¶ Capitulum¶ primum

Ꝙinſipiens erit et ſolo noīe homo. neceſſariegeometrie ignarus ꝑ quā vniuſcuiuſqꝫ rei termini deſignātur. ſicut ſcribit Ricar. Fuit eniꝫꝓut notat Alpharabiꝰ nccͣia ꝑſpectīa. qua diſcernit̉ id qd̓ apparet in viſu aliter ꝙͣ ſit. et qd̓apparet ita vt eſt. Aſſignat em̄ quibꝰ de cauſisiſta fiāt. ⁊ hoc demōſtratōnibꝰ neceſſarijs: docet etiā quibꝰ modis viſus pōt errare vt nō erret. ¶ Da oro aſtronomīe neſciū. Aſtrologiaꝫignorāteꝫ quēpiā. nōne velut deridēdus infātulus. ꝓnūciabit ſidera labi. Languere lunamSolemqꝫ qͣlitate mutari. ſic vt ſuccurrendumputet ſono calibis et ferri. qͣtenꝰ inde territuspluto ꝓſerpinam ſinat ad loca ſuꝑiora reuerti. Quot hiberas nemas inſcij viri ſenes deliriet petule garule. de orione feroce. de orſa vtraqꝫ adriane corona recitant preciſe. quia ſūt aſtronomīe vtcūqꝫ ignari. At quiſqͥs aſtrologie noticia carens virtuoſos quoſdā putabitvitioſoſqꝫ alios. laudeue dignos. illos iſtoſqꝫvituꝑandos. qͣſi volūtarie ſuos actus ꝓducāt.quos ſola ꝯſtellatio ad opera ſua illos redditprocliues. nō neceſſitādo. ſed ſenſualitateꝫ inclinādo ꝓpter qd̓ maximꝰ aſtrologꝰ tholomeusdixit. vir ſapiens dominabitur aſtris ſcꝫ ratōne ſupe rādo inclinatōes ad vitia ex ꝯſtellationibus p̄cedentes. ¶ Ad ph̓iam veniamꝰ. q̄ rerum qͣs deus ſūmꝰ et ſolꝰ creauit. quē ꝑ iſta viſibilia cognoſcimꝰ. ad hūc ſolū finem pro ſuimagna ꝑte creata. vires. ꝓprietates. dignitates cum effectibus ſuis docet et manuducit admethaphiſicū. ſic fibeliter fidem catholicā profitentem atqꝫ dicētem. Neceſſe eſt eſſe aliquaꝫſubſtantiā eternā īmobilē. dantem cūcta moueri. Sub̓e em̄ p̄cedūt omnia entia ſcꝫ cauſalitate. Si igr̄ om̄s ſub̓e fuerīt corrupte. om̄iaentia erūt corrupta. qꝛ deſtructa cauſa deſtruitur effectus. Et ideo deſtructis pͥmis ſubſtantijs īpoſſibile ē aliqͥd alioꝝ remanere. Deus gͦſemꝑ ē. et ē intelligens ꝑ ſe: habetqꝫ vitam nobilem ⁊ ſempiternā. Ipſe eſt deus vnꝰ eternusinfinite nobilitatis. ⁊ eſt vita ꝯtinua entium:hec ⁊ multa alia ſcribit areſto. xj. metha. Hīcet auicē. in ſua mathematica: ait. Scīa diuīaeſt ſcīa de rebꝰ ſeꝑatis a materia t̓minis ⁊ diffinitōe. In hac ſcīa q̄rit̉ de pͥmis cauſis eē natural̓. ⁊ eē doctrinal̓. ⁊ eiꝰ qd̓ dependet ex his:⁊ de cā cauſaꝝ q̄ ē deus excelſus. hec ē ph̓ia prima. hec ibi. Ex his omnibꝰ apparet om̄s ſcīasq̄ ſecl̓ares vocant̉. nōſolū veritates mirificasꝯtinere. ſꝫ etiā manuduce̓ in radioſam cognitōnem diuinam. ⁊ ideo non horrendas ſed ſtudioſe colendas.¶ Quia p̄dicta oīa argu­ .§. vj.endo nō aſſerendo: p̄fatꝰ vir ſtudioſiſſimꝰ et ꝑcūcta laudabilis dn̄s Ioh̓. dn̄ici ī dicto libelloinduxit. Rn̄bēdo tria notat. Primo ꝙ ſcīa deiē alteriꝰ generis a nr̄a. vn̄ eū in ip̄a nō poſſumꝰ imitari. Scd̓o ꝙ ſcīa nr̄a etiaꝫ eminēs ē de

