idē nō ꝓueniūtde facili ex ſemine malo plante bone. nec exbono ſemine vel radicē arbores male. ꝙͣuisin animalibꝰ ſepius ꝯtrariū videatur Cuiusracio eſt vt dicit alb̓. ꝙ planta eſt terre affixa et vniforme recipit a terra nutrimentūAnīalia vero nō ſic̄ ꝓpter natiuitatē ꝯplexiom̄s et eciā ꝓpter ꝯtrarictatē appetitus ſiueappetibilis volūtatis. et ideo aliud ē in aīalibꝰ aliud in arboribꝰt Item in omni generearboꝝ ſic eſt ꝙ ꝑ culturā debitā ſilueſtres ꝯu̓tunt̉ in ortēſes et poni ariſ. ibi exemplū ꝙamigdali amari ꝑ culturā efficiuntur dulcesSimiliter ⁊ malagranati acidi mediocresDicit eciā ꝙ arbor habens groſſū̄ corticemcito ſit ſubtil̓ ⁊ hoc accidit vel ꝓpter d̓fectūvnctuoſi humoris qͥ ē materiā fructuū. vl̓ꝓpter duriciē corticis ꝓhibentis eu aperacōeꝫgroſſi qd̓ ī arbore eſt nociuū. ſed dicit ibidēꝙ ſi ſcīdat̉ radix eiꝰ ⁊ illi ſciſſure lapis īmittat̉ rurſū fecūda fiet nociuigroſſi euaporacōet caloris ſol̓ vl̓ aeris circūſtantis introdūccio cuius v̓tute fiet ipſius humoris corruptiꝯſūptio Item dicit̉ ibidē amigdala et malagranata mutāt̉ a malicia ꝑ culturā. nā malagranata ſtercore porcino fimata ⁊ aqua dulcialb̓. quia ꝑ caliditatē et ficcitatē huius fimirigatā meliorātur Cuius racio eſt vt dicitſuꝑfluitas aqͦſa reprimit̉ in granatis Sedne per exceſſum caliditatis et ſiccitatis fimiꝯu̓tat̉ fructus in amaritudinē ꝯpetit appone̓
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten