¶ Primum
¶ Capitulum¶ Nonus titulus d̓ diuina gr̄a. ¶ De duodecīproprietatibus diuine gracie ad ſimilitudineꝫlucis materialis.Capitulum primum.Mitte luce tua ⁊ peritatem tua. ipſa mededuxerūt ⁊ adduxerūt in mōtem ſanctū tuū. ⁊ in tabernacula tua. pͣs. Conſiderās ꝓpheta neceſſitatē diuine gr̄e. quā lucē uocat. quiaſine ea nullus ſaluat̉: ⁊ vtilitatē. quia per eaꝫhomo bene oꝑatur: ⁊ cauſalitatē. quia a ſolodeo datur. ẜm illud qd̓ in alio. pͣs. ait. Graciāet gloriam dabit dominus. ⁊ nō alius. iō ip̄amlucem gracie a deo petit: dicens. Emitte luceꝫtuam ⁊cͣ. Loquens autem Iohannes euangeliſta de verbo incarnato. Erat lux vera que illuminat omnem hominem venientem in hūcmunduꝫ. Et eſt ibi diſtributō accōmoda. ſi loquamur de lumine gracie. Nam de lumine gratie nō eſt verum ſimpliciter. Non em̄ om̄es homines illuminant̉ a gracia. vt infideles ⁊ iniqui qui xp̄iano nomīe gloriant̉. Sed quicūqꝫilluminant̉. nō ab alio ꝙͣ a xp̄o illuminanturqui quideꝫ inꝙͣtum deus. dator eſt omnis gr̄e.vna cū patre ⁊ ſpūſancto. inꝙͣtuꝫ v̓o homo receptor erat gr̄e. Unde dicit̉ Luc. ij. Graciā deierat in illo. Et qꝛ vnūquodqꝫ quāto ꝓprinquieſt pͥncipio influēti: tāto plus recipit de influentia eiꝰ. At ptꝫ ꝑ exēplū de appropīquāte adignē. ⁊ de flumīe ꝓpe mare. Hinc ē ꝙ aīa xp̄i ꝓpinquiſſima. īmo vnita v̓bo dei a quo oīs gr̄arecepit copioſiſſime grāꝫ quaſi infinitā .ſ. ꝙͣtūcreatura eſt capax reciꝑe. Un̄ ⁊ de ip̄o intelligit̉ dictū Io. j. Nō em̄ dat deꝰ ad mēſurā ſpm̄.i. grāꝫ ſpūſ ſct̄i vilꝫ xp̄o homī. Alijs qͥdē daturmēſuratī ẜm det̓minatā v̓tutē. Sꝫ xp̄o a pͥncipio ſue ꝯceptōis fuit data tāta. ꝙ in eo nō poterat creſce̓. Et iō qn̄ dr̄ Luc. ij. Ih̓s ꝓficiebatetate ⁊ gr̄a: intelligit̉ nō ẜm habitū interiorēſed ẜm actū exteriorē ſeu apparētiaꝫ: qꝛ ẜm ꝙcreſcebat etate ⁊ ſtatura. ita faciebat oꝑa queoſtendebāt maiorē grāꝫ ſct̄itatis. Nos at̄ creſcere poſſum quottidie ꝑ bona oꝑa. Et ad hochortat̉ apl̓s fidelis dicēs. ij. ad Cor. vj. Hortamur vos ne in vacuum grāꝫ dei recipiatis. Inpacuū recipit ⁊ fruſtra. qui in ea ſe nō exercetvt augeat̉. Et qꝛ vt dicit ph̓s. Primū in vno qͦqꝫ gene̓ ē regl̓a ⁊ cauſa alioꝝ. iō cū xp̄c ſit primū in gene̓ recipiētiū grāꝫ. nos oēs accepimꝰgrāꝫ de plenitudīe eiꝰ vt ſcribit̉ Io. j .ſ. ex merito eꝰ ⁊ exēplo eꝰ. n̄ ꝙ d̓ ſua ſit aliqͥd diminutū.Eſt autem duplex gracia. §. j.ẜm tho. in ſūma. ⁊ alios doctores .ſ. gratum faciens ⁊ gratis data: ⁊ vtraqꝫ ſemꝑ pleniſſime īxp̄o. Gracia vtraqꝫ dicit̉. qꝛ gratis dat̉ ⁊ ſinemeritis nr̄is. ¶ Magna aūt dr̄a eſt int̓ vtrāqꝫPrimo. qꝛ gr̄a gratū faciēs eſt ꝓprie bonoꝝ. qꝛnullus ſine ea eſt vere bonꝰ ⁊ oīs bonꝰ eaꝫ ht̄.Sed gr̄a gratis data ē coīs bonis ⁊ malis. Nāꝓphete fuerūt aliqui boni vt ÿſaias. hieremias
⁊ hꝰ. Alij mali vt balaam. ſaul. ⁊ alij miraculafecer̄t apl̓i. Fecerūt ⁊ magipharaonis reprobi. Et iō ꝙ quis eā nō habeat. nō habꝫ triſtariex quo cū ea poteſt eſſe malus ⁊ ſine ea bonus¶ Secūdo gr̄a gratū faciens. eſt quoddaꝫ donū habituale in aīa. ẜm tho. pͥma ſcd̓e. q. cx.vel quidā influxus ſeu radiꝰ a diuina luce īfuſus in aīa ad ſui vtilitatē: qd̓ quidē ſemꝑ ꝑmanet in aīa. faciens eā deo gratā. ⁊ oꝑa eiꝰ bonameritoria. Semper dico ꝑmanet. niſi quis ſeea priuet. hoc aūt accidit ꝑ quodlibꝫ mortale.Cum em̄ quis aliquod eorū ꝑpetrat ex toto amittit grām: nec ē in ſua poteſtate eā recuꝑare. niſi deus ſua miſcd̓ia eā infundat: qd