Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

cuius ꝓpriū receptaculū ē ciſtula fellis. quodvero frīgidū eſt ſiccum ni naturā cedit melancolie cuius ꝓprium receptaculū eſt ciſtulaſplenis. ſꝫ quod ē liquidū aquoſū in humo tranſit fleumatis cuius ꝓpriū receptaculūeſt pulmō. Ex quo patet ep̄ar naturalisvirtutis eſt principiū fundamentū prime digeſtionis in ſtomacho maximū iuu̓amētūſecūde vero digeſtionis in ſubſtancie ſuecauitatē eſt ꝑfectiuū. puri ab inpuro ſeꝑati. ſin gulis mēbris nutrimenti tnͣſmiſſiuūam vis veneri excitatiuū. diue̓ſarū paſſionūreceptiuū. Patit̉ enim qn̄qꝫ ex nimia caloris intenſione Vnde et pori aperiūtur interiꝰex quoꝝ aꝑcione v̓tus euaneſcens remiſſiusoperat̉. qn̄qꝫ ex nimia frigiditate ꝯuerſionēattracte ſuccoſitatis in naturā ſanguin eamimpediēte hoc ſepiſſime ꝯtigit ydropiſimgenerari. cum ydropiſis nichil aliud ſit ẜmplatonē niſi error virtutis digeſtiue in ep̄atis ꝯcauitate. hac enim virtute errante inſua operacōe deficiente. neceſſe eſt ſanguinēcorrumpi quo indigeſto corpus qd̓ inde nutrit̉ in tumēſcendo extendit̉. vnde ydropiſis generatur. Itē patit̉ epar ex ſubſtancieſue mala ꝯplexione hoc ẜm humoꝝ qͣtuordiſtēpāciā in ipſius eſſēcia dominātē Itē patit̉ ex viarū eius opillacōe. Contigit enimſepe humorē groſſū et viſcoſū in venis ep̄atis adunari. Vnde ſanguis clauſus exire poteſt cauſa ē ꝯſictionis et opillacionisIdem eciā accidit ex nimio calore humoremſanguineū deſiccante ſubſtanciam venarūepatis ꝯtrahente non poteſt ſanguis libire diffundere ad alia mēbra corꝑis nutriēdaHoc idē autē aliqn̄ poteſt ꝯtingere ex nimiafrigiditate humores ꝯgelāte et meatus ep̄atis ꝯſtringente ad mēbra nutriēda diſcurſū ſanguinis ꝓhibente. Itē idem accidit exa poſtemate ſubſtanciā epatis aggrauanteputredinē in ipſius ſubſtancia generāte. Itēidem accidit ex incluſa ventoſitate pelliculasipſius epatis extendente et ex mēbroꝝ mnordinacione dolorē merorē inducente. Itemſepe patit̉ ex in moderato fluxū ſanguinisaccidit ex venarū ab ipſo egrediēciū aꝑcōeet hoc ꝯuenit ex nimio ſanguinis acuminevel ex nimia replecione vel ex debilitate virtutis recētiue vel ex nimio exercicio laboreſicut dicit ꝯſt. ad hec de natura ſignis complexionis epatis dicit Ga. in tegm̄. ſignūepatis qn̄ eſt calidū et amplitudo venarūpulſabiliū. ſuꝑ quē locū dicit haly. qn̄ dominat̉ et vincit calo in epate ſit ep̄ar maiuset vena eius maior dilatat̉ et magnificataLib VMagnificant̉ oēs vene pulſatiles in omnibꝰ mēbris caleſit ſanguis generat̉ qn̄ꝫcolera cīternā et ꝓceſſum temꝑis poſt ſtacum adoleſcēcie adurit̉ colera citerna fit exea colera nigra diuerſe aliqn̄ ex tali coleraaccidūt paſſiones. aliqn̄ aūt ex nimio calore epatis cordis reſiſtit frigiditas. a corde velud a mēbro ſuꝑiorē et nobiliore eparin ſuis actionibꝰ moderat̉. et hoc idem dicitAriſ. li. xiij. vbi p̄ponit cor epati tanꝙͣ principiū eius regitiuū. Itē dicitGa. frigiditas epatis ex calore temꝑatur. ſignū frigiditatis et ſiccitatis epatis ē ſtrictura venarū paucitas ſaguinis ſicut humiditatis eiuſdem ſignū eſt mollicies venarū ſanguinismultitudo. Itē idem dicit Haly. ep̄ar eſtfons humiditatis corꝑis. vnde ſit radixhumoris ſi ſit ep̄ar ficcum non potērit aliquod membrū corpus conuertēre ad humo vel humidiratē vt eius poſſit reſiſte̓ ſiccitati Intendit̉ autē remittit̉ ficcitas humiditas epatis ẜm cordis diſpoſicionē. Eparergo eſt memibꝝ nobile cuius alteracōe altiratur corpus et influit nutrimentū et virtutes nutritiuas et in membra reliqua inferiora ſine medio. ad ſuꝑiora vero median corde ẜm iudiciū Gal̓. Econuerſo āutē ponit Ariſ. li. xiij. cor facit omnia predictamediantē epate. que autē verior ſit oppinioaliorum iudicio derelinquo Et hec de ꝓprietatibus epatis dicta ſufficiant Capittulum quadrageſimū de felleEl ē dictum eo ſit folliculus. geſtans humorē ex dominio colere rubee amariſſimū vt dicit yſid̓ Eſt em̄tiſtula fellis quedā pellicula ſuꝑ gilbū ep̄atis collocata. et habet duos furculos. vnūdeportat̉ colera rubea ad inteſtina vt per eavirtus expulſiua confortēt̉ vt acumine ſuointeſtina melius expurgent̉. aliū deportatur colera ad ſtomachū vt ſua caliditate virtutē adiuuet digeſtiuā Eſt igit̉ fel membrūcalidū ficcū gilbo epatis ſuppoſitū ē ꝓpriūcolere rubee receptaculū cuius iuuamentumvt ſanguis a colera rubea mundificet̉. ſanguis enim ex pͥſencia colere incenderet̉ niſi infra ciſtulam fellis eius ſuꝑfluitas locareturEſt autē ſua caliditate decoctionis cibarioꝝiuuamentum ſua ſubtilitatē penetratiuū ſuainordificacōe et acumine pungitiuū inteſtinorū corroſiuū. et ad ſuꝑflua ac fetida eicienda excitatiuū. et eciā ex nimia caloris intēſioue amariſſimū. ſui admixtionē dulcedinis ſanguinis īmutatiuū. hucuſqꝫ ꝯſt.ẜm Ariſ. in li. iij. delphinus non habet fel