rutilat et luminoſos vndiqꝫ circumfundittenebroſa illuminat et abdita ꝓdit Viamet vie offendicula ambulantibus oſtenditꝓpter ſui leuitatē ⁊ materie aeree mobilitatēin quā agit In motu eſt ꝯtinuo et nūqͣ penitus requieſcit. venti modicus īpulſus flāmā excitat et accc̄dit ſed ſi fuerit nimis vehemens flāmam diſſipat et extinguit. tortuoſe et anfractuoſe aerē impellit cōtinue etideo mouetur circulariter et incendit vt dicit marꝰ. Vnde vulcanus a iunone ī terramꝓiectus ẜm figmenta poetica claudus fuitex violencia ſui motus ꝑtes māterie in quāagit iniucē allicēdo ꝯcutit et ex ꝑdlū colliſione mutu a ſonum facit locum ſuperiorē qͥreriſatagit et materiam cui per incorporacionemadheret ab inferis ad ſuperiora attrahere nōdeſiſtit.¶ De fumo:3Vnius eſt vapor ex partibꝰ materieſubtilioribꝰ et huimdioribꝰ vi caloris reſolutus Habet autē graues partēs mixtas cū leuibꝰ ex quibꝰ obſcuritatemꝯtrahit et fetorem Vnde aerem denigrat ⁊ innaturam fumigabūdam ꝯuertit Amaritudinem em̄ ex materie ſue groſſicie cōtrahit excuius acumine oculos amaricat ac lacinasprouocat ſenſibiliter viſum ledit ſuo acuīne et ad cerebrū venetrat et ſpiritū animalēgenerat et per ꝯſequens naturalem Vnde dicitur in libro animaliū ꝙ fumꝰ cādele extīcte ledit p̓gnātes intantū ꝙ ſi equa ꝑturiēstalem fumū ſenſerit faciet abortiuū. fumuset aꝑibꝰ eciam eſt inimicꝰ ⁊ ledit accipitreset alias prede aues vt idem dicit fumꝰ inſuper cito moritur poſtꝙͣ oritur vt dicit gloſaibi Sicut virgula fumi Cito em̄ in altu aſcēdit ⁊ cito vel ſubito euaneſcit. ex igne oritur⁊ anteꝙͣ appareat ignis app̓arere videtur. avento mouet̉ ⁊ diſpergitur. multipliciter circūfert̉. fumus eciā oſtendit ventū a qua ꝑtevenit. quia illic ſumus tendit quo ventꝰ ipſum agitat ⁊ impellit vt dicit greg̓. domosdenigrat ⁊ inficit. et in parietibꝰ generat fulliginem atqꝫ nutrit. loca anguloſa petit etin eis infectionis veſtigia imprimit et derelīquit Fumus eci im aromaticus a ſpeciebꝰaromaticis reſolutus eſt ſenſui olfactus delectabilis et amicus Cerebri namqꝫ eſt confortatiuus ⁊ ſpirituum corbis et capitis reꝑaratuuus. reuinatis et nocui fluxus reſtrictitiuus deſiccatiuus conſtrictiuus et pororumobſtructorum apeririuus et ad confortacioonemi neruorum ad interiora penetratiuusSexpentum et venenoſorum animalium etreptilium fugatiuu̓s omnem eriā ſumum ⁊maxime odoriferum odiunt tam colubri ꝙͣſerpentes vt dicit greg. fumus inſuper a cibovel potu reſolutus vi caloris aſcēdēs ad cerebrū neruos ſenſibilas opilat et ſompnumgenerat et ſenſus exteriores ligat et ꝑ ꝯſequēs calorem naturalem ad interiorāa reuocatet v̓tutem in interioribꝰ adiuuat et ꝯfortatSi vero fuerit fumus melācolicus vel nimisacutꝰ aut veneōſus ex cibo vel potū erit medicina nociua reſolutus ad cerebrum ad volat v̓tutem animalē aggrauat timorem generat vt in melancol cis freneſim et furorēexcitat vt ibi freneticis ⁊ ebrio ſis ob liuionem et creſipilam generat. vt ibi letargicusſenſus et racionis vſu p̓uat vt in epilēticiset caducis Has et multas alias infert corporiſumoſitas peſſimas paſſiones ⁊ nociuas. fumi eciā a terra et a mari v̓tute caloris adſuperiora attracti aerem nificiūt et condenſantnubes et nubila generant ventis tēpeſtatibꝰet alijs aeris paſſionibus fomentum ⁊ materi am amminiſtrant radios ſolares intercipiunt et obumbrant. et hec deſumo nuncſufficiant.24?¶ De carbone:Arbo eſt igni actualiter ī corporatuset terreſtri materie vnitus vt dicitraba. Vnde ignis ꝑ ſui in corpocacōnēꝑtibus groſſioribus terreſtris ad mixtus ꝑquādam violenciā ne inferius detinet̉. Vn̄ſic ignis et flāma mouet̉ ſurſum ſic carbonecrepitando et ſcintillādo gͣtuitate materie deorſū inclinat̉. Carbo itaqꝫ qnͣdo ignit̉ vertit̉in ruborē. Sed qnͣdo extinguit̉ in nigredinēet omnino ꝑdit pͥſtinā ignis ſpēm et decorēVnde quanto fuerit pulcrior ex ſui ad ignēpͥma vnitate ſiue vnione tāto apparet deformior et vilior in ipſius ignis extinctione. incarbone autem ſubſtācialis humiditas totaliter conſumit̉ et ideo defacili rumpit̉ et frāIitur quando humor qui fuit cauſa cō adherēcie ꝑcium ignis totaliter violenciā exhaurit̉et idro in carbone extincto ꝑs a parte defacili rumpitur. quia nichil humiditatis ꝑ quāꝑtes cohereant in ipſiꝰ ſubſtācia inuenit̉ vtdicit greg. ꝑtibus terreſtribus ſolū remanētibꝰ ꝓpter dominiū ficcitatis de facili igniturSed peſtꝙͣ accenſus fuerit ita faciliter velfacilius reextinguitur ita ꝙ in eo nichil deignis veſtigio propter nigredinem reperitur ingredinē enim ſua polluit et inficit quidquid tangit. carbo eciam ingnitus acutiſſimum habet ignem ⁊ ſumme actiuum et penetratiuum. Vnde ſui acumine ferrum coquit