Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De mercrio⁂Ercurius ẜm miſael eſt planeta tēpeC. Tratus. nocturnꝰ. maſculinꝰ. mofemininꝰ. cito ſe vertit ad naturāillius cui adiūgi. vt bonis bonus malismalus. mediocribꝰ mediocris efficiaʳ Vn̄et in ſuꝑiori ꝑte ſui obſidis. miſcet qͣlitatesſuas qͣlitatibꝰ venei̓s et fingỉ a poetisꝙͣ ea fuerit fornicatꝰ vt dicit yſid̓. Et diʳmercurius qͣſi mediꝰ currēs. qꝛ qͣſi medius ēẜm bedā inter venerē ſolē vn̄ in ſuꝑiori ꝑteſui circuli ꝯiūgiʳ venere. in infei̓ori verouenit ſole. Circulꝰ eciā ſuſs in ſuꝑiori ꝑteītrat circulū veneis in inferiori aūt ꝑte ītratcirculū ſol̓ Qn̄ ē in ſuꝑiori ꝑte ſui circulꝰ mediꝰ videt̉ minus a ſole obſcura Aliqn̄ eciāan̄ ſolis ortū. aliqn̄ poſt occaſū ſplendet.ab aliquibꝰ veſperus nūcupat̉. Aquis dicidn̄ari. vnde lucanꝰ loquēs de mercurio dixitꝙͣtū domus ꝑcuſſit aquaꝝ. Dicit̉ eciā a poetis deus eloquēcie ſapiencie. vn̄ ẜm p̄tho.inercurius dat eſſe ſtudioſos et ſciencie numeroꝝ amatores. diſponit habilitat adſcienciā vſū calculi ꝯputacōis Et ideo dicit̉ fuiſſe deus mercatoꝝ. qͥa mercatori ꝯputacio ſūme neceſſaria eſt Dicỉ aūt deus paleſtre vt dicit yſid̓. eo ſole luctat̉ quaſivolens ſuperare. Semper em̄ iuxta ſolemgradit̉. nunꝙͣ plus diſtans per nouē gradus vnde raro vide. quia ſemper fere ſub radijs ſolaribus occultat̉ Et ideo ꝓpter calorēſolis fuſcus depingit̉. ꝓpter ſuā celeritatēcurſor domoꝝ in fabulis nūcupat̉. quia nūc ſole. nunc ante. nunc poſt gradỉ. Quādoſolē preuenit radijs ſolaribus ꝓximus ſtarevidet̉ et dicit̉ ſtacionarius Qn̄ autē ſequiʳvide retrogradus vt dicit macrob̓. Scd̓mptho. aūt ſub mercurio ſunt gemini virgoet regnat in virgine. ſed in piſcibus regnūabſcedit ſole ſꝑ moraᵉ vno ſigno an̄ autvno poſt Sub mercurio ꝯtine fortuniū. negociacio. fuxtū. et ſignificat racionē ſapienciā. et eſt albus beniuolis beniuolus.malis malus Moratur in vnoquoqꝫ ſignoxxviij. diebꝰ vi. horis. in. ⁊cͣ. xxxviijdiebus ꝯplet curſū ſuū. Hucuſqꝫ pitholorDe ſoleOl ſcd̓m yſid̓. quaſi ſolus lucens dicit̉. eo ſit fons tocius luminis cuCo.tranʳ Eſt aūt ſol ſcd̓m miſalath planēta forius radiacōe ſuꝑiorā infei̓ora illuſtunatus ex ſe. ſed per ꝯiūctione aliqn̄ fit malus. in aſculmus. diurnus. calidus. ficcusSol em̄ oīa viuificat. et rebꝰ omnibꝰ vitāſpēm et formā adminiſtrat vt dicit idēSol omnibꝰ luminaribꝰ celi maior ē in ꝙͣtitate et in dignitate in claritate. qͥa magiscalcati ꝯpreſſi luminis ē. Maior eſt eciā inmotus vniformitate. eciā ptāte effectuūmultiplicitate. qͥa ſemꝑ moueʳ motū directoin circulo ſub zōdiacō mediū ſemꝑ tenēs lo. tranſit em̄ recte circulus ſuus per mediālineā odiaci cuius mētas et terminos nontnͣſcendit ſol. et ideo eius motus in circulisſuo ꝓp̓o eſt vniformis. ꝙͣuis rerū aliaꝝ obiectu moueri diſſimilit̓ aliqn̄ videat̉ Circulꝰquoqꝫ ſolis ſicut zodiacus diſtīguit̉. xij.ſpacia ſiue ſigna. quoꝝ qd̓libet ꝯtinet. xxx.gradus. et quilibet gradus. lx. minuta. qd̓libet minutū. lx. ſcripula Et qn̄ ſol r̓cedit devno pūcto circuli ſui et reu̓tit̉ in eundē. tnͣſitper. xij. ſigna. et iſte trāſitus circulus annivocat̉. nec in die naturali ꝑfecte tnͣſit gradūvnū ꝓut ꝯputat albū. ſed tnͣſit. lix. mmnutaviij. ſcripula. ita de illo ſexageſimo minuto remanēt duo ẜa imꝑtranſita Vn̄ tantū deficit in vno die naturali non ꝑficit gradūvnū Sol igit̉ motu ſuo ordinato et imꝑturbato curſu ordinat et ꝑficit vniuerſa. vndeam. in exameron ſic nobis deſcribit virtutes ipſius ſolis dicens Sol ē oculus mundilocunditas diei. pulchritudo celi. menſurapoꝝ. virtus vigor omniū naſcenciū. domꝰplanetarū. decor et ꝑfectio omniū ſtellarū.Idem eciā dicit marꝰ. Sol inquit eſt fonsmentis ideſt memoria racionis principiū lucis. rex nature. mens mundi. fulgor olympimode rator firmamēti. Ideo em̄ mouet̉ ꝯtrafirmamentū vt moderet et tēperet motū ſuūIdeo dicit̉ ſplendor olypi vt dicit macrob̓.in libro ciceroīs. diffinicio fuit platonis omniū ſperarū lumen eſſe a ſole. Dicit em̄ plato in thimeo Ingeniauit deus rerū conditorlucem clariſſima quā ſolem vocamus cuiusſplendore celū et inferiora omnia illuſtrant̉.et numerus exiſteret omniū animanciū. Etin libro de elementis dicit ariſ. Sol inquithabet lumē ꝓpriū. ſtelle vero et luna lumē aſole adquiſitū. ſicut qn̄ a candela ſpeculū eioppoſitū illuminat̉. Idē dicit marꝰ. ſol inmedio ſigniferi īcedēs. biſſenos radios emittit ex ſe. quibus ſuꝑiorā et infei̓ora illuſtijDe hijs aūt ſolis mirabilibus. dicit beatusdyo. in li. de diuinis noībꝰ ca. v. ſic̄ Sēſibiliū eſſencias et qͣlitates multas quidē et diſcretas exiſtentes ipē ſol vnus ens et vniformis. et illumina̓s lux. renouat. nutrit. cuſtodit et ꝑficit et diſcernit. vnit et refouet. fecunda facit. auget. mutat. collocat. plantatpenouat. et viuificat eciam omnia. Vnde ex