poteſt ꝯpoſicio primarū qualitatū ⁊ quedā cōmunia ad illas. vt aſperū lene. durū molle.Itē hoꝝ extremis ſēſus factus ledit̉ vt pꝫ innimis calido ⁊ minis frigido in medijs natua̓delectat̉ vt in tepido Ad iſtū aūt ſenſū ꝑficiēdū exigun̉ iſta ſcꝫ cauſa efficiēs ⁊ hec deriuacio eſt ſpūs aīalis ad organa tactꝰ Itē inſtrumentū ꝯueniēs ⁊ hoc eſt duplex Nerui de cerebro egrediētes ſingulis mēbris ſpm̄ aīalēdeferentes Secūdariū vero inſtrumentū ē caro in qua nerui īuoluti ſūt et infixi per quosvirtus tangibilis oꝑả Nā ipſis mediatibꝰſpēs rei tangibilis aīe iudicio deportat̉. Itēterciū exigit̉ ſcꝫ exterioꝝ cooꝑacio que eſt neceſſaria vt res tangēda organo factus appropinquat. ex cuius appropinqͣcōe ſpūs aīalisin carne et neruis exiſtēs īmutet̉ ⁊ īmutatusꝓprietatē rei facte rep̄ſentat et ſic ſenſus iſtein ſua actione fit ꝯpletus vt dicit ꝯſtā. Hocaūt ē ꝓp̓ū ſenſus factꝰ ꝙ oēs alij ſenſus hn̄tſingulare mēbꝝ ⁊ organū ſue actioni ſpecialiter deputatū. Solus autē tactus ē generatusin mēbris omnibꝰ exceptis pilis et crinibꝰ ⁊pedū ac manuū vnguibꝰ in quibꝰ nō eſt neruus ⁊ perꝯn̄s neqꝫ ſenſus Hic ſenſus pre omnibus alijs magis eſt terreſtris atqꝫ groſſ⁊ ideo aſpera ⁊ dura ⁊ cetea̓s huiōi terreſtrespaſſiones ſenſibꝰ alijs ſimilitudinis gracia ꝑfectiū s ꝯprehēdit Hic ſenſus ꝙͣ uuis alijs ſenſibꝰ racione obiectoꝝ videả groſſior eſſe ſuꝑpoſito tn̄ alijs iudicat̉ eſſe vtilior. quia ꝙͣuisalij ſenſus poſſint aliqualiter eſſe ſine factutn̄ bene et ꝯplete eſſe in factū eſt īpoſſibie vtdicit ph̓s vnde generalior ē tactus ceteris. tūquia per oēs corꝑis ꝑticulas diffūdit̉. tū qͥaomnibꝰ alijs ſenſibꝰ cooꝑat̉ precipue guſtuiSij eī duo ſenſus ſcꝫ gultus ⁊ factus ſūt magis ꝯtinni cū ipō corde ⁊ ideo ſūt magis de eēanimalis ⁊ de ſuis ſenſatis iudicat expreſſiꝰet obiectis. Omne em̄ mēbꝝ habet vnū neruū vel duos quibꝰ ſenſus factus ⁊ motus volūtarius ꝑfici ⁊ ꝯplet̉ ſicut in anathoma ꝯſt.inuenit̉. Iedit̉ aūt iſte ſenſus factus qn̄qꝫ ſicut ⁊ ſuꝑiores. qn̄ꝫ aūt ex toto aufer vbi ſēſet motus volūtarius penitus āmittunt̉ vt cōtingit in mēbris ꝑaliticis ⁊ ꝯtractis Itē qn̄ꝫminorat̉ ſicut qn̄ aliquod mēbrū obdormiredicit̉ qn̄ ſcꝫ ꝓpt̓ aliquā opilacōem vel mēbriꝯſtrictionē. ſpūs ſenſibilis libere tranſire permēbꝝ non ꝑmittỉ Iedit̉ eciā a mala cerebriꝯpaſſione vt pꝫ in epilenticis qui hora acceſſionis eciā tactu ignis non aduertunt Sepeeciā patit̉ ab extrīſeca aeris īmutacōe vt indigitis nimio frigore ꝯſtrictis ī quibꝰ motꝰvolūtarius īpediʳ vn̄ vnus aliū ꝯſtrīgere nonpōt Itē qn̄ꝫ ex ꝑciū corꝑis īciſione Nā mēbꝫa corꝑe preciſū nichil oīno ſētit eciā ſi ꝯcuſſūfuei̓t peītus vel ꝯbuſtū Itē mēbꝝ eciā manēsin corꝑe ſi fuerit aliquo caſu mortuū vel putrefactū. ſenſu tāgibili omnino priuat̉. tanto eīſenſus tactus grauius patỉ ꝙͣto ꝓfundius inneruis ſēſibilibꝰ vulneraʳ Itē cū dolor ſēſꝰ ſitrei nociue ꝯtingēs ex ꝑciū diſcōtinuacōe resinferēs dolorē. mēbro maxime ledit factū. etmaximā infert corꝑi paſſionē et grauē efficitīmutacōeꝫ Nā omne ſenſatū īmutacōeꝫ facitin organo ſenſitiui ſui vt dicit ph̓s Itē plue̓sīmutacōes faciūt ſenſata tactus ꝙͣ alioꝝ ſenſuū. groſſior em̄ eſt et materialior ceteris ſenſibꝰ ⁊ ideo forciꝰ retinet īpreſſioēs ꝯueniētisvel incōuenientis. Itē quia tactus eſt ſenſusvniu̓ſalis adherēs ſingulis ꝑtibꝰ ad vniu̓ſalē deſtructionē factus deſtruit̉ ſubiectū tociaīalis Nam ſic eſt de alijs ſpiritibꝰ. deſtructo em̄ ſenſu viſus alie virtutes aīalis ꝓpterhoc non deſtruunt̉ ȳmo qn̄qꝫ in ſuis actionibus forcius intēdunt̉. ſed deſtructo tactu deſtruit̉ omnis ſenſus. vn̄ pꝫ. ꝙ ſenſus tactuseſt ſubiectū oim̄ alioꝝ ſenſuū ⁊ fundamentūItē cū qͣtuor ſenſus alij ſingulare ⁊ ꝓp̓ū ſenſatū habeāt ⁊ obiectū .ſ. ꝙ ſic cadit in vno ſēſuꝙ nō in alio ſicut color in viſu. ſapor in guſtu⁊cͣ. Solus factus ē qui oībus alijs orgaīs ſēſuū ſuas īprimit paſſiones. Eſt em̄ cōe oībꝰſenſibꝰ ꝙ ꝓp̓a hn̄t obiecta ⁊ ſenſata in qͥbusnon errat niſi caſu. ꝓpt̓ quedā em̄ accidēcia.ꝯtīgit ſenſū ꝑticularē errare. qͥa vt dic̓. Ariſ.Huiōi faciūt ſepe phātaſiā mētiri vt pꝫ in viſu qui iudicat ſtellā magnā eſſe ꝑua ꝓpt̓ mgͣnā diſtāciā ſitus ⁊ guſtū qui dicit amaꝝ dulce ⁊ ecōn̓ſo ꝓpt̓ palati īfectionē ⁊ ſic de alijsꝯtīgit Cōmune igit̉ eſt ⁊ gn̓ale ꝙ oēs ſenſusꝑticulares extei̓ores a cōi ſenſu interiori tāꝙͣlinee quedā a cētro ꝑticularit̓ exeūt ⁊ ẜm varias eoꝝ paſſiones organa ſenſitīa ꝑficiūt ⁊ſuoꝝ ſenſatoꝝ formas ⁊ ſimilitudines ad ſenſū coēꝫ ſingularit̓ reducūt. quo mediāte de ſinguloꝝ ꝓpͥetatibꝰ ⁊ differēcijs. ꝙͣtū eoꝝ actioni ꝯgruit iudicant ⁊ diſcernūt Et hec dictade ꝓpetatibꝰ v̓tutū ⁊ ſenſuū iam ſufficiant.¶ Capittulū viceſimūſecundū de hijs que exigunt̉ ad perfectionē natureIcut ad regnū nature exigunt̉ ſenſuset virtutes ita ad ꝑfectionē eiuſdemexigunt̉ neceſſario ſpūs quidā quoꝝbn̄ficio ⁊ motu ꝯtinuo tā ſenſus ꝙ v̓tutes inaīalibꝰ moderāt̉ vt ſuas ꝑigāt actiones Dicit̉ aūt ſpūs ꝓut h̓ ſumỉ quēdā ſubſtācia ſubtilis ⁊ aerea v̓tutes corꝑis excitās ad ſuas ꝑagēdas actiōes. vel ſiuit dicỉ in li. ſpūs ⁊ aīe
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten