Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LIhVnde a pud nos calidus et hūidus inuenitur ipſo inflante aer p̄dicto vapore repletꝰin pluuias reſoluit̉. a de amplazona aerēinpellit ad nr̄am anguſtiā ideo ꝯdenſat aerēvn̄ nubes gn̓ant̉ quaꝝ abiectu ſolares radijobſcurāt̉ vt dicit yſid̓. multas itaꝫ habꝫ auſter laudabiles ꝓp̓etates. quia eſt ventꝰ mollis et remollitiuus calidus et hūidus pluuieet roris miniſtratiuꝰ. poroꝝ tre aꝑitiuꝰ germinū et ſeminū ꝓductiuꝰ nut̓tiuus et augniētatiuus ſuꝑficiei terre renouatiuꝰ pēnarūveterū plumaꝝ in auibꝰ mutatiuꝰ. humorūfrigidorū et ꝯpactoꝝ in corꝑe diſſolutiuꝰ ſudoris et euaporacōnis fūoſitatū et hūoꝝ ſuꝑfluoꝝ ꝓuoͣtiuus reptiliū v̓miū terreſtriū deīterioribꝰ terre eductiuus. Quartꝰ ventꝰ cardinalis dicit̉ boreas qui ortū habꝫ ſub poloarticō eadē de canſa quā et p̄cedētes et habetiſtos collaterales. ſcilicet aquilonē v̓ſus occidētem et choꝝ verſus orientē nonͣt̉ hūcverſū. Ac boreas aquilo veniūt chorus abalto. dicit̉ boreas ab yꝑboreis mōtibꝰ abꝰ flat vt dicit. yſid̓. fic̓ auſte̓ diʳ affricꝰ deꝓuiciā affrice a frequēciꝰ ſolet flare. diʳ etſeptētriōal̓ qͥa flat a te aeris ſcp̄tētriōiset orit̉ ex locis aquoſis et cōgelatis et conſtrictis ꝓpter nimiā remocionē a circulo ſol̓et ex mōtibꝰ excelſis ex quibꝰ ad nos venitet cum ab illis locis neq̄ant vapores diſſolui ꝓpter nimiā ꝯgelacionē aerem ſerenū reddit et peſtilenciā ab auſtro ortā rep̓mit et repellit vt dicit yſid̓. vehemencia ſui frigoristerrarū et aqu̓arū ſuꝑficiē ꝯſtringit et nuncin glacici nunc in criſtalli ſpeciē ẜm maiorēvel minorē induracionē alterat et ꝯu̓tit. Hijtres ergo venti cum frigidi ſint et ſicci corꝑa indurant et poros claudūt. humores putrificaat. ſpūs et ſenſus ſubtiliāt. vim digeſtiuam adiuuant. v̓tutem retentiuā ꝯfortātaerē peſtibilē ſanāt. vnde gn̓atiuā augm̄tātVnde dicit ariſ. li. xiiij. in ꝯcepcione fetusſi ventꝰ fuerit ſeptētrional̓ natꝰ erit maſcūlus ecōu̓ſo Si fuerit meridional̓ dicit eciāꝯſtē. li. v. c. vij. ventꝰ aquilonal̓ hūoresmalos ꝯtrahit impedit ne in alia m̄bra diſcurrāt. verūtamē tuſſim facit ꝓpter pectorisdeſiccacōi terre et corꝑin facit aſperitatesfrigiditate ſiccitate ſua n̓uos percutit ꝯtrahit et ꝯſtn̓git. ideo ad motū oꝑacionēbra inpedit atqꝫ ledit. flores et fructꝰ teneros ledit corrūpit vineas gminātes florētes exurit. herbaꝝ arborū virorē ſpoliatatqꝫ tollit huores deficeat exteriores interiores ideo ꝑtificis eſt nociuꝰ qͥa pulmonēſua ficcitate dilace̓at vlcerat vt dicit gal̓.ventus eius ē frigidus fictus de anguſtazona veniēs ad amplū aerem rarefaciēs ſb̓tiliat et deficcat et cōgelādo ꝑtes hūidastre ꝙͣ aque ſuꝑficialiter coadunat. vnde diaquilo quaſi aquas ligans vt dicit yſid̓. De nu̓bibusVbes eſt inp̄ſſio facta in aere ex ml̓tis vaporibꝰ in medio aeris interſticio agregatis mīmū corpꝰ ex loci frigore cōdenſans. Vnde nubes eſt cōmūis materia ad niuē pluuiam et grādinē ⁊cͣ. habꝫaūt nubes ſic gn̓ari nam calor celeſtis vi ſuaꝑtes aq̄ terre vaporabiles ad ſe ſb̓tiliſſimeattrahit ꝑtes eaꝝ ſb̓tiliorres cōſumēs et reſiduū ꝯdēſans in nubēcōu̓tit. vn̄ dic̄ yſi. nubes ē aeris dēſitas ex vapoꝝ et fūoſitatū terre et maris attraccioē cōglobata aeris ecialeuitate et ventoꝝ inpulſu a calore in ꝯcauitate ventris nubis int̓cluſo. hinc inde moueturnubis ſubſtācia in circuitu agitat̉. eſt autēnubes ꝯcaua naturalit̓. ad modū ſpōgie cauernoſa et ideo inp̄ſſionis ſuꝑioꝝ corꝑm eſtde facili receptīa et ideo radioꝝ ſolis ſubintracionē eſt ml̓tiplicis forme et coloris reiſētatīa vt patꝫ in arcū celeſti nichil aliudē ꝙͣ nubes qͥdā rorida ī eiꝰ ſb̓ſtāciā ml̓tiplexfor̄a ſolis radiū gn̓atꝰ eſt autēnubes interius ꝯcaua et ſui figu̓acōm ſpe̓a celi cui aꝓpinqͥt rotūda eius exreius euexa. a late̓autē ē ei aliqͣ for̄a ſiue figu̓a detiniātaquādo nubes nubi lateralit̓ approxīat alte̓aalteri in figura ſe ꝯformat vt dicit beda. Itēnubes leuitate ſue ſubſtācie ſurſū eſt nociuaet ẜm qd̓ a vento plus minꝰ ue ꝓpellit̉ ciciꝰeſt nichil tardius ꝓceſſiua. Item ẜm qd̓ exſubtilioribꝰ purioribꝰ vaporibꝰ eſt cōpoītamagis eſt illūiacionis et in p̄ſſionis radioꝝſolariū p̄ceptiua dyaphancitate enim ſuatranſparencia lucis eſt ꝑuia. niſi quādo exnimis groſſis ſumoſitatibus ipſius ſubſtācia eſt in aere agregata. tunc em̄ eſt obſcuraet ſui interpoſicionem inter nos et ſolemlumīs ſolaris ē interceptiua et a noſtris aſpectibꝰ ablatiua. ē eciā caloris ſolaris ſuioppoſicionem mitigatiua propt̓ qd̓ nubispreſencia meſſoribus alijs in eſtu ſolis laborantibus eſt accepta. Item nubes quandocalore ſolis in pluuiam reſoluta ymbriumeffuſionem eſt terre fecundatiua et germinum ac ſeminum de terre productiua. Itēcum omnia fere que generātur in aere ſit qͣnmater et quedam conmunis materia diuerſarum rerum eſt ad terram de ſua ſubſtancia tranſmiſſiua patꝫ qͥa nūc pluit nūc gnͣdīat. nūc ningit nūc ſulmīat. nuncqꝫ tonat