Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

et aggregant̉. Itē ventus mouet̉ circularitet tortuoſe vapor qui aſcēdit pͥmo ſurſūflectit̉ poſtea in circuitu terre. Et ideo eiusmotus eſt tortuoſus et circulariter ꝓceſſiuꝰItē venti īpetus ē pallearū leuatiuus pulueris et cineris diſperſiuus. veſice inflatiuuset extenſiuus. per ſui ſubintracionem intratcauernas ſpongioſas terre partes Eſt ventus terremotus generatiuus. Ex vento enimint̓cluſo agitato in ventre terre fit terremotus vt dic̄ ariſ. poroꝝ terre corporaīaliū eſt ventus aꝑitiuꝰ. ad interiora terreſubtilitate ſue ſubſtācie penetratinus. ſuiintercluſionē intrans ꝑtes aqueas. ē ventusin ſuꝑficie aque. eleuadis et ſpume cauſatiuus Et ē ventus in aquaꝝ ſuꝑficie. diſſimilitudinis parciū meqͣlitatis inductiuꝰ.aqua eſſet equa ſuꝑficialit̓ atqꝫ plana ſi ventoꝝ impulſu nullatenꝰ moueret̉ vt dic̄ y ſid̓.Itē yapor ventoſus a cibis potibus ſeu abalijs humoribus vi calore reſolutus. multaꝝpaſſionū eſt in corꝑe illatiuus incluſusin ſtomacho vel in interioribus viſcerū. torſiōes generat. quaſi intollerabiles multasalias paſſiones ſicut ydropiſy archeticā ethuiōi. In auribus eciā facit ſibilū tinnitūvn̄ inficit īpedit audibilē ſpm̄ ſiue auditū De vento orientali ſubſolano:Tnti aūt ſunt duodeci. quoꝝ qͣtuordicunt̉ eſſe cardinales. et octo collaterales Primꝰ cardinaliū dicit̉ ſubſolanus qui orit in oriēte ſub equinoctio ꝑalello. ibi em̄ qn̄ꝫ fit maximus aeris īpulſusex tn̄ſuerberacōe terre aque in aera. ex quaſit ventus. dicit̉ ſubſolanus quaſi ſub ſolenatus. quia naſcit̉ in torrida zona. ſub quaſemper mouet̉ ſol. Iſte ventus habet duoscollaterales ſcꝫ vulturnū verſus ſeptētrionēet eurū verſus auſtrū. et poſſunt retineri inhoc verſu Sūt ſubſolanꝰ vulturnus euruseoy. hij venti ſūt calidi et ſicci. calidi a ſubſole diu morant̉. ficci aūt qͥa mare oriētaleeſt a nobis yalde remotū. vn̄ anteꝙͣ ventoriētalis ad nos veniat ſi quid hꝫ de humorehumido. totū calore ſolis ē ꝯſūptū Ventus vero ſubſolanus ē in calore tēꝑatus. ſꝫ qn̄ declinat in vulturnū. oīa deficcat. qn̄ aūt in euꝝgenerat nubes Venti aūt oriētales ẜm ꝯſtāſūt ſalubres in ortu diei. qͥa ab aere veniunttꝑato ſubtiliato vt dicit idē Regionūorientaliū ē aer clarus paꝝ ficcus. inter calidū humidū tēꝑatus. yn̄ tal̓ ventus aqͣsclarificat eis ſaporē ſuauē adminiſtrat. vn̄venti oriētales corꝑa in ſanitate cultodiuntꝓpter ſuaꝝ tēperiē qͣlitatū. ꝓpt̓ hoc eciā oriētales maxime fructibꝰ et floribꝰ habundātplus ꝙͣ aquilonares vel occidētales. Itē flumīa ꝯtra orientē fluēcia mare oriētale ſubintrācia ſūt meliorā ſaniora ac clai̓ora. qꝛventoꝝ orientaliū occurſione et ſolis oriētisdea̓beracōe aque ſubtilian̉ depuran̉ Scd̓sventus cardinalis ē fauoniꝰ et orit̉ in occidēte ſub palello equinoctiali. et hꝫ iſte ventusduos collaterales ſcꝫ circiū verſus ſeptētrio. zephirū verſus auſtꝝ retinen per hūcverſū. Eircius occaſu. zephiruſqꝫ fauoniusafflāt Dicit̉ aūt fauonius. eo foueat eaque naſcun̉ vt dic̓ yſid̓. hyeme em̄ reſoluitgermina flores ꝓducit. Eſt aūt fauoniustēperate frigidꝰ humidus. frigidus eſt qͥaꝑuā morā facit ſol in occidēte ad nos venitanteꝙͣ a ſolaribꝰ radijs īcaleſcat. venti itaqꝫoccidētales in fine diei ſunt ſalubri ores etperaciores. qui a ſol in occidēte ſubtiliat eoset depurat Quia ergo regiones occidētalesaerē non habent ꝑfecte temꝑatū in calore ethumore. ideo eoꝝ aqua mutabilis ē turbida. eo in principio diei radijs ſolaribꝰdigerat. in principio diei ventus ibi nimis ē frigidus in veſpere vero caleſit vt dic̄ꝯſtā. Tercius ventus cardinalis ē auſter etorỉ ſub polo anthartico eadē de cauſa quapͥmi habet duos ventos collaterales ſcꝫ nothū verſus orientē. affricū v̓ſus occidentēqui notant̉ hoc v̓ſu Atqꝫ die medio nothheret affricus auſtro. Auſter autē ab hauriēdo aquas ē dictus. ē aūt calidus humidus ſulmineꝰ. denſū facit aerē atqꝫ ſpiſſūet nebulas nutrit. ſuo calore poros aperit.ſua humiditate pluuias multiplicat adducit vt dicit yſid̓. tempeſtatē in mari generatquia ab ymo flat vt dicit beda. poros corpoꝝ aperit. virtutes animales impedit. grauitatē in corpore facit vt dicit ypocras Ventiinquit auſtrini grauant auditu. caliginoſiſunt. capita grauantes. pigridis ſoluentesacͣ. diſſoluunt em̄ venti auſtrales humoresab interioribus ad exteriora ſenſus et grauitatem faciunt coloremqꝫ corrumpunt etegritudinem faciunt. recidiuacionem pōdagram et pruritum commouent epilenciamet acutas febres. Ventus itaqꝫ auſtralis oritur in zona iuxta polum antharticū que prenimia eius frigiditate eſt inhabitabilis vnde ſimiliter eſt frigidus et ſiccus ꝙͣtum eſtde ſuo ortu ſicut ſeptentrio qui flat in axeoppoſito. ſed dum tranſit per torridā zonāibi calorem aſſumit et quia verſus meridiēvenit vbi ē maior aquaꝝ copīa loca yapore rore plena humiditatē ꝯtrahit adquirit