poros eciā in animalibus claudit ⁊ recollectis humoribus intrinſecus eos congelat etꝯpingit. Et ideo tunc temporis aīalia maximie porci multū inpinguant̉. ꝓpter quod depingitur ruſticus quercus percuciens ⁊ glandibus reficit porcos ſuos. ¶ De decēbriEcembris duodecimus menſis eſtſic dictus. quia ab ÿmbre marcij ēdecimus Marcius quidē eſt menſispluuioſus. hic apud hebrros dicit̉ thubethapud grecos epileos habens dies. xxxi. cuiꝰnox habet horas. xviij. dies vero ſex. Hicmenſis eſt ſolſticialis. quia in eius medioſol ingreditur ſignū capricorni quando eſt aremotis de noſtro habitabili ꝙ non poteſta nobis plus aliqualiter elongari. tunc cirdelis meridionalibus incipit paulatī reuerti. ⁊ aſcendere per circulos boriales. Eſt aūtfinis autupni et principiū hyemis que ſe extendit vſqꝫ ad. xvij. diē marcij. vbi incipittempus veris Et hoc mēſe ꝓpter aſperitatēfrigoris ſunt altilia et animalia domeſticamulte quietis et parui motus. et ideo plurimū impinguant̉. vnde tunc temporis interficiunt̉ potiſſime ⁊ mactāt̉. ꝓpter qd̓ depingitur tanꝙͣ carnifex qui cū ſecuri percutit etnactat corpus ſuū Ex hijs em̄ duodecī menſibus perficit̉ annus tā ſolaris ꝙͣ lunaris.¶ De ebdomāda ⁊ diebus ⁂Bdomāda ſū̓ ſeptimana a ſeptē dipetu numero ē vocata. cuius ceplicacōe mēſes anni ⁊ ſecula ꝑagan. Abeodem em̄ die incipit et in eodem terminat̉cuius partes ſunt dies artificiales ⁊ naturales. Sunt dies dicti a dijs. quoꝝ nominaquibuſdā fideribus ſunt ab antiquis conſecrata Primū ſoli aſcripſerunt qui princepseſt ſyderū et dominꝰ planetarū. et ideo diesdominica nuncupat̉. que priuilegiata eſt inmultis. quia in die dominita mūdus eſt creatus ⁊ in eadē dominus natus fuit. ⁊ in eodem dn̄s reſurrexit. et in eadē eciā dominusmiſit ſpiritū ſanctum. Scd̓m diem aſcripſerunt lune. que ſoli in magnitudīe et ſplendore proxima eſt. Terciū autem marti et ſicde alijs Dieꝝ aūt alius ē egipcia cus. aliusnon. Egipciacus eſt dies ille in qua miſitdeus plagam aliquā in egiptū. Vnde cū ſintvigintiquatuor dies egipciaci. pꝫ ꝙ pluresmiſit deus plagas ſuper egipcios ꝙͣ decemque inter ceteras magis ſunt famoſe Ponūtur autem in kalendario eccleſie. non quiaaliqͥd ſit in illis plus ꝙͣ in alijs omittendūſed vt miracula dei ad memoriā reducunturDierum alius eſt artificialis ſiue vſualisalius eſt naturalis. Artificialis eſt ſpaciumquo voluitur ſol in noſtro emiſperio ab oriēte ad occidentē. et dicitur artificialis. quiaquaſi artificio diuerſificatur ſcd̓m diuerſosſitus clymatū ⁊ regionū. Naturalis eſt ſpaciū quo ſol voluitur ab oriente per occidentēin orientē. ⁊ talis dies continet horas vignitiquatuor Artificialis vero dies continet inequinoctio duoderī horas In alijs vero temporibus plus vel minus ſcd̓m dierū incremētū vel decrementū Dierū autem alius nominatur a kalendis. alius ab ydibus. aliusa nonis. Primus autē dies menſis dicit̉ anomine kalendarū. a kalon qd̓ eſt voco. qͥatunc ſolebant mercatores ad nundinas conuocari. et erat feſtū ſolempne quod vocaturfeſtū neomenne. ideſt noue lunc. quia tuncluna videbatur eſſe noua. None dicunturquaſi nundine. quia tunc nundine inchoabant Idus em̄ idem eſt quod diuiſio. quiatunc nundine diuidebantur. Ex quo patettriplex dierū differencia ſcꝫ kalendis deputata ad celebrandū. nonis attributa ad negociandū. ydibus ſtatuta ad r̓cedendum anundinis ⁊ ad ꝓpria reuertendū. Dies aūtnaturalis conſtat ex vigintiquatuor horisquibus ſol circa totā terrā raptū firmamēticircūſert̉ Cuius ꝑtes ſūt qͣdrās. hora. pūctumonientū. vncia. athomꝰ Eſt aūt quādrāsqͣrta pars diei naturalis ſcꝫ ſpaciū ſex horaꝝhora em̄ ſextā ꝑs ē qͣdrātis .i. viceſimaqͣrtapaiēs diei natural̓. et dicỉ hora ex̓m a ⁊ finalis ꝑs tꝑis. ſicut hora dicit̉ ex̓mitas fluuijſū̓ maris vt dicyſid̓. punctū ē qͣrta ꝑs horemnomentū ē decīa ꝑs puncti ſiue q̄drageſimaꝑs hore. ⁊ dicit̉ inomentū qͣſi mininū atqꝫanguſtiſſimū tēpus a motū fideꝝ nūcupatūvnicia aūt dicit̉ duodecīa ꝑs inomēti. athomus eſt qͣdrageſimaſeptīa pars vncie. ⁊ dicit athomus qͣſi ſn̄ diuiſione. qͥa vltra athomū nō recipit ſubdiuiſionē Dies itaqꝫ ē illuminacionis a ſole receptiua. et luminis recepti ad alios diffuſiua. vn̄ dies a dian greco deriuaʳ Eit aūt dian idem ꝙͣ claritas vtdicit yſid̓. Itē dies menſiū annoꝝ ⁊ temporū eſt deſcriptiua ⁊ diſtinctiua. Omnia em̄tempoꝝ et ſeculorū curricula dierū numeroꝯputantur Item ſcd̓m acceſſū ſolis ⁊ receſſūeſt dies breuitatis vel magnitudinis receptiua. Et ideo propter ſolis elongacionem anoſtro habitabili in hyeme eſt breuiſſimain eſtate aūt longiſſima. qͥa tunc ſol nobisvicimꝰ appropͥnqͥt. Itē fideꝝ ⁊ corpoꝝ ſuꝑiorū ē dies occultatiua. qͥa ꝙͣto dies ē clariortanto ſtelle a nr̄is aſpectibꝰ ampliꝰ elōgant̉
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten