Druckschrift 
In Aristotelis categorias commentarium, griech.
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ὡριςμένος καθ' ἑαυτὸν. ὅταν δὲ τὸ ὑποδεχόμενον, τότε ἀλλοίωσις γίνεται καὶ οὐκί-νησις ἐν αὐτῶ. ὅταν δὲ ἐξισάζη, τὰ μὲν, οὕτως ἔχει τῶν μορίων. τὰ δὲ, οὕτως. καὶ οὕτωςαἱ διάφοροιγίνονται δόξαι. Πετὰ δὲ τὴν κοινὴν τῶν διαιρέσεων ἐπιβλεψιν, καὶ ἑκάστὴν ἰδια πολυ πραγμονῆσαι καλὸν. πρὸς μὲν γὰρ τοὺς ἀπὸ τῆς στοᾶς, τὸ μὲν σπουδαῖονγένος, βέβαιον λέγοντας. τὸ δὲ μέσον, ἐπίτασιν καὶ ἄνεσιν ἐπιδέχεσθαι. Απορῆσαιἄξιον, εἰ μὴ ὁ ἔχων τὴν ἀρετὴν, ἐλλείπων δὲ κατὰ συνάσκησιν ἢ τὴν φύσιν, ἤττον ἂν εἴησπουδαῖος. ἴσως δὲ ἐροῦσι τὴν ἀρετὴν οὖσαν ἐπιστήμην, ἐξ ἑαυτῆς ἔχειν τὸ πάγιον. τῶνγὰρ οἰκείων λόγων οὖσα θεωρητικὴ, καὶ στοχαζομένη ἀεὶ τοῦ καθ' ἑαυτὴν πάνταποιεῖν, ἐνεργεῖ βεβαίως ἑστῶσα ἐν τῶ ἀμεταπτώτω εἴδει τῆς ἐπιστήμης. ἀλλὰ πῶςτοῦτο δυνατὸν ἐπὶ τρεπτῆς καὶ πάθη τῆς οὐσίας τῆς ποιότητος, καὶ μάλιστὰ κατι-αὐτοὺς χύσιν τὲ καὶ συστολὴν ἐχούσης ἐπ' ἄπειρον ἐν ἑαυτῆ καὶ τῆς ἀρετῆς, διότι σώ-ματα καὶ τὰς ποιότητας λέγουσι. Πήποτε οὖν τὰ περὶ ἑτέρων ἀρχῶν παρὰ τοῖςἀρχαοις λεγόμενα, καὶ ἐπ' ἄλλας ἀρχὰς οὗτοι μεταφέρουσιν, εἰ μὴ ἀρατὴν σπου-δεαιαν ἕξιν κατὰ τὸ μάλιστα τιθέμενοι, καὶ οὐκ ἐνκινήσει θεωροῦντες, εἰκότως οὐδὲ ἐπίτασιν, οὔτε ἄνεσιν ἠξίους ἐπ' αὐτῆς θεωρεῖν. ἀλλ' εἰ τοῦτο, καὶ τῶν τεχνῶνἑκάστης ἔστι τὶ μάλιστα, ὃ καὶ αὐτὸ ἔστηκε. παντος γὰρ τοῦ μᾶλλον καὶ ἤττον, ἔστι τι πάντως καὶ τὸ μάλιστα. καὶ ἴσως κατὰ ταύτην τὴν ἔννοιαν ἡδόξα, ἡς ἀριστοτέλης μνημονεύει τὰς ἕξεις τὰς τελείας οὐκ ἐπ' ἀρετῆς μόνης, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ ὑγείας καὶ γραμ-ματικῆς, καὶ τῶν ἄλλων διαθέσεων λαμβάνουσα, ἀνεπιτάτους αὐτὰς καὶ ἀνέτους εἶναιτὴν ἐπίτασιν θεωροῦσα καὶ τὴν ἄνεσιν. καὶφησὶν ἐν τοῖς μετέχουσι τῶν ἕξεων, μᾶλλον ἡτιτοι ἐν αὐταῖς ἐστιν ἰδεῖν τοῦτο. οὐ μόνον ταῖς τεχναις, ἀλλὰ καὶ ταῖς ἀρεταῖς. καὶ τῶντοῦ γὰρ, αἱ μὲν, τέλειαἱ εἰσιν. αἱ δὲ, ἀτελεῖς. ἀτελεῖς μὲν, αἱ φύσει μόνον, ἢ ἔθει, ἢ λόγω.τέλειαι δὲ, αἱ τοῖς τρισὶ τούτοις συμπεπληρωμέναι. εἰ μὴ ἄρα αὐτὴ μὲν ἡ ἀρετὴ, τε-λεία καὶ ὁ λόκληρός ἐστι. μετέχεται δὲ κατὰ μέρος, ὥσπερ καὶ ἡ γραμματική. καὶ τῶνἄλλων τεχνῶν ἑκάστη διὰ τὸ ἀτελές. καὶ τὸ μᾶλλον καὶ ἡττον, ἐν τῆ μεθέξει θεωρεῖται. Αλλὰ ποίας διαθέσεις ὡς τελείας ὁρὰ ὁ ἀριστοτέλης ἄλλας παρὰ τὰς ἐχομέ-νας. ἀρα τὰ χωριστὰ εἴδη, καὶ τὴν αὐτοδικαιοσύνην, ἢ οὔτε σύνηθες αὐτῶ τοῦτο, οὔτε τοῖςπροκειμένοις οἰκεῖον, οὔτε διαθέσεις ἂν ἐκεῖναι κλνθεῖεν. ἀλλὰ τὰς μετεχομένας τέ-λείας θεασάμενος, κατὰ τὴν πρὸς ἐκεῖνας ἀναφοραν τας ἀπολειπομένας αὐτῶν,τὸ μᾶλλον καὶ τὸ ἡττον ἔχειν βούλεται. καὶ ἀκριβέστερον ὁ λόγος οὗτος ἐν πάσαιςταῖς διαθέσεσι καὶ τὸ τέλειον κατὰ τὴν ἀκρότητα αὐτῶν θεωρῶν. καὶ τὸ μᾶλλονκαὶ ἡττον, κατὰ τὴν ἐνπιάτει μέθεξιν. τῶν δὲ ἄλλων, ὅ, τε τῶν στωικῶν ἀτελῆςδοκεῖ, μήτε τῶν ἀρετῶν τὸ ἀτελές, μήτε τῶν ἄλλων τεχνῶν τὸ τέλειον θεασάμενος. καὶ γὰρεἰ μὲν ἐν λόγω μόνω ἐθεωρεῖ το ἡ ἀρετὴ, ὁ τὸν λόγον ἔχων καὶ τὴν ἐπιστήμην, οὐκ ἄν ἐπιτεὶνοιτο. εἷς γὰρ ὁ ἀληθὴς λόγος. ἀληθὴς δὲ ἀληθοῦς λόγοςμᾶλλον οὐκ ἔστιν. εἰ δὲ τὴν ἐπιστῆ μὴν ἔχων ἐλλείποι, κατὰ τὴν συνάσκησιν ἢ τὴν φύσιν, ἡττον ἂν εἴη δίκαιος. ὥσ-τε ἡτελεία ἕξις οὐκ ἐκ μένων τῶν θεωρημάτων συνέστηκεν, ἀλλὰ καὶ ἐκφύσεως καὶ