Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

b hec virtus ſedē ſuā habet in corde vndeoriunt̉ arteie. ſicut ex epate vene naſcunt̉.ti em̄ caloris eſt cor niſi frigido aere attracto eius calor mitigaret̉ itaqꝫ in ſemetipſoſuffocaret̉. Propt̓ qd̓ per arteias pulmonēneceſſe eſt aerē attrahere eius incendiū mitigare Virtus aūt animalis motīa que prīcipalit̓ ſedē habet in ventriculis cerebri a quooriunt̉ omnes nerui. mediante micha .i. medulla ſpinali eſt in ſpondilibꝰ dorſi. mouꝫoīa mēbra. primo em̄ mouet neruos et muſculos lacertos. qui moti mouēt aliabra motu volūtario in oēm partē Scd̓ꝫ veroqd̓ mouet manus dicit̉ virtus oꝑatiua. ẜmvero qd̓ ſe extēdit ad pedes mouet ad ambulandū dicit̉ virtus ꝓgreſſiua. eo ẜm mouent̉ aīalia motu ꝓgreſſiuo Recollige igit̉ breuiter. aīe ſenſibil̓ ꝓp̓erātes huictractatui ꝯgruentes. Eſt igit̉ aīa ſenſibilisquedā ſpūalis ſubſtācia vegetabili nobilior dignior. racionabili vero longe indigniorignobilior. eius eſſe oꝑacio depēdet amateria ſiue ſubiecto cuiꝰ ē ꝑfectīa vn̄ ꝑeūtecorꝑe perit eius eſſencia oꝑacio nec ꝑmanet a corꝑe ſeꝑata. ꝙͣdiu tn̄ eſt in corꝑe nobiles habet oꝑaciones. Eſt corꝑm animaliūſenſificatīa et in ipſis ſenſuū interioꝝ exterioꝝ ſcd̓m organoꝝ exigenciā ꝯpletīa Itē omniū mēbroꝝ ſcd̓m omnē partē eſt motīa Itēper ſingulas partes corꝑis eſt ſue virtutisdiſtributīa vl̓ diffuſiua Itē ſcd̓m maiorēbilitatē organoꝝ mēbroꝝ. ē nobiliū actio ꝓductiua. Itē ſopmni vigilie in aīalibꝰeſt effectiua Itē virtute eius ad interiora reuocatā in interioribꝰ corꝑis forcius ē actiuaItē diffuſa exteriores ſenſus et circa diu̓ſaoccupata debilius in ſingulis oꝑat̉. qn̄ em̄actualiter intendit̉ in viſu debilitat̉ remittit̉ in auditu ſic de alijs. Vn̄ dicit̉ Singul̓intentus. minor eſt ad ſingula ſenſus. Itē inextremis et nimis excellentibꝰ eius virtusobtūdit̉. ſꝫ in medijs delectat̉. Itē eius u̓tus oꝑacio impedit̉ qn̄ ꝓpter opilatōeꝫ meatuum et poroꝝ in mēbris ſpiritui ſenſibili viaſeu trāſitꝰ denegat̉ vt in ꝑaliticis epilēticiset alijs patet. Itē ex ninio calore diſſoluēteet poros dilatate virtus eiꝰ diſſoluỉ ſicut exnimia frigiditate ꝯſtrīgēte ne ſe diffūdatartat̉. Itē ex odoriferis u̓tus aīalis deꝑditareſtaurat̉ ſicut ex fetidis corrūpit̉ et grauat̉Sed hec de virtute ſenſibili iam ſufficiant. Caplm̄. xiij. de anima racionaliAna vero racionalis ſiue vis inteltiua idē eſt intellectus Vn̄ diuidiʳſcd̓m duos prīcipales actus j. intelLM. 2lectū ſpeculatīm intellectū pͣcticū Intellcūsem̄ ſpeculatiuus exercet̉ in ꝯtemplacōe intellectus vero practicus in oꝑacōe ſcd̓m hancradicē diuidit̉ vita actiua ꝯtemplatīa Aīaigit̉ rōnalis ꝑpetua ē incorruptibil̓ ac inmortalis ꝓpter qd̓ et principalis eius actusſcꝫ intelligere nullatenus dependet a corꝑe etideo ꝑfecte viuit et intelligit a corꝑe ſeꝑataȳmo ꝙͣto plus ſe corꝑi inmerſerit. tanto tardius imꝑfectius intelligit ꝙͣto ſe magisa carnalibꝰ nexibꝰ ſubtraxerit. tanto faciliꝰet clarius app̄hendit. Voco aūt hec inniēſio. vel phantaſticā ymaginacōem. vel perdelectacōem carnis ſiue tꝑaliū dilectiōeꝫ. vn̄dicit greḡ. Homo ſicut in medio creatus eſtvt eſſꝫ inferior angelo ſuperiorqꝫ iumēto. itahabet aliquid neceſſe ē ꝯuenire ſūmo.aliquid infimo Inmortalitatē quidē habꝫſpūs angelo. mortalitatē corporis iumēto Anima igit̉ ſi ad deū per racionē ꝯuertit̉.illuminat̉. meliorat̉. ꝑficỉ Si vero affecciōes ad creaturas ꝯuertỉ. obſcurat̉. corūpiet deteriorat̉ Quauis em̄ aīa in ſe ꝯſidea̓tainmoͣrlis ſit perpetua. paſſibilis ē tn̄ ex colligacōe corpoīs cui ē ꝯiūcta. vn̄ Augꝰ in li. deaīa ſpū. anime ī corꝑibꝰ viuētes dilectio reꝝ ſenſibiliū corꝑalibꝰ ymaginibꝰ afficiciunt. a corpoībꝰ exeutes in eiſdē ymaginibꝰtormenta paciunt̉. Propterea em̄ corꝑalibꝰpaſſionibꝰ ibidē detineri poſſūt. quia hicdate a corrupcōe corpoꝝ fuerūt Ex quo pꝫ anima ꝙͣuis in ſui natua̓ ſit puriſſima. inpuritatē ꝯtrahit a carne originaliter ē corrupta ſicut vniū vel alius quicūqꝫ liquor exvaſe corrupto ꝯtrahit infectionē ideo exutaa corꝑe qn̄qꝫ ex colligacōe corꝑis ſecū ſordesdefert. et ideo neceſſe eſt vt purgentur ſicutgēm a de luto nouit̓ emūdata. Hec autē oīade dictis Augͥ. ſūt excepta Recollige igỉ expredictis aīa rōnalis inter oēs creaturasdiuinc ymaginis ſimilitudinis ē expreſſiꝰrēpreſentatīa hoc qͥa trina ē in potēcia.uis vnica ſit ſimplex in natua̓. Itē oīm reꝝſimilitudinē eſt in ſe ꝯtentīa Et ideo animadicit̉ oīm rerū ſimilitudo vt dicit Augꝰ. Itēſemiel creata in corꝑe vl̓ extra corpus ē in eſſeperpetuo ꝑm anſiuā. vt dicit caſſiod̓. ad diuinā ymaginē diceret̉ creata ſi mortis termīo clauderet̉ Itē endelichia ē corꝑisorganici phiſici ip̄iꝰ corꝑis ī ꝑte in totoē ꝑfectiua. Itē ex natura ſibi inditā ē naturaliter boni mali. veri falſi. diiudicatīa libere electiua Itē ſcd̓m diu̓ſas potēcias formaꝝet ſpecierū diuerſarū rerū pn̄ciū abſenciūeſt app̄henſiua. res materiales per ſuas