Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Item nubes ex aquis marinis aggregata etin altū cōtra ſolē ſuſpenſū bn̄ficio caloris celeſtis eſt tocius marine ſalſedinis et amaritūdīs ī dulcedinē ꝯuerſiuā. de mari originēꝯtrahit et tn̄ depurata a ſole maris amaritudinem non ſapit neqꝫ ſentit Item nubes inpluua reſoluta vtilis eſt terre et proficua. ſꝫꝙͣdo reſoluit̉ in ventū plurimū eſt nociua qꝛtūc eſt tēpeſtatis modice in mari vel ī terra generatiua Item nubes in alto aeris interſticio ſuſpenſa videt̉ celo eſſe ꝓxima et coniuncta tamē in veritate magis terre ꝙͣ celo ſine ꝯpoſicione aliqua ſit vicina. Item cir fluxus ſiue mutua colliſio nubiū eſt aerisaliqͦciens infiāmatiuā et coruſcacōnis ac tointrui cauſatiua Itē ex vento in ventre ꝯcauitate nubiū intercluſo fit aliqn̄ ꝑciū nobisſubita diſrupcio et ex tali ꝑtis a ꝑte ſubitaattractione eſt nubes ſtrepitus et tonitruieffectiua Itē ꝙͣdo apaludibꝰ ſiue cadaueribꝰſiue alijs corruptis rebus ſit vaporū corruptorū attractio ex eorū in corporacione in ſubſtancia nubium ꝓcedit ex ipſis nubibꝰ corruptis corrup̄cio maxmia peſtilencia infectiua Itē ꝙͣto nubes terre eſt vicinior a celoremoci& tāto maioris ꝙͣtitatis eſt aſpiciēcium oculis oſtēſiua Vn̄ maxima nubes ꝙͣdoeſt vicina celo videtur minima. que vero inſe minima ē iudicatur maxima ꝙͣ do terre eſtvicina vt dicit beda Item nubes ex ſol̓ vaporibꝰ ficcis ventoſis generata ſolꝫ eſſe receptiua Nam ymbrem futurum pretendit. ſedī fine preter ventum turbinem nichil ſoluitItem nubes pluuioſa ſi ſubito ſiml̓ ad terram corruerit. terre vbi cadit quia ſubmergit eam eſt nociua Sed ſi paulatim guſtatim fuerit reſoluta magne vtilitatis eſt frugibus collatiua Item nuhes ſepe ſuis guttisterram rigat. ſed irrigando ſui ipſius eſtſumtiua. quia ſi non alia irrigat et humectat per ſui diſſolucionem ſe ipſam ānichilatvt dicit gregorius. Item quando vna nubes alteri nubi eſt contraria. tempeſtatis etcommocionis eſt in aere excitatiua Contraxietas enim et aduerſus concurſus nubiumcontrarijs ex impulſibus eſt ventorum: exquorum alliſione mutua fit commocio in aere et in terraDe yride .Iris eſt impreſſio generata ex nubeconcaua et roridā ad pluuias preparata in ſtillicidijs infinitis tamꝙin ſpeculo relucens Habens figuramarcualem. Varios colores exprimens a radijs ſolaribus vel lune genrata. Sed araedijs lune cauſatur raro quia non niſi bis inI. annis vt dicit ariſ. Arcus itaqꝫ celeſtis ēnubes aquoſa omnes ſui ꝑtes ſolis radijspenetrata vt ditit mar. dicit̉ arcus a ſimilitudine curuati. nam ꝙͣdam ꝯuexitatem inſumitate nubium p̄tēdit et cornuā quedamrep̓imnit ad terram et extendit vt dicit yſid̓.In hoc autē arcu quedā ſūt ꝑtinencia ad eigeneracionē. quedā vero ad eius ſpeciē ſiuefo mam et figuracōm q̄dam ad eius v̓tutēet operacionē. quo ad generacionē eius attēditur ſubſtancia eius exrefulgencia et reflexione radiorū in nube roridā ymbriferagenerat̉. Item plena facie ſemꝑ reſpicitſolem ex oppoſito et a ſole reſpicit̉. Itema terra vſqꝫ ad celum circulariter eleuaturnam duobꝰ cornibꝰ terrā ꝑcutit v̓tice celūtangit qui quāto ꝯtrahendo ꝯp̓mit̉. tāto pl̓in ꝯuexitate extendit̉. et in figuram circulieleuat̉. quantū autē ad figuram et ſpēm eſtſpericus circularis ſpicuus ſpecularisin colore multiplex eſt et ſingulariter ſingularis. nam in yride ꝓpter eius tn̄ſperēciā etdyaphanitatē refulgēs ſpecies et forme ſibioppoſite et obiecte et ideo arcus apparet coloratus. nam ẜm bedā colorē ꝯtrahit ex. iiij.elemētis am in ipſo velud in ſpeculo formeet ſpecies elementorū relucent. Vnde exigneꝯtrahit colorem rūbeū in ſupͣmo. extra viridēin inſimo. ex aere vero lactatiuū et ex aquaceruleū in medio vt dicit bedā. et hij coloresſunt ad in vicem coordinati. ẜm ariſ. in. li.mēti. pͥmo em̄ eſt color rubeus ſeu vinoſusfit ex radio tangente ſuꝑficiem rotunditatisnubis. deinde ſeqͥtur color mixtus ſcꝫ blauevel ceruleus ſecundū qualitatem vincentemet dominātem in vapore exiſtente in medionubi. deinde apparet in infimo color viridis in inferiori ꝑte nubis vbi vapor magis ēterreſtris hij colores ſūt pͥn̓cipaliores alijsqꝛ ẜm ph̓m. multos alios habet colores int̓qͦs diſtinguere ſenſui ē difficile ideo dicitph̓us ꝙͣ nullus pictor poteſt depingere coloces arcus ſiue fingere. cauſa autē yridis ẜmariſ. eſt reꝑcuſſio radij redeūtis ad vaporemꝯtrarium nubibꝰ ſicut ſplendor refulgens inaquā relucet in pariete rediens ad ipſū. tn̄videt̉ arcus niſi ꝑradiū ſolis ꝑdiem aut perradiū lune noctē inpedit̉ ipſiꝰ viſio vel ꝓpt̓turbulēciā aeris vel debilitatē viſus aut ꝓpt̓obſcuritatem et denſitatem nubis radiorumillūiac ōni reſiſtēs. videt̉ aūt tēpus p̄inuialiquia tunc reſoluit̉ ſuꝑfluitas vaporis coartati in nubibus et ſit ex roracio ꝑua inrelucꝫ radiꝰ ſibi oppoſitꝰ ſit forācio yridis