Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Nam celū in ſua ſubſtancia hꝫ ſunimā ſimplicitatē vniformitatē et puritatē. nullā habens parciū diuiſionē nec ꝯtrarietatē ideonullā habet ex ſe potenciā ad corruptibilita vnde ſicut Ariſ. arguit in li. de ce.Omnis inquit corrup̄cio ē ex ꝯtrarijs. celoaūt nichil inuenit̉ ꝯtrariū quare celū corrumpit. Celū eciā ꝙͣuis in ſe et ex ſe ſit vniforme tn̄ habet neceſſario plures orbes circulos in figura in magnitud ne longitudīset latitudinis differentes ꝓpt̓ diuerſasſones quibus indigent mortales. vt dicitAriſ. in li. de cauſis elementoꝝ alias.ſi ſcd̓m vnā diſpoſicionē menſurā recipe etmundus inferior influenciā radioꝝ. periretalmentū mortaliū gn̓acio omniū inferioꝝEt neceſſariū fuit motū celi eſſe obliquūvt ex eleuacionē depreſſione orbiū nūc calor nunc frigus in centro generet̉ vnde ſi directe celū moueretur quo ad noſtrū ſitū. oīacalore vel frigore in noſtro habitabili ꝯſumerent̉ vt dicit Ariſ. Nec ſolū attendit̉ in celopuritas incorruptibilitas ex parte mateieveꝝ eciā pulchritudo claritas ex parte forme vt dicit Ariſ. in li. de ſenſu ſenſato. Ce in ſui natura ſplendidū eſt. ſed in partibꝰeius ē differencia Nam in ſtellis eſt in aīoraggregacio luminis in alijs partibꝰ ip̄iꝰceli. Vnde ex parte forme habet rotūditatē ꝯuexitatē. ꝯuexitatē claritate. diaphaneitatē ſiue tnͣſparenciā perſpicuitatē. vniformitatē in toto ſed in partibꝰ diuerſitatēex mutuo ꝯcurſu orbiū motu ꝯtrai̓o planetarū dicūt ſapiētes generari ꝯcentū armoniacā ſuauitatē. vnde Macrob̓. in li. ciceronis In pulſu motu ipſoꝝ orbiū efficỉ ſonille qui acuta grauibꝰ temꝑans. eqͣlem ſo facit ꝯcentū ⁊cͣ. Pre er hec dicit̉ in lide ce.. in fine celū motus ſui ꝯtinuitate inflāmat illd̓ ſuper qd̓ mouet̉. vnde etether ex motu celi ignit̉. Motus em̄ cauſatcalorē. vnde ibidē dicit̉ per ſe ſenſibilit̓ inuenỉ ex motu fit calor ex quiete frig. ditas ideo calor matei̓as emollit diſſoluitfrigiditas vero aggregat et ꝯſtringit vn̄tes elementares motui celi vicinius exiſtentes ceteris ꝑtibus mundi inferioris ſūt calidiores vt patet in igne in aere. In tercioaūt elem̄to .ſ. in aqua ē motus debilitatisideo in ea ē frigiditas ſed non in vltimo Inquarto autē ſcꝫ in terra ꝓpter elongacionēla motu celi fit ꝯſtrictio in vltimo ꝓpter caoris abſenciā dominiū frigiditatis. Et ideoterra ꝑmanet quieſcens ꝑhennis vt nonmoueat̉ ſicut dicit Ariſ. ibidē. Nobilitas.Lib 8itaqꝫ celi attendit̉ in materia ſubſtāda. īforma. in motu. in ſitu. in ſubſtācie ſue ſimplicitate puritate et perpetuitate. In formeclai̓tate diaphaneitate ſiue ꝑſpicuitate inſperica orbicularitate. In motus vniformitate velocitate in virtuoſitate in ſitus ſublimitate. qua ad ſitū a centro terre maxīediſtāt in dimēſiua ꝙͣtitate. quia eiꝰ magnitudo ymaginacōeꝫ. ȳmo racionis menſurāſuꝑat in poteſtate. qͥa oīa inferiora ſibi ſubdita regulat ordinat menſurat Et qd̓ ſuꝑomnia mirabile eſt. oīa infei̓ora celū ordīatet īmutat tn̄ a nullo inferiori ſe immutacionē aliquā recipit. nec aliqͥd ſibi diſſimilein natura virtute aliqua ipſo celeſti corꝑiſe conformat⁂ De celo aqueo ſiue criſtallino:Extū celū eſt aqueū ſiue criſtallinūqd̓ ex aquis poſitis ſuper firmamē diuinitatis potencia eſt formatūaquas em̄ eſſe ſuper celos collocatas diuineſcp̓ture auctoritas noībs tradit. que ita ſūtleuigate ſubtiliate. in materiā celeſtemſunt ꝯuerſe. ideo ꝑmanent ibi fixe Bedatamē dicit aque ille celeſtes vaporalitenuitate. ſed gracili ſoliditate virtute diuina ſuꝑ firmamentū ſūt ſuſpēſe. hoc modoad impetus firmamenti moderacōem vel adcaloris gn̓ati ex eiꝰ velociſſimo motu rep̄ſſio. Opinio fuit Gede celū ignee ſit nature ſicut platonici poſuerūt Vnde dicit Geda Celū eſt ſubtilis ignee natue̓ rotundūa centro terre equalibꝰ ſpacijs collocatū Et forte bede videbả fuit neceſſe ibiaquas vt calor ille celeſtis ad temꝑamentūduceret̉ et ex tali inflāmacione mundusinferior diſpendiū non pateret̉. ex frigiditate em̄ natua̓li illarū aquaꝝ ſuꝑ firmamentiverticem poſitarū dicūt aliqui ſtellā ſaturnieſſe frigidā ꝓpter illā quā habet racione ſuiſitus firmamento vicinitatē Dicunt eciā firmamentū v̓tutē aquaꝝ illaꝝ infrigidatū īfrigidat orbē ſaturni ſibi magis ꝓxi et vicinū. Sed qͣlit̓ iſtud poſſꝫ fieri racionabilit̓. non ē ꝑſpicue rōe vtētibꝰ iudicandNam aquoſa ſubſtācia racione vtriuſqꝫqualitatis ſue .ſ. humiditatis frigiditatisſubſtancie penitus ſit ꝯtraria. non eſt beneliquidū philoſiphantibꝰ qͣliter int̓ corꝑadiſparia ꝯtrai̓a poſſit vnitas aut ꝯcordiaaliqualit̓ inueniri. Et tamē ſcriptū eſt Iobxviij. Qui facit ꝯcordiā in ſublimibus ſuisIdeo alio modo ſenciūt opinant̉ moderniqui interiora ph̓ie ſpectamina profundiusvt arbitror ſūt ſcrutati Dicit em̄ Alexāder