Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

per virtutē ignis per motū firmamenti. etdicit̉ hec impreſſio draco euomiens ignē ⁊cͣ.Tercia impreſſio vocat̉ candela et gn̓at̉ exyapoe̓ calido ficco in ſuprema parte aerishabente paruā longitudinē et latitudinē eqͣles tamē ꝓpt̓ qd̓ apparent quaſi rotunde figure inflāmate per calorē ignis motū celiQuarta impreſſio vocat̉ aſſub ab ariſ. ēduplex ſcꝫ aſcendens deſcendēs. generat̉hec impreſſio ex vapore calido ficcō ſubtiliin ſuprema parte aeis. longitudinē latitudinē magnā habens ꝓporcionales tn̄ inflāmato vehement̓ et calefacto ignē et motūfirmamēti petēs ſuꝑiora ꝓpt̓ ſubtilitatē vehemenciā inflāmacionis Alia eſt impreſſioet bicit̉ in aſſub deſcendens generat̉ aūt exvapore calido ficco. groſſo longitudinis etlatitudinis equalis exiſtēte in parre ſuꝑorimedij interſticij aeris inflāmata per ignē etmotū firmamenti. Deſcendit aūt inferiusꝓpter frigus circūſtans et pondus materiegroſſioris vt dicit ariſ. Iſte īpreſſiones ſūtquas vulgus putat eſſe ſtellas de nocte cadentes de celo vel ad celū aſcendentes. De ventis in generaliIunt alie īpreſſiones ex vapoe̓ ſicco ſicut ventus qui ẜm ariſ. ē motꝰyaporis ſicci eleuāti a centro terre aere in aerea aliqua celeſti virtute incorporati Vnde ventus ſcd̓m bedā nihil aliudeſt ꝙͣ aer motus et circūagitatus ex fumoſitatibus em̄ a terra deſcendētibꝰ aerē repellentibꝰ gn̓at̉ ventus vt dicit idē. Hanc em̄deſcripcōeꝫ arguit ariſ. intopit̉. quia deſcpͥtum non vniuerſaliter predicat̉ de ſua deſcpͥcione. quia non omnis aer motus eſt ventꝰOportet em̄ ad hoc aer motus ſit ventus ibi ſit maximus īpulſus multū de aere diucius impellat̉ Et ideo diffinit ſic ꝯſtventus eſt vapor frigidus ſiccus. ex terriset aquis per calorē reſolutus. aerē et in corporacionē ſui fortiter ꝯmouens īpellens Alijponunt cauſam ventoꝝ eſſe nubes in aere exiſtentes ſua mole aere hinc inde premēteset īpellentes ex tali motu nubiū impulſufit ventus Alij aūt dicūt ventū ꝓcreari exflictu brachioꝝ mais in quatuor ꝑtibꝰ terreNam in aquilone brachiū auſtrale ꝯflictūin oriente ꝯmouet mare ex cuiꝰ motu moueaer fit ventus qui vocat̉ ſubſolanus. Qn̄vero ꝯfligūt in occidente fit ventus qui dicifauonius ſiue zephirus Ecōuerſo ſi brachiūorientale et occidentale emittunt ꝯflictu inmeridie fit ventꝰ vocat̉ auſter. Si vero inſeptētrione ſit ventus qui vocat̉ boreas. ExlbFalijs aūt refluxionibus maris intermedijsdicunt ventos collaterales gn̓ari Alij adhucdicunt vt dicit bedā ex cauernis terre fitventus hoc modo. quia aer labilis ē natue̓et ideo ſubintrat cauernas terre exit Cumaūt vna pars nitit̉ exire et alia ſubintrareſit ꝯflictus mouet̉ aer fit aer inde ventꝰEt ideo eolea regio eſt ventoꝝ que ē regio cauernoſa Primā aūt racionē generacōis ventoꝝ approbat ariſ. in li. meth̓oꝝ vbi dicitduo ſūt genera vapoꝝ qui per calorē a terrareſoluunt̉. vnus eſt humidus qui ē materiapluuiarū aquarū maiorē ꝯdenſacōeꝫ velminorē. alter vapor eſt ficcus eſt materiaomniū ventoꝝ Andecunqꝫ aūt ꝓuocat̉ ventꝰſiue generet̉ hoc manifeſtū eſt. quia ventusſūme mobilis ē et motus inquietus agitacionis in aere ꝯcitatiuus eſt eciā tempeſtuoſus in mari in aere tempeſtatū generatiūItē ventus qn̄ eſt moderatus nauigantibꝰin mari non ꝯtrarius itineis ipſoꝝ eſt directiuus ꝓmotiuus. Econuerſo vero ſi ꝯtrarius fuerit īmoderatus ꝑiculū et timorē ingerit ſic itinei̓s retardatiuus Item ventꝰſubtilitate ſua et īpetu penetrat ad interioramaris ꝓcellaꝝ maris vndaꝝ ē eleuatiuꝰextenſiuus in partes oppoſitas diffuſiuasItem ventus borealis ſit frigidus ficcꝰeſt aeris depuratiuus pluuiarū nebulaꝝ acnubiū fugatiuꝰ ſerenitatis inductiuꝰ Ideovero auſtralis ſit calidus humidus ꝯtrarios habet effectus. aerē em̄ ꝯdenſat. turbulenciā obſcuritatē gn̓at vt dicit bedā. Itēventus qn̄ obſtaculū inuenit. ſue virtutis ſiue fortitudinis eſt oſtenſiuus. tunc maxime apparet fortis violentus vn̄ domoset arbores ſibi reſiſtentes diruit radicitusſubuertit Et ideo dictus eſt ventus vt dicityſid̓. eo ꝙͣ vehemens ſit violentus Vis em̄eius tanta ē vt non ſolū ſaxā arboe̓s eueſlat. ſed eciā celū terrā ꝯturbet. mariaqꝫmoueat vt dicit idē. Item ventus ē humoīsſuꝑflui ꝯſūptiuus lubricitatis ac īmundicie abſterſiuus. Nam vie que per inundacionē pluuiarū effecte ſūt lubrice ſordide.flatū venti fiunt munde Itē temꝑatus ventiflatus ē ignis flāme excitatiuus. Si verofuerit nimis īpetuoſus intenſus eit eiuſdēextinctiuus Itē ventus in ſuo ortu inuiſibil̓eſt occultus. ſed paulatī per aggregacōemparciū vaporabiliū in aere eſt augmenti receptiuus ſuijpſius manifeſtatiuus. Etdicit̉ in li. meth̓oꝝ venti qn̄ oriunt̉ de terra ſunt debiles. ſed poſt efficiunt̉ fortes ꝓpt̓m̄ltitudinē vapoꝝ qui poſt in aere m̄ltiplicāʳ