Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ſit ſubſtātiue calidus virtutē habet calefactiua. inflāmatiua vritiuā. hoc fit extu radioꝝ eoꝝ ꝯfractione ac ꝯcurſu in ſuꝑficie obiecti corꝑis. maxīe ſi obiectū corpusſpeculare fuerit politū vt dicit̉ in ꝑſpectīaItem virtutē hꝫ attractiuā. calore ſuo attrahit a mari funios vapores. eos tandēꝯdenſat in nubes. ſic ꝯdēſatos reſoluit eosnunc in grandines. nūc in pluuias. nunc ininues. Vnde ſcd̓m marcianū dicit̉ fabuloſe ſol fuit iuxta mare occeanū ab ethiopibꝰ alijs dijs ad epulas īuitatus. Putauer̄tem̄ antiqui ſolē aquis occeani nutriri et attractos vapores in ipſius nutrimentū ꝯuerti. ideo dicunt ante impetuoſam pluuiā calorē pretendere vehementē Qd̓ fit ꝓpt̓ nimiāattractionē vaporis ex forti impreſſione caloris radioꝝ in ventre ſiue ī ꝯcauitate nubisvt dicit ariſ. Item viuificatiuā hꝫ virtutēqd̓ patet per hoc qd̓ nichil poteſt viuere vbinon poteſt attingere virtus ſolis Et ideo dicit p̄tho. in eodē li. Sub ſole eſt leo eſt donius eius regnat in ariete et in libra diſcedit ſub ipſo ꝯtinent̉ ſpēs. lucrū. fortunaet heres. et ſignificat ſpiritū animā. et eſtcolor eius albus rubeus. eſt veridicus etꝯplet curſū ſuū diebꝰ. ccc̄. et. lxvi. horis. Vn̄inter omnes planetas maxime diſponit aīalia ad animacionē viuificacionē. Itemſit maxime quantitatis velociſſimi motusſue velocitatis magnitudīs eſt occultatiuaCum em̄ ſit occies maior tota terra vt dicitmacrob̓. ꝓpter altitudinē ſui ſitus vix bipidalis vide Qd̓ aūt incōꝑabiliter maior ſit apparet. patet ex hoc maior vidẻ in ortu ſuo occaſu q ī a nobis maxime elongaꝙͣ in puncto meridiei qn̄ nobis appropinqͣtvnde patet in ipſius aſpectu decipỉ viſusnoſter Et hoc aꝑte declarat̉ in ipſius motuquia ꝯtinue mouet̉ velocius ꝙͣ ſagitta tn̄moueri in aliquo non videt̉ pre nimia claritatis intenſione exceſſu. ſic̄ eius ꝙͣtitasſic motus velocitas ſubterfugit viſum noſtrum. Et iſta de proprietatibus ſolis dictanunc ſuffici ant¶De luna:Vna dicitur qūiſi luminū vna ideſtC. 28principalis. qꝛ corpori ſolari in magnitudine et pulchritudine eſt ſimilimia vt dicit yſid̓. luna eſt vt dicitur in exameron. decor noctis. mater roris. humorisminiſtra. dominatrix maris temporum menſura. emulatrix ſolis. mutatrix aeris. lumena ſe non hn̄s. ſed a plenitudīe ſolis mutuāset adqͥrens. ẜm appropinqͣcionē vel elōgacionē a ſole formā ſuſcipit et figurā Carensitaqꝫ luna ꝓprio lumine. eſt a fontali plenitudine ſolis luminis receptīa. Vnde dicit̉ inli. elemētoꝝ ariſ. luna ſcmꝑ in medietateſui a ſole illuminat̉ lumen r̓ceptū reflectitin terrā Naturā em̄ habet ſimilē ſpeculo. qͥaꝓprio colore carens. lumen recipit ab alio.ꝙͣto ſoli plus appropinqͣt tanto plus de ſuolumine perdit ex ꝑte terre. ſed claritatē quāperdit ex parte inferi vi nullo modo ꝑdit exparte teli. ȳmo tanto plus ex parte ſuꝑioriilluminat̉. vnde qn̄ ſoli ꝯiungit̉ nichil luminis ad terrā dirigit. ſꝫ ex parte celi in plenailluminacōe ꝑmanet inſiſtit Et econuerſoqn̄ ſoli opponit̉ tota ad terrā et non ad celūilluminat̉ vt dicit beda macrob̓. Itē lunaeſt figure forme ſue mutatiua. diuerſasfaciēs ſui luminis oſtendit ad terrā. qͥa nūcarcualē. nunc circularē aſpectibꝰ hominū ſeoſtendit. nūc monoydos. nunc dictotomosnunc amphitri os. nūc panſilenos Monoidos aūt eſt. qn̄ eſt prima appae̓t cornicularis Dictotomos dicỉ quaſi per mediū ſectaqn̄ eſt octaua. Amphitricos ē. qn̄ de ſua plena rotunditate ē dubia ſcꝫ qn̄ eſt. xi. vel. xij.P anſilenos eſt qn̄ ex toto ē plena ſcꝫ qn̄ eſtxiiij. Item luna triplicis ſtatus eſt oſtēſiuaquia aūt ē ſole ideſt incōmixtionē quādoaſcendit. aut a latere qn̄ ſcilꝫ a ſole receditvel quādo ad ſolem reuertitur. aut in plenaoppoſicione quando ſcilicet totaliter ſoli opponitur Quando autem a ſole primo r̓ceditapparet corniculata ad modum arcus. cornibus ſemper verſis verſus ortum Quando vero iterum appropinquat ad coniunctionemrecipit eandem formam. ſed verſis ſempercornibus ad occaſum. In parte autem auerſa a ſole. ſemper apparet vacua. ſed in parte ante ad ſolem verſa lumine repleta. Itemluna eſt omnium humorum augmentatiuaquia per occulta nature ſpiramina. fluxuset refluxus augmentatur. Vnde in eius decrenento in oſſibus medulle. cerebra in capitibus. et humores in corporibus diminūuntur et in eius incremento multiplicanturVnde eius defectui omnia compaciuntur eteius decrementum inferiorum eſt detrimentum vt dicit marꝰ. Item aquarum mariseſt attractiua. ſicut enim adamas trahitferrum poſt ſe. ſic luna mouet trahit poſtſe occeanum. Inde in ſuo ortu intumēſcitmare creſcit ex parte orientali. et decreſcitex parte occidentali. Et econuerſo quandoeſt in occaſu. creſcit mare ex parte occidentis et decreſcit ex parte orientis. Secundū