pauciſſimis rebo ⁊ īꝑfecta ⁊ multis ꝑiculoſa⁊ ideo nō nimis affectuoſe ſꝫ moberate q̄rēda.Tertō qd̓ ꝑmaxīe ī dilectōe dei ē imitatō ꝓcurāda. nō in ſcīa niſi ī iſta q̄ eſt donū. ⁊ ē cū ip̄acaritate vnita. ¶ Dīc gͦ rn̄dendo argumēto. inc. qd̓ ſic incipit̉. Bonoꝝ oīm exn̄tium ⁊ poſſibiliū. ſolꝰ capax ītellectꝰ diuinꝰ. ſecl̓ares ſcīasnō hꝫ .ſ. ſicut hꝫ intellectꝰ creatꝰ. Pro huiꝰ declaratōe dicit qͥnqꝫ ꝯſideranda circa ſcīam. ſcꝫſubiectū. obiectū. rem. moduꝫ. ⁊ effectū. Credoat̄ ſimpl̓r dicēdū. hūanā ſcīaꝫ nō eē eiuſdē generis generaliſſimi. qͦ ad p̄dicta qͥnqꝫ: cuꝫ ſcīahūana. Nā qͦ ad pͥmū .ſ. ſubiectū pꝫ. qꝛ oīs ſcīanr̄a ē tanꝙͣ accidens in intellectu hūano ſicutin ſubiecto. In deo at̄ nullū ē accidēs. nec ītellectꝰ diuinꝰ ē ſubiectū alicuiꝰ trāſmutatōis. dicente iacob de deo. Apud queꝫ nō eſt trāſmutatio. nec viciſſitudinis obumbratō. ſed lucemhabitat īacceſſibilē ẜm apl̓um: ꝓpter qd̓ irrefragabiliter tenendū eſt cū tota fide catholicadiuinam ſcīam eſſe vniformiter et ſubſtātialiter ipſam diuinam eſſentiā. qd̓ de nulla creaturarum in via. nec in patria dici pōt vel debet.¶ Sed de ſcd̓o ſcꝫ obiecto magis ad ꝓpoſitummateria obuerſat̉. Eſt em̄ ẜm areſto. in primopoſte. Scīa de ꝑpetuis et neceſſarijs incorruptibilibus vniuerſalibꝰ. et que nō poſſunt alit̓ſe habere. Uidendū igr̄ q̄ ſint iſta obiecta. ſuntem̄ aut deus aut res citra deū aut quedā cōplexa. ſicut ſūt ꝓpoſitōes ꝓlate. ſcripte aut ꝯcepte. aut ꝯceptibiles. Si dat̉ pͥmū .ſ. de deo aſſetio quidē deſcriptōni ſcibilis obiecti deo cōuenire. de qͦ habet veriſſimā noticiā que eſt ipſeſicut ꝓfitetur ip̄e ph̓s. xj. methap. vnde ⁊ diuaugꝰ. ait in li. vj. de trini. d̓o hoc eſt eſſe quodſapientem eſſe: hoc eſt ſapientē eſſe. qd̓ intelligere. Uerū hanc ſcīam nō hn̄t nōſolū infideles: ſꝫ nec quiſqꝫ fidelis in bia. Cum ſcriptumſit. Deū nemo vidit vnꝙͣ Ioh̓. pͥmo. ⁊ priꝰ dixerat. Non videbit me hō et viuet ſcilꝫ eſſentiammeā. Licet eniꝫ ſcripſit Cicero li. quem habuit de creatōne mundi. parentem vniuerſitatishuiꝰ inuenire difficile eſt: et cum iam quis inuenerit eum. in vulgus indicare nephas ē: nōtn̄ fuit inuentū a quoꝙͣ quid ſit. ſed tm̄ qꝛ eſt:et hoc eſt qd̓ dicit damaꝰ. Ꝙ de deo ſcire poſſumus quia eſt. ſꝫ nō qͥd eſt. In quo ſcīa propriedicta non ꝯſiſtit .ſ. ſcire de aliquo. qꝛ eſt et nonquid eſt. iuxta determinatōꝫ ph̓i in. j. phiſico.Eſt em̄ deus vt ait caſiodorus. virtus inexplicabilis. pietas incomprehēſibilis. ſapiētia ineffabilis. cuiꝰ diffinitō eſt finē in finē in ſanctialaudibꝰ nō hr̄e. Si at̄ dicantur obiecta ſciētieres q̄ nō ſūt deꝰ. Tūc illa ſūt vl̓ia. aut ꝑticl̓aria. Nō pͥmū. Nā vl̓ia aut nō ſt̄. aut a ſuis ſingl̓aribꝰ indiſtīcta: ꝑticl̓aria v̓o nō ſūt incorruptibilia ⁊ ſempit̉na. ſꝫ ſūt tꝑalia ⁊ defectibiliaque tꝑe ceperūt. et cōtinue deficiunt. etiā quemagis ſolida vident̉. ſicut ſūt ſpiritus et corpora ſuperiora. niſi om̄ipotens illa manuteneret