Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Item inter colores et rerū viſibiles formaseſt dies diſcretiua. nam figure et forme quede nocte latent. de die patent vt dicit bedaItem diei pͥſencia auiū lucis eſt letificatīa.in ortu em̄ dici gaudent et cantāt aues. Itēviatoribꝰ eſt dies ſecuritatis pacis tributiua que latronibus inimica eſt et timoris incuſſiua. latrōes em̄ de die timent. Itē dieiclaritas ē tenebroſitatis noctis euacuatīaet ipſi in inediate ſucceſſiua. et qnͣdo nox precedēs magis tempeſtuoſa eſt et turbulentatanto ē ſuccedētis diei preſēcia magis grataItē dies eſt ſtatus ſui jutatiua. creſcit em̄continue vel decreſcit. et qnͣto plus decreſcitet abbreuiat̉ in hyeme. tanto plus in eſtatepro lōgat̉. Itē dies eſt a corpore et ſompnolencia excitatīa nam dies exercitio et laborihominū deputat̉. et qnͣto plus dies declinatverſus finē. tāto ſapiēs operariꝰ ad ꝑfecciōeꝫdiurni operis plus conat̉ vt dicit gregoriꝰ De auroraVrora finis ē noctis p̄cedētis et dieiſeqnētis pͥncipiū. et dicit̉ auro ra vtdicit yſid̓. qͣſi aurea hora eo rutilantē ad modū auri diffundit colorē. Vndeſol in aurora a grecis criſodomos id ē auridomus appellat. nam radij eius ſplendētesaureas comas demonſtrāt. vel vicit̉ auroraqͣſi aura rorās eo in aurora ros generaturex cuius humectacōe infundit̉ terrā et aeriscaliditas temꝑat̉. Aurora lumen a ſole impetrat clarior ē ipſa nocte. ſꝫ obſcuior claro dieAues mundas diurnas ad volandū cantandū excitat nocturnas aut fugat in ortuaut aurore flores pͥmo clauſe aꝑiunt̉ herbe eſtu p̄cedente marceſcunt in aurora eriguntur. vires animales in aurora ꝯfor tant̉et animaliū egritudines alleuiant̉ et diminuunt̉. In aurora autē humor ſanguineꝰ pͥncipalit̓ dominat̉. Vnde ẜm ꝯſt. aurora vſqꝫad terciā ymitat̉ naturā veris. meridies eſtatis hora veſpertīa temꝑis autūpnalis. noxvero hyemis qͣlitatibꝰ aſſimilatur in auroraꝓpter dominiū ſanguinis ſompnus dulcis ēet ſalubris. tunc eciā temꝑis maxime galliad vociferandū cōcitant̉. Oritur autē luciferin aurora et orientis ſol̓ p̄ſencia nunciatureſſe ꝓxmia vicina. Aurora a tenebris incipit. ſꝫ vſꝫ ad ꝑfectionē luminis ꝓficit et procedit. Variat autē in ortu ſolis colorē ſuumVnde nunc croceū nūc purpureū nūc aureūp̄tendit colorē. Accidit autē hec varietas exdiuerſa qͥlitate vapoꝝ vel nubiū in quibꝰ modis ſit depreſſio ſolariū radioꝝ vt dicit bedaNimia autē ſerenitas in aurora cum radijsvhſolaribꝰ directis ꝯtra auſtrū ſignū eſt ſuturetēmpeſtatis vt dicit idem beda. Idem autēē aurora diluculū ſic autē diʳ qͥa ē diei luci et luminoſū pͥncipiū. Eſt em̄ diluculū ẜmyſid̓. terminacio noctis inchoacō plene lucis. alleuiacio infirmitatis. expedicio ab iniinicis. In diluculo autē fugiunt hoſtes latrones vt idem dicit. idem ē mane qd̓ diluculū. nam mane eſt lux plena et matura. etdicit̉ a mane qd̓ eſt bonū eo luce nichil ēmelius vt dicit yſid̓ Eſt autem mane principiū laboris et finis dormitacōnis tempus ſobrietatis ꝑfecte celebrate digeſtionis paulatī nocti finē īponit. cito tranſit rerū qͣlitates ſpēs figuras p̄oſtendit p̄cludit⁂De meridie:Eridiēs ē dicta quaſi dies medianam in meridie in medio celi videt̉ꝯſiſtere ſol in medio pūcto int̓ ortūLet occaſū exiſtens videt̉ equalit̓ ab vtroqꝫtūc diſtare. vel dicitur meridies quaſi meradies quia purior et clarior eſt quando ſol demedio celi rutilat totū orbeꝫ pari illumiātclaritate vt dicit yſid̓. Hec hora calidior eſtet ſiccior in ſuis qͣlitatibꝰ eſt ſimilior eſtatiet hoc accidit ꝓpter quatuor ſcilicet ꝓpterdirectam ſolis ad capita noſtra oppoſiconē.Apter radiorum ſolarium reflexioneꝫ et ꝓpt̓directam duplicacionem et ꝓpre radioꝝ ſpiſſitudinem eoꝝ ꝯfraccionem. ꝓpter linearumanguſtiaꝫ ſub quibꝰ radij coartāt̉. Aer eciaꝫtunc temporis ꝓpter multiplicacioneꝫ et concurſum radiorū maxime calefacit. et ideo anplior tūc calor in iſtis inferioribꝰ generaturIn meridiana autē hora vmbra vniuſcuiuſꝫcorporis eſt breuiſſima et a meridie verſusſeptentrionem tunc tepomiris eſt ex tenſa etquanto ſol plus recedit a meridiauo circulotanto obiecti corꝑis vmbra ampliꝰ elongat̉vt dicit beda. In meridie flores herbe areſcunt. ſꝫ fruges et fructus potiſſime matureſcūt. animalia loca vmbroſa ꝓpter ſolis feruorem q̄runt et in ſuis latibulis requieſcūtIn meridie animalia venenoſa ſicut colubriet ſerpentes plus ledunt quia venenum ſuūfacilius tunc effundunt de mane̓ eciā ꝓpterfrigiditatē nocturnā p̄cedentē rigeſcunt. etideo in eis vis veneni ꝯſopitur. ſꝫ in meridiecalefiunt. Vnde tunc ad pungendū et virusveneni infundendū forcius inardeſcūt. VVndein feruore meridi ano cau̓nas exeunt et calefactionis gͣcia ſoli ſe exponunt vt dicit yſid̓. De veſpera⁂Eſpera a veſpero ſtella occidentali ēdicta. veſperus enim eſt ſtella ſolē