Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

prīcipio eſſet abire in infinitū. Eſt aūt celūillud inquietū et mobile vniuerſalit̓. cuiusmotus eſt reuolubilis ſupra mediū ſcꝫ ſuperaxē. qui ſtat fixus īmobiliter inter duos polos ſcꝫ meridionalē ſeptētrionalē. Et illd̓celū eſt finitū quo ad dimenſionē loci extēlionē. ſed ſempiternū eſt quo ad motū Mouet̉ em̄ a motore infinite potencie ideſt a deoqui ē ſublimis glorioſus in ſecula. Hucuſꝫariſ. in li. de cauſis elemētoꝝ. Vocat aūt polos duas ſtellas in ſūmis celi extremitatibꝰin ipſius medio ſuꝑius inferius collocatisquarū vna eſt ſuperius poſita in medio celiad ſeptētrionē dicit̉ polus arthicus. Aliaeſt ex oppoſito ad meridiē et dicit̉ polus antharticus qͣn ꝯtra polū arthicū poſitus. Int̓duos iſtos polos quaſi inter duas ſui extremitates celū oblique mouet̉ ab oriente vſꝫad occidentē. et ab occidente iterū vſqꝫ adorientē. et hoc ſemper vniformit̓ ſicut rotamouet̉ circa axē. vnde axē vocat ariſ. ꝙͣdālinea intellectualē porrecta a polo vſqꝫ ad po diamētraliter extenſam. circa cuius mediū tocius celi ambitus equaliter circūfert̉ſicut dicit ibidē ꝯmētator De iſtius celi natura dicit̉ in li. de. ce.. ſcd̓m nouā trāſlacionē. Eelū inquit eſt vnū ꝯpoſitū in materia quoniā continet materiā ex qua celūnominat̉. que ē vltimus inceſſus tocius ſcꝫvniuerſi. et ſequit̉ in eodē. Non ſunt neqꝫfuerūt. neqꝫ erunt celi multi. celū em̄ ē vnūperfectū ꝯpletū cui non eſt ſimile. neqꝫ eſt locus extra celū. neqꝫ corpus. neqꝫ vacuitas.neqꝫ plenitudo. neqꝫ tempus qd̓ eſt numerꝰet motus vnde illic eſt vita fixa ſcꝫ extra vltimū eſt ſempiterna. que neqꝫ deficit neqꝫfinit̉. illa eſt vera vita Item idē ibidē. celūneqꝫ fabricatū eſt neqꝫ generatū. ſꝫ ſimplexeſt. cuins motus eſt equalis in quo non eſtdiuerſitas eſt motus eius ſingularis circularis cuius motor eſt ſpūs qui mouet illd̓ſua voluntate. ꝯtinuaʳ radius celi radioignis ꝯiūctus eſt illa ad vtilitatē hoīmꝓpter ꝑmanenriā vite. Firmamentū itaqꝫvocat̉ celū. quia ſolidū ē firmū. qͥa termē.habet intranſgreſſibilē vnde pre nimia firmitatis ſue ꝑmanencia incorruptibilis eſt inmutabilis tam in ſubſtācia in forma Eſtaūt forma eius ſpericā et ꝯuexa quo ad eaque ſūt ſupra celū cuius motus naturalit̓ circularis eſt mouet̉ oblique circularit̓ aboriēte in occidentē. voluitqꝫ ſecū circūducitmotu ſimplici vniformi infra dici noctisſpaciū totū qd̓ ſub ipſo eſt. vſqꝫ ad ignis regionē. vnde orbes ſeptē planētarū ſecū rapitet circūducit Omne aūt qd̓ ſub ipō eſt vt dicit rabanꝰ virtuti eius motiue obedit ordīevniformi īperturbato. virtus qͦꝫ eiustiua ſicut ipſemet dicit ſuꝑ expoſiō̓e gen̄. extendit ſe vſqꝫ ad inferiora hec elementa vn̄et ignē ſuꝑiorē credit̉ ſecū circūpotare Prouenit qͦꝫ huius motiue v̓tutis actio vſꝫ adaerē vſqꝫ ad aqͣs. in quibus quō ad fluxūet refluxū. maximā facit exuberacionē. Hecaūt tria elementa ſcꝫ aer. ignis et aqua obediūt quidē motui celi ſed vno modo neqꝫvno ordine ipſū imitant̉. ſed ſcd̓m magisminus et qd̓ ſuperius eſt leuius et puriusobedit magis qd̓ ē minus tale ſequit̉ tardius obedit minus. Terra huic celeſtitui non obedit et virtuti vt ab eo ſuſcipiatlocalē mocionē. ꝙͣuis ad ꝓducendas ex ſeſpecies diuerſas ſuſcipiat impreſſiones hꝫigit̉ firmamentū ſicut dicit idē rabanꝰ quoad motū inceſſū vniformē. ordinatū et īperturbatū. omniū tn̄ motuū velociſſimū. vn̄ne ꝓpter velocitatē motus eius mūdi machina diſſolua. retarda ordinatō modo planetarū. ſic motus eius impetus motu ꝯtrai̓omoderat̉. Mouet̉ quoqꝫ quietū. quia licetin partibus mutet ſitū. tn̄ in toto neqꝫ ſitūmutat neqꝫ variat locū. Turbatis igit̉ inferioribꝰ. quaſi caſualiter fluctuātibꝰ celū ſuis orbibꝰ ordīs ſui tenorē. ſaltē in pūctonullatenus derelīquit. Vn̄ motus celiē tocius tꝑis primū ſubiectū motꝰ r̓gula oīmmotuū alioꝝ Eſt igit̉ firmamentū mediatemotu ſuo generacōis corrupcōis in mundoinferiori principiū effectuū. Cuius racio eſtvt dicit rabanꝰ qm̄ firmamentū ſui luminisvirtutē generacōnis effectiuā ad terrā tanq̄ad ꝓpriū centꝝ dirigit deſtinat. radiosſuos in terre ſuperficie aggregat maxime etcoadunat. ſicut em̄ oſtendit in ſciencia perſpectiua. Omne em̄ corpus ſpericū. ꝯcauūluminoſū. in quolibet puncto ſui dirigit vnālmeā radioſam in centrū illius corꝑis luminoſi ad ſuꝑficiē illius centri. quanto quelibet linea radioſa eſt vicinior alteri linee exeunti ad ſuperficiē centri. tanto ex vicinitatevnius ad aliā eſt forcior ad imprimendū incentro effectū ſuū. Ex quo manifeſtū ēcorpus celi ſit ſpericū ꝯuerū luminoſū. etterra iſta magnitudīs celi optineat niſivicē pūcti ſit cētꝝ in terra ncc̄ario ſit maximia aggregacio celeſtiū radioꝝ Ex qͦꝝ v̓tute atactū ſit maxīa gn̓acio ꝓductio reꝝ gn̓aliū in terre ē centꝝ ip̄iꝰ firmamēti. ꝙͣuisſit pͥncipiū gn̓acōis celū. tn̄ r̓cipit gn̓acōeꝫin ſe vel corrupcōeꝫ vel diminucōeꝫ. augmͣū