Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ſenſualitas guſtus impediret̉ Concauū autēet rotundū fuit intrīſecus vt cibus aſſūptꝰhinc inde facilius moueret̉ et dentes ſineimpedimento ſpūs tranſduceret̉ Item neceſſarium eſt os ꝓpter aeris et ſpūs attractōꝫaer enim attractus os in ipſius ꝯcauitateīmutatur. depuratur ſubtiliat̉ et ſic ad cordis refrigeracōnē cānale pulmonis tranſmittatur ſine cuius refrigerio cor nimij caloris incendio vreret̉ deſtrueret. Item neceſſariū eſt ꝓpter vocis informacōeꝫ. ad hocenim ē palatū oris ꝯcauū vt plectrū linguemoueret̉ facilius ad vocem formandā expedite cleuaret̉ deprimetur. Item vtile ē adgroſſarū ſuꝑfluitatū a cerebro pulmōe venienciū crebrā eiectionē quibꝰ oſtiū oriserectis vitalis ſpūs in corde animalis in eerebro ſuas ꝯplent actiones expedicius. Itēvtile eſt ꝓpter membrorū nutribiliū a ſuꝑfluis exoneracōeꝫ. quando ergo ſtomachuscrudis humoribꝰ oneratur natura vim expulſiuā oꝑante oris officium expurgaturſicut dicit ꝯſt. et gal̓. ſuꝑ illud amphor̓. invomitibꝰ et purgaciouibꝰ que ſponte fiuntſi qͣlia oportuit fiant. ꝯferunt bene feruntſi vero non ꝯtrariū. nititur autē os vt dicitꝯſt. in viatico qn̄ ex alijs membris ſibi vicinis infirmantibꝰ. Patit̉ autē puſtulas. vlcera et huiōi ex corruptis humoribꝰ aliūdead buccam defluentibꝰ. ſi rubeat ita nigredini attineat caleat doleat aut ardeatmateria ſanguinea ē et colerica. ſi vero mul nigreſcat tanto moleſtius eſt timidiusne ad forſam id ē ad cancrū deueniat̉. Accidunt autē vlcera in ore lactenciū paruulorūꝓueniencia ex acumine lactis eius cortupcōe. hucuſqꝫ ꝯſt. in vi atico ꝑticula ſcd̓a Capitulum viceſimū de dentibusDentes ẜm grecos dicunt̉ edentesqͥſi omnia appoſita diuidētes et incidentes vt dicit yſid̓. Et ſunt deutesẜm ꝯſt. quedam plantari a in oſſibꝰ maxillarū menti quibuſdā radicibus inſerti. etſunt in maxibus ẜm ꝯſt. xxxij. xv. enim inmaxillaribꝰ ſunt poſiti. quorū qͣtuor in anteriori ꝑte pares voͣntur qͣdrupli. et hij latiſūt acuti inciſſores vel p̄ciſſores a medicisnūcupant̉. ad inciſiones cuiuſlibet cibi ſūtaptī et quicqͥd in eis accipit̉ in ore ꝯterituret mordetur. Sunt iterū duo qui canini ſūtdicti collaterales quadruples et in ſūmitateacuti duris cibis tamen molendis apti. Etdicunt̉ ẜm yſid̓ canini quia ad ſimilitudinēcaninorū conſiſtunt et canes per ipſos oſſarodunt. p̄ciſſoribꝰ em̄ dentibꝰ ſūt forcioresacuciores. longiores rotundiores. et ideoa quibuſdam collū puelle vocantur et priores p̄cidere non poſſunt iſtis tanquā forcioribus ad conſtringendū tradunt Sunt xalij ex vtraqꝫ ꝑte ſuperioris mandibule qͥnicollaterales drupli. hij ſūt lati atqꝫ groſſihij molares ſūt vocati ad molendū beneſunt apti. nam que conciſa et confracta ſunta prioribꝰ more mole ſubeunt vt dicit yſidSunt quidē in ſupͣori mādibula xvi. dētesſcꝫ quātuor q̄drupli atꝫ pares. et duo canini nouē molares. et totidē eciā dētes nume̓ocollocantur in inferiori mādibula ſeu into. Dentes igitur quantū ad ſuū numerūofficiū quadriphal̓e diuidunt̉. quidā enimſūt īciſiui hij ſūt qͣtuor. duo ſuꝑioe̓s duoinferiores pͥmo aſpectui ſe offerunt. qͥdāvero ſunt pares hij ſunt qͣtuor. duo ſuperiores et duo inferiores qui alterutꝝ iuxta inciſiuos poſiti mutuo ſe contīgunt. Quidamvero dicun collaterales ſeu canini hij qͣtuorſcꝫ duo ſuꝑiores et duo inferiores ſe mutuocollidētes Quidā vero ſūt molae̓s hij xxſcꝫ x. ſuꝑius et totidē inferius mutuo ſe tangentes et ab alijs incoacta ſunt qͣſi moleꝯtinue ꝯcidentes Hij omnes ſūt mandibul̓radicati āmodo furcati. ſed diuerſimodequia anteriorres ſcꝫ quadrupli pares vnāhabent furculā ſeu radicē. camni vero molares tres vel qͣtuor habere dicun̉ vt dicit ꝯſt.Denciū qͦꝫ numerū diſcernit qͣlitas ſexuūnam in viris plures. in feminis paucōres inueniunt̉ vt dicit ꝯſta yſid̓. Diſtīguunt̉ eteciā dentes ẜm ꝓceſſum etatis. qm̄ ſicut dicit Ariſ. li. ij. dētes ſenū generaliter ſūtnigri non acuti vt patꝫ in canibꝰ quoꝝ etas dentes noſcitur. quia dentes iuuenū ſuntalbi et acuti. ſenū vero ecōtrario. Excipit tn̄Ariſ. ibidē ab hac generalitate dentes eqͦꝝquos dicit habere ꝓpriū ꝙͣ ꝓcedente etatemagis albeſcunt. dicit̉ eciā ibidem. oportetvtiqꝫ ſcie aīalia ſūt m̄ltoꝝ dēciū ꝯiūctoꝝ ſūt vite longioris. vero paucoꝝ ſūtcium ſcꝑatorū ſunt vite breuioris. Itemdicit̉ ibidē. omne em̄ aīal qͣdrupes generāsanimal ſibi ſimile habꝫ dētes. Item homoeicit dentes in iuuētute anteriores nonlares hoc contingit forſan ꝓpter furculaꝝ radicū debilitatē. molares aūt eicit ꝓpt̓cauſam ꝯtrariā. et ē generale in alijs aīalibꝰ non eiciunt alique dentē p̓us ꝙͣ alt̓ ſibi ſimil̓m loco oriatur pͥmitꝰ Itē Ariſ. li. xij.aīal carēs dētibꝰ in ſuꝑīori mādibula ē ficcūa tͥreſtris natue̓. al̓ hn̄s dētes ī vtraꝫdibula eſt pinguedini ſimile. Itē idē li. xiij.