Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

aque ille que ſuꝑ celos ſunt. non ſunt ibipoſite ſicut frigide fluxibiles humide veleciā ſicut ſolide. ꝯgelate. ponderoſe Iſteꝓprietates ſūt eciā inter ſc habentes ꝯtrarietatē et ſibi mutuo repugnantes. ſed pociusper ordinacōeꝫ diuine ſapiēcie aque ille ſuꝑfirmamentū ſūt ſub mobiliſſimā nature ſueꝯdicione diuinitus collocate. ꝓut nature celeſti maxime ſunt ꝓpinque. Et hoc quidē ēnature ꝓprietas perſpicuitatis tnͣſparēcieque principaliter ſubſtancialit̓ inuenit̉ innatura aque racione cuius habet ꝯuenienciāet celo empireo eciā firmamento. Etideo poſuit dn̄s aquas inferius ſub racōe frigidi humidi. alijs ꝯdicioībꝰ neceſſarijsad generacōeꝫ corrupcōeꝫ. eaſdē poſuit ſuperius in racione perſpicui. ꝓut fuit neceſſariū ad vniuerſitatis ꝯſeruacionē Et ideo dicit celū eſſe dictū aqueū criſtallinū racionemobilitatis perſpicuitatis. Eſt ꝑſpicuūad modū criſtalli a ſuꝑiori celo ſcꝫ ab empireo. lucē vel luminoſitatis plenitudinē recipiens et receptū ad inferius celū effluens effundens Et ideo dicit̉ celū quaſi nobis inuiſibile et occultū. criſtallinū vero quia durūin ſummo dicỉ ſicut criſtallus. ſed quia vniformiter eſt luminoſū eſt perſpicuū. Aqueūaūt dicỉ quēadmodū aqua ex ſua ſubtilitate mobilitate mouet̉. illud motū mouetcelū proximū. et illud vlterius mouet quodſibi magis eſt ꝓpinquū. Et ideo illud celūquod mouet inferiora. inferiorū mobiliū precipue̓ eſt ꝯſeruātiuū vt dicit alexand̓.¶De celo empireo.Elū empireū eſt primū et ſummū ceCo.. locus angeloꝝ. regio et habitacu beatoꝝ. Et dicitur empireū a pirquod eſt ignis quaſi totū igneū ſic dictum ab ardore. ſed pocius a lumine ſplendore vt dicit yſid̓. Iſtud em̄ celum ſumme eſtlucidum. influens lucem et ſplendorem ſuper celum criſtallinū ſibi propinquū proximū Eſt autem de natura ſua vniforine ſineſtellis. ſperiforme vt dicit dam̄. Ide eſtſpericum. vt rerum ſpiritualiū et corporaliūſit contentiuū. Eſt enim naturaliter quietūimmobile ſcilicet immotum. vnde illud celum non neceſſariū eſt ꝓpter continuacionēgeneracionis inferiorū. ſed pocius vt dicitalexander ad complecionē vniuerſi in genere corporum. ſecundū determinata extremaad media opaca in ſummo ſcilicet terra. etluminoſum in ſummo ſcilicet celum empireum. et vtrumqꝫ corpus ſcilicet extremumſupremū infimū. eſt de ſe immobile quistum Iſtius celi ꝓprietates deſcribit tabanꝰvtens verbis baſilij in exameron dicens ſicCelum empireum eſt corpus primū. naturaſimpliciſſimū. de corpulēcia habens minimūquia ſubtiliſſimū. primū mundi firmamentum. quantitate maximū. qualitate lucidūfiguracione ſpericū. locali ſitu ſupremū. quiaa centro remotū. amplitudine ſpirituū corporū viſibiliū et inuiſibiliū contentiuū. deiſummū habitaculū. licet em̄ deus ſit vbiqꝫtamen ſpecialiter dicitur eſſe in celo. quiaibi relucet potiſſime ſue virtutis operacio.ideo celum dicitur ſpecialiter ſedes dei. quiain corpoe̓ mundi ſpecies celi pulchrior eſt vtdicit dam̄. In celo diuiniā virtus manifeſtiꝰoperatur. De ethere.C.Ther grece ſplendor dicitur latine.Ether ſecundū yſid̓. ſupei̓or regio ſupremi interſticij aeris et ignis vbiē perpetuus ſplendor luminis ſiue lucis anaxagoras aūt dixit. nomen etheris eſt nomēignis Et hoc putauit vt dicit ariſ. ꝓpter ipſius inflammacionē que cauſatur ex velocitate ſui motus. Vnde ſcd̓m ipſum anaxag.omne inflammans inflammabile vocaturhoc nomine. Marcianus aūt dixit ethereſt locus ab infeiori mundo ſeperatus inuiſibilis reſpectu inferioꝝ que paciuntur multiplicē variacionē In ethere vero vbi eſt diesperpetuus. nox diurno lumini non ſucceditnec mirū. quia ad tam altum locum vmbraterre que noctis cauſa eſt in ethere non accedit Scd̓m ariſ. vero in li. meth̓oꝝ. ether nichil aliud eſt ꝙͣ verū elementū. nec eſt ex elementis quatuor. quicquid em̄ ſupra lunarēglobū eſt. natue̓ eſt ſeparate a natura inferioꝝ elemētoꝝ. vnde ether neqꝫ eſt graue neqꝫeſt leue. neqꝫ rarū. neqꝫ denſū. neqꝫ per alterius corꝑis penetracionē diuiſibile Naturāem̄ etherrā nulla ingredit̉ corrupcio vel alteracio vniuerſaliter vel ꝑticulariter qd̓ ei accideret ſi ex elemētis ꝯpoſicionē aut originēꝯtraxiſſꝫ. Anaxag̓. tamē dicit ether ē aerinflammatus dicit quod quandoqꝫ deſcendit inferius iterum occultatur. vnde propter ſui ſubtililtatem. nunc ſurſum. nunc deorſū regirat̉. vn̄ terremotus gignỉ ex virtute etherea in terre viſceribꝰ occultata. Seddicit ariſ. iſte ſermo eſt error. qm̄ ſubtile deſcēdit deorſū eciā ſi deſcēde̓t hāc oꝑacōeꝫ facet Scd̓m mac̓. aūt ſplēdor etheīsſub ſpera celi per ambitū tociꝰ mūdi rutilatet refulget. continet aūt in ſe orbes ſepdē pſanetaꝝ qui mouenʳ ꝯtra motū firmamēti Inferior itaqꝫ ꝑs etheris velecitate ſui motus