et carnibꝰ denudato. r̄miſſiꝰ ⁊ leuiori p̄ſſione fieri ꝯſueuit. Ad hͦ ē ſciend̓ vt dicit ꝯſt.multe ſūt pulſuū diuerſitates q̄ tn̄ ad x. qͥa.refferunt̉ vel reducunt̉. pͥmus attendit̉ ẜmdimenſionis quātitatē et hec ē triplex. magnus qn̄ ꝑ longum latū et ꝓfundū arterie ſediffūdit et ꝑuenit iſte pulſus fortis et groſſus ex fortitudīe ſpūs quo dilatatur pulſus⁊ expulſus ex nimio calore qͥ indiget infrigidacōe et ex mollicie membri obedientis dilatacōi. dicit̉ et ꝑuus occultus ⁊ ſtrictꝰ qn̄ad centrum redit ⁊ hoc ſit ex defectu v̓tutiset ꝑuitate caloris. dicit̉ et mediocris eqͣliset temperatus qn̄ nec centro nec extremitatibus eſt vicinus hec mediocritas ex magno et paruo procedit Item conſiderat̉ ſcd̓mtempus motiuū et ſic dicitur velox tardus⁊ medius velox dicitur quia paruo temꝑisinteruallo ſepius mouet̉ et hoc ꝯtingit exforti calore et virtute. tardus quia magnūcontinet temporis interuallū vel ſpaciumad ſui motus complementum et hoc acciditex defectu virtutis et caloris minoracioneMedius inter hos laudabilis ē habendusTercio conſideratur pulſus ẜm tenorem virtutis. et ẜm hͦ ē fortis. debil̓ ⁊ medius. fortis eſt quādo quadam virtute a ſe videturre pellere digitum tangentis. et hoc acciditex fortitudine virtutis et mollicie organ facilis ad mouendum. debilis eſt quaudo debiliter digitū percutit ⁊ hoc eſt in becillitatevirtutis et duricia organi inobedientis. medius ab vtroqꝫ temperatur. Quarto attenditur ẜm conſiſtenciam organi et tunc dicit̉durus ⁊ mollis ⁊ medius. durus eſt quādocum quadam aſperitate et duricia reſiſterevidetur. et hoc prouenit ex vaſorum ſiccitate. mollis eſt quando digiti cū magna ſuauitate ſenciūt ita vt videat̉ ab eis penetrari⁊ hoc prouenit ex humiditate medius interhos duos eſt temperatus Quinto iudicaturẜm plenum et vauum ⁊ mediu̓m. plenus ēqui quadam humiditate redundare videturet hoc prouenit ex nimia ſanguinis et ſpiritus r̓plecione. vacilus autem ē qn̄ apparꝫ inflatus. ſed tangitur quaſi vacuis digitis ꝑforatur. medius ab hijs eſt temꝑatus. Sexto iudicatur pulſus ẜm qualitatem arteriarum. et diuiditur in calidum. frigidum etmedium. calidus eſt cum digitorū extremitates ſenciunt calidam arteriarum ſubſtanciam et hoc prouenit ex materiā intra habita ſcilicꝫ ex ſpiritu ⁊ calore id eſt calido ſanguine. frigidus econtrario eſt intelligendusmedius veco ab hijs duobus tempera turSeptimo iudicatur ex opere quietis. et hicdiuiditur in ſpiſſum. rarum ⁊ in mediū. ſpiſſus eſt qui in ſua dilatacione digitorum extremitates ſepe percutit et ſubito recedit. ethoc accidit ex fortitudine caloris ⁊ defectuvitutir. fortitudo enim caloris remedium q̄rit refrigeracionis. defectus vero virtutis cūnon valeat ſemelbis vel ter in appetendo laborat̉. rarus vero ecōuerſo ⁊ ex contraria cauſa prouenit ſcilitet ex tarditate caloris ⁊ fortitudine virtutis. medius inter hos erit tēperatus. Hij ſeptē pulſus ſenſu ſunt notabiles ⁊ ad diſcernendū ceteris faciliores. Alijvero tres pulſus quorum primus diuiditurin pōdus laudabile ⁊ nō laudabile. Scd̓s qͥdiuiditur in concordē et in non equalē. Ettercius qui ẜm minorem ꝑcuſſionem maiorem vel miuorem diuiditur in ornatum ordinatum et in non ordinatum tamen vix valent a ꝑitiſſis medicis deprehēdi. et ideo deeis ad preſens ſuperſedendum eſt. ſi quistamen eas ſcire voluerit in ſeptimo libropantegn̄. Conſtantini capitulo tercio de qͦhec exprimimus inueniet determinata ſufficientiſſime omnia et expreſſa ibi de pulſucaprizantē marcellino ſerrino veriiculoſoformidante eſtuante et tremente diffuſiusdiſpūtatur de quibus nichil ad preſens. tūpropter difficultatem. tum eciam propterſingulariū pulſuū multiplicitatē. tum eciāqͥa pn̄ti opuſculo m̄ltū neceſſai̓a nō vidēt̉ ⁂¶ Capitulū xxiiij. de varietate pulſuumAriat̉ aūt pulſus ꝓpter multa. pͥmoꝓpter ſexus diſcrecōꝫ. nā in maſcul̓q̄ validioris ſūt nature et forciorisforcior ē pulſus ꝙͣ in femīs q̄ ſūt nature magis debiles ⁊ hoc eſt qͥa natura ſepe iterādonititur ſupplere in femīs qd̓ ꝑ forciorē pulſūſenel in maſcul̓ oꝑat̉. Itē variat̉ pulſus ꝑꝯplexiōꝫ qͥa ſi fuei̓t calida facit pulſū forcōrē maiorē ⁊ velociorē. ſi v̓o frigidā facit ꝑuūdebilē atꝫ tardū. ſi aūt huīdā mollē reddit⁊ ſpiſſū. ſi ficca aſpeꝝ atꝫ duꝝ Itē diu̓ſificaꝓpter variā corꝑis diſpoſicōꝫ qͥa in macillētis generalit̓ ē pulſus forcior et viuacior ꝙͣin craſſis et hoc forſitā ꝓpter minorē arteieꝑ molē carneā occultacōꝫ. vel ꝓpter maiorēcaloris naturalis qui habundat in macillētis intencōm qͥ quidē calor pulſū efficit forciorē. Itē ꝓpt̓ etatis diuerſitatē qͥa pueri habent velocorē pulſū ad innati caloris r̄frigeracionem. quia in talibus plus habundatnam velocitatem facit magnitudo caloris etdebilitas virtutis q̄ ad attrahendū frigidūaerē ſemel n̄ ſufficit vt sͣ dictū ē. iuuēs vero