Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Natura non facit aliquid niſi qd̓ melius etꝑfectius eſt ideo neceſſe eſt: vt materiatis terreſtris declinet a quibuſoā aīalibusad partē ſuꝑiorē ſcꝫ in denites culminosminentes in quibuſdā in cornua Et ꝓpterhoc non pōt habere dentes in vtraqꝫ mandibula animal habens cornua. Itē idē li. xvi.Solūmodo inter alia oſſa creſcūt dentesremanet animal hoc eſt mediū in dentibꝰſuꝑexcreſcentibꝰ declinantibꝰ a locis ſuisꝯtingentibꝰ ſe inuicē Et cauſa incrementi illoꝝ eſt ꝓpter oꝑatōeꝫ eoꝝ. Si em̄ non creſcerent. ꝯſumerent cito. et ꝓpt̓ hoc terunt̉ citodentes aīaliū ꝯmedentiū multū et carenciūdentibꝰ magnis Et ꝓpter hoc ingeniata eſtnaturā et ag gregauit dentes ad inuicē ꝓpterſenectutē nnē. aliter ſi vitā duraret per miſlenariū. ſemꝑ dentes plue̓s eſſent in pͥmacreacōe. vnde dicit idē li. ij. Dētes qui oriūʳintra gingiuā. oriunt̉ in viris mulieibꝰniſi poſt viginti annos et forte in quibuſdāmulieribꝰ poſt. lx. origo eoꝝ ei̓t maximodolore Itē idē li. xix. Dentes acuti oriunʳ an̄latos. qm̄ dentibꝰ auutis indiget̉ ad abſciſionē cibi pͥ̓us. quia prius eſt adſcidere ꝙͣlere. ideo eciā cicius creſcūt quia minores ſūtquia origo minoīs rei eſt ex calore an̄ originērei maioris. Itē calor lactis facit oriri dentescito ꝓpt̓ hoc ē pueri lactentes lac̓ calidius: naſcunt̉ in eis dentes cicius Itē idē ibidēAnteriores dentes naſcunt̉ in oſſe tenui debili ꝓpt̓ hoc ſūt velocis caſus hucuſꝫ Ariſ Ad hec ꝯſtā. in viaticō ꝑticula ſcd̓a Denciū magnū eſt iuuamentū: et iuuamentomagnū corꝑis ornamentū ipſoꝝ inꝙͣ non pacienciū. quia in pacientibꝰ actio corrumpit̉.Quoꝝ paſſio diuerſa ē. Cuius diuerſitatispars ē viſui manireſta ſicut putredines fetores rupturee ꝑforacōes. mocōes. caſus. limoſitātes. ſimilia pars vero non apparēs eſt etocculta. ſicut qn̄ dentes nimiū dolent tamēexteius ſani apparēt. Cauſa aūt talis dolorisſūt humoe̓s a capite deſcendētes. vel a ſtomacho mediante ſumoſitate aſcendentes vel humores acuti in gingiuis et tūc dolores nimij ſaltū pulſu ſenciunt̉ ꝓpter maliciā hūoꝝet acumen Si vero dolor eſt a capite. guitasſentit̉ ini capite et dolor: in facie rubor ex ſanguine vel colera. ad radices denciū deſcendēteSi vero fuerit a ſtomacho. dolor ſentitur inſtomacho et aſſidua eructuacio egredit̉ eterūpit. Dentes eciā aliqn̄ ꝑforant̉. aliqn̄rūpunt̉. aliqn̄ ex vermibꝰ in citrinū viridē ſeunigrū colorē mutant̓. que oīa ex corruptisreſſimis humoribꝰ. ex malis cibis neruosLII vad ligamentū denciū deſcendentibꝰ accideredino. cunʳ Dentes eciā aliqn̄ mouent̉. cauſa motus humores ſūt in dendiū radicibꝰ. qꝛſi ſint acuti. ncceſſe eſt indentibꝰ foraminaeffici ac fetores putredines generari. Quiſi vermes fuerīt in cauſa dolor maximus gignit̉ ad qꝛ neruū ſenſibilē corrodēdo penetratObſtupeſcunt eciā dentes et exacerbant̉ exhumore acido intus. vel extra neruos inficiēte. dormitare viden ex cauſa nimis frigidaſicut ex niue. vel glacie neruos denciū ꝯſtringente Itē dentes qn̄qꝫ cadūt ex nimia humiditate ligamenta denciū relaxante qn̄qꝫ exnimia ficcitate. vt pꝫ in ſenibꝰ quoꝝ dentesꝓpter ſubtractionē humiditatis nutribilisdilabun̉ Has multas alias denciū recitatꝯſtan. paſſiones. ſed hec ſufficiāt. Recolligeigit̉ ex predictis dentes in mandibulis in fundamentis ꝓprijs radicant̉. ex frigiditate domināte albiores ceteris oſſibꝰ efficiunt̉. ꝓpter ſui duriciā de facili non ledunt̉.Subſtancia em̄ denciū eſt ex ſe imꝑaſſibilis non ſit ſenſibilis vt dicit ꝯſtā. Vnde densruptus nullū dolorē patit̉. Dicit̉ tn̄ pati etdolere ꝓpter neruū ſenſibilē qui in eius radicibus ſepelebiʳ̉ grauat̉ Dentes em̄ intrīſecus neruis colligant̉. t̓minos carnis dentesexcedūt tamē in carne radicant̉ viſi intra ſenec in ſe eſſe paciunt̉ Clauſi ſūt labijs ne videant̉. Indecēs eſt em̄ apparēt niſi forſanꝓpter riſū Itē ſuꝑiores ad inferiores reuertūtur et ſibiinuicē mutuo coaptant̉. ſi inferiores aliqn̄ mouean̉ Suꝑiores tn̄ fixi inmobiles reperiunt̉ Ordinate aūt ad inuicē ꝯponunʳ. ad informacōeꝫ articulate vocis maxime cooꝑant̉ toti corpori obſequuntur. Caplm̄ viceſimūprimū de lingua.Ingua a lingendo cibū eſt dicta. velquia per articularis ſonus verbaligat. ſicut em̄ plectrū cordi. ſic allidit̉ lingua dentibꝰ vt dicit yſid̓. Eſt autemlingua inſtrumentū guſtus et locucōis vt dicit ꝯſtā. et ꝯponit̉ de ſubſtancia ſiue mollicarne poroſa ſpongioſa neruoſa. Eſt aūtueruoſa ꝓpter ſenſū motū. poroſa vt facilius ſapor penetret ad neruū facientē guſtū adquē veniūt te vene ſanguine plene. vnderubicunda eſt in colore Hec eadē operaʳ panniculus quibꝰ ſpaciū bucce palatū induit̓et veſtit̉. a ſuꝑiori ꝑte patꝫ tota. ab inferioīaūt parte pꝫ vſqꝫ ad ligamenta quibꝰ merito eſt ꝯnexa vnde radices lingue ſenſibilisnerui quibꝰ r̓cipit ſenſū motū a ſpiritibusſunt occulti. In quibuſdā aūt hominibꝰ vtdic̄. ꝯſt. ꝯtrahit̉ lingua plus ꝙͣ oportet in tm̄