Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

geſius omniū volatilium et omne genus piſciū omne ouans habet fel. ſed ẜm magiset minus forte erunt in vijs ſubtilibus extenſis ab epate vſqꝫ ad inteſtinum Iſte viefortaſſis erunt fetide et forte erit in tali inteſtino diuerſificatur. quia quandoqꝫ in ſuperiori. quandoqꝫ in medio. et qn̄qꝫ in inferiori. et quedam volatilia habent fel occultatum inteſtino vt columbe cōturnices hyrundines. qͥdam habent fel magnum in ep̄ate et in ventre inteſtino ſicut ancipiter miluus. Item Ariſ. li. xiiij. animalia quedā nonhabent fel omnino ſicut equus et mulus etaſinus elephas. camelus eciam non habetfel diſtinctum. ſed habet venas paruas inbus eſt fel. Item quidam homines habentmagnum fel in epate. et quidam non. Et ēſel ſuꝑfluū agregatū ſicut fex in ventriillo tamen ſuperfluo vtitur natura ad aliqd̓iuuamentum. in illis autem qui habent naturam epatis ſanam et quorum ſanguis naturaliter eſt dulcis non inuenitur fele autſi inuenitur erit paruum hoc in venis valde gracilibus propter hoc erit ep̄ar eoꝝcaret felle boni coloris dulcius alti. aūthabꝫ aliqd̓ animal fel inuenit̉ ē ſub fellevald̓ dulce. nam collectionē fellis ad locūvnum alie vicine partes redduntur dulcioces. Fel eciam ex ſue ſubſtancie ſubtilitate.acumīe eſt groſſorum humorum inſciſſiuū ſua ſiccitate conſumptiuum. Vnde in collisocuſorum eſt neceſſarium ad viſum clarificandum et acuendum ad impedimentum ſpiritus vitalis remouendum et maxime fel ancipitris aliaꝝ volucꝝ viuenciū ex rapīa ſicutin in viatico cōſtantini. tangitur ex feruoreautem nimio et ebullicione fellei humorisad ep̄ar redecuntis bullicione inficitur ſangius qui infectus ad nutrimentum membrorum tranſmiſſum ea immutat inficit cuticroceum colorem ſcilicet vel viridem ſiue nigrum ſuperinducit. cuius paſſionis ſignaſunt iſta. tocius corpoīs infectio. ſitis ad eſtet oris amaritudo. dolor frontis. auriumtinnitus. vrina crocea cum conſimili ſpumacontinuā. vomitus croceus. Aliquando eciācontingit poros eiſtis fellis opilari Vudelera inficit ipſum epar ac conſimilem inducit paſſionem. Vnde conſtantinus in viatico dicit quando patitur fellis ſubſtancia ideſt ciſtis et deficit vixtus eius qua ſolet abepate coleram rubeam extrahere remanentecolera cum ſanguine tingitur alteratur. Idēeciam contingit quando apoſtema eſt natūin vijs per quas colera ad fel tranſit. Vndead epar rediens pēr totum corpus cum ſanguine ſe diffundit quia ſepius inferior opiletur quod aſcendit ad viam ſuperiorem ſcilicet ad ipſum ſtomachum. Vnde facies fit citrina. os amarum et ficcum. in ſtomachoardor et ſitis. vrina cum egeſtione albeſcitpropter elongacionem colere ab epate renibus vbi vrina ſolet ſurgi. ſi vero porus ſuperior opiletur colera cingit in feriorā et apparent ſigna que prioribus ſunt contrariavt idem dicit conſtantinus. Et hec de felledicta ſufficiant Capitulum qͣdrageſimūp̓mū de ſplenePlen eſt dictum a ſupplendo quia ſiniſtrā iecori ꝯtrariā ſupplet ne vada exiſteret quoniam quidam caſūriſus eſſe exiſtimant. nam ſplene ridemus.felle iraſcimur. corde ſapimus. cerebro ſentimus. iecore amamus. quibus conſtantibusſanum eſt animal integrum vt dicit yſid̓Et ẜm conſtantinum ſplen inſiniſtra partecollocatur cuius forma naturalit̓ eſt oblonga et parum verſus ſtomachum concauā etverſus coſtas eſt gilboſa. In hijs duobus locis quibuſdam panniculis colligata. Et dicitur ſplenduas habere venas. per quarumvnam coleram magnam a ſanduine epatisſibi attrahit. per aliam vero quantum ſibiſufficit ad ſtomachum tranſmittit vt eiusappetitus confortetur. Splenis igitur eſt iuuamentum vt ei in ſinſtra parte corporis defectum ſuppleat ex oppoſito ad cōſeruacionem ſtomachi iecori reſpondeat vt propt̓mundificacōnē epatis ſanguis feces ſibi attrahat et quantū ad appetitū ſufficit confortacoēꝫ ſtomachi tcanſmittat. Eſt igit̉ ſub̓aſplenis rara ſpongioſa ꝓpter faciliorem humoris feculenti attractiōi remiſſionē. eſtnigra ꝓpter melācolie nature cuius eſt r̓ceptaculū aſſimilacōeꝫ. Eſt eciā a ſiniſtris intercoſtas ſtomachū poſita ꝓpter ſiniſtre ꝑtistēꝑanciā infrigidacōꝫ ac ꝓpt̓ ꝯſeruandamſtomachi ꝯiūgit calefactiōꝫ aliqn̄tulū ē dura ne de facili ex quātitate humoris feculētiꝯtrahat leſionē. ꝯtingit aūt ſplenē pati qn̄ex virtutis ꝯtentiue defectione hoc qn̄ſufficit humorē attrahere vel attractum adlocū aliū deſtinare. Itē qn̄qꝫ ex opilacōe qn̄ſcꝫ humores groſſi et viſcoſi in vijs ſplenisopilāt̉ adunant̉. Vn̄ eius actiones impediunʳ Itē qn̄ꝫ ex nimia hūoꝝ r̓plecōe qͥa humoe̓s ad ſplenē ꝯſtn̓gētes ꝓpt̓ ſui ſimilitudi attrahūʳ ſūfficiēt̉ euacuāʳ. vn̄ īuiſcā ī ꝯcauitate ſplenis īduranʳ ītm̄ vt ipſiꝰ ſplenis ſub̓a t̓ſce̓ videa. ſꝫ ẜm ſentēciā yppoctis