Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Vnde ex ipſis verbis manifeſtat̉ ꝓprietasipſius ſolis. in ꝓpria natura in ſuo effectuin ſubſtancia em̄ ſeu eſſencia ſua ſummā hꝫſimplicitatē. Non em̄ habet ex diſſimilibusvel ex ꝯtrarijs ꝑtibus ꝯpoſicōeꝫ ſubſtancia ſicut inferiorā elementa vel elementata. ſꝫomnimodā habet ſimplicitatē in ſua naturaet vniformitatē. ideo habet ꝑpetua in ſubſtancia ꝑmanenciā incorruptilitatē. quiaꝯpoſicio ex ꝯtrarijs principiū eſt corruprōisvt dicit Ariſ. et ex hac ſimplicitate ſummāhabet ſcd̓m ſubſtanciā leuitatē. Nam pciūnaturaliū ꝯpactio eſt principiū et cauſa grauitatis ex hac leuitate habet corpus ſolaread motuū habilitatē. Ieuia ad motū ſūtfacilia maxmie ſūt agilitatis Ex ſb̓e aūtſue ſubtilitate mobilitate ſummā hꝫ actualitatē virtutē. qͥa ꝙͣto res eſt ſimpliciorto ad diu̓ſos actus naturalit̓ eſt potēcior Etideo ꝯuenient̓ dicit dyoꝰ. ſol vniformis ēlux illuminas ⁊cͣ. Nam virtutē hꝫ illuminatiuā. quia in ſuo lumine nunꝙͣ deficit. ꝙͣuiseius lumē vel per terre vel per lune interpoſicōeꝫ nob̓ aliqn̄ auferri videat̉. Hꝫ eciā v̓tu renouatiuā poros terre apit. v̓tutēlatentē in radicibus ad actū ꝓducit. terreſuꝑficiē herbis fcondibꝰ floribus r̓nouatet reueſtit Per ſub intracōeꝫ em̄ virtutis ſolaris penetrātis ad interiorā terre. hyemalitemꝑe quodammō antiquata annis ſingulis virore puldhritudine renouan̉ Itē virtutē habet nutritiuā. qͥa ad interiorā radicūet ſeminū ſolaris radius ſubintrans caloreſuo humiditatē terre diſſoluit. et vi ſua attractiua qd̓ ſemini radici eſt ſimile de illaattrahit illud in nutrimentū terre naſcenciū ꝯuertit Itē virtutē habꝫ inferioꝝ ꝯſeruatiuā ſaluatiuā Nam elementa ꝓpter ꝯtrarietatē et mutuā repugnanciā ꝙͣ habent int̓ſe ad inuicē ſe deſtruerēt. niſi per virtutis celeſtis influenciā ꝯciliarent̉ ſic in eſſe debito ſaluarent̉. vt dicit alexāder. Item virtutem habet ꝑfectiuā. quia calor elementarisincipit agere in generacōe corpoꝝ calor ſolaris ꝑficit ꝓducit vſqꝫ ad debitū ꝯplemen vt dicit alexand̓. Itē virtutē habet diſcretiuā. Nam colores rerū ſpēs et figurē quein tenebris ſunt ꝯfuſe. per preſenciā ſolarisluminis agnoſcunt̉ ab inuicē diſcernunt̉Item virtutē habet vnitiua. hoc eſt per ſeet per accidens. Per ſe quia vnit ꝯciliat ꝯcordat planetas in ſuis effectibꝰ ꝯciliateciā ſibi ꝯtrai̓a elemēta vn̄ ẜm inar̄. vl macrob̓. Sol medius eſt inter planetas quiaad armoniā celeſtē perficiendā. hoc facit ſol1b 6in ſuo circulo. qd̓ facit media cordula in muſico inſtrumento. per accidens eciā vnit homogenea ſicut et diſſoluit ethrogenea. ẜmem̄ materiā quā nunc aggregat nunc diſſoluit Item virtutē habet fecundatiuā. em̄generādi vaias ſpēs ꝓducendi ꝯfert iſtisinfei̓oribus. homo em̄ generat hominē ſolvt dicit ph̓us. quia nichil fructificat neqꝫcreſcit vbi ſolis radius non attingit. Itemvirtutē habet ꝯfortatiuā. ẜm em̄ ſolis aſcēſū ſuper noſtrū orizonta. virtutes anim aliūforciores efficiunt̉ vſqꝫ ad mediū celi augnientant̉. in eius declinacōe vſqꝫ ad occaſū ꝓpter eius elongacōeꝫ debilitant̉ corꝑain ſuis virtutibus et quaſi in ſompnū reſoluunt̉ vt patet in floribus qui aperiunt̉ inortū ſolis qui in occaſu marceſcūt qͦdammōclaudunt̉ vt dicit alexand̓ Item virtutē habet tꝑm īmutatiuā ordinatiuā diſtīctiuāquia deſcendens per ſignā auſtralia. efficitdies breuiores. aſcendens vero per ſigna ſeptentrionalia efficit longiores Inmutat eciāipſos dies. quia ſol lucens ſuper terrā diemfacit. Et ẜm diu̓ſā diſpoſicōeꝫ ſolis diu̓ſā inmutacionē recipit primo rubet in manedeinde lucet in tꝑe hore tercie. feruet in tempors hore tercie. feruet in meidie pallet inveſpere Vnde qͣtuor equos fingit̉ habuiſſequoꝝ primus fuit erit heus .i. rubeus. ſcd̓usatricheus ideſt ſplendidus. tercius lampasideſt ardens. quartus p̄hilogeus .i. amansterrā vt dicit bedā. Sol eciā vt dicit beda ſifuerit maculoſus vel ſub nube latens pluuialem diē preſagit ſi rubeat. ſi vero palleatpeſtuoſū. Si vero clarus in medio videat̉ita vt in medio fulgens radios emittat verſus auſtrū tempeſtatē deſignat humidā etventoſi. Si pallidꝰ occidat in nubes nigrasventū aquilonarē prenunciat vt dicit beda.Item virtutē hꝫ inferioꝝ informatiuā.vt dicit yſid̓. ſcd̓m eius elongacōeꝫ et ꝓpinquacionē. facies hominū et animaliū corꝑavigore calore diſponun̉ vnde dicit marꝰ.Sol̓ ꝯſtellacōe hoīes pulchros agilesEt ideo in fabulis pēnatis veſtigijs depingit̉ in facie puerili ꝓpter qd̓ eciā phebus .i.pulcher eſt dictus Dicit p̄tho. Sol facit hominē corpulentū facie pulchrū coloratū etmagnoꝝ oculoꝝ habilitat ad omnia oꝑaauri ſi fuerit in exaltaciōe ſua Si vero in caſu. ad omnia opera eris habilitat diſpoītItem virtutem habet putrefactiuā. Radioꝝem̄ ſuoꝝ diſperſione. ſubtiliat aerē diſgcegat ꝯſumit vaporē inficientem aerē ac diſpergit fugit aurā peſtilentem Item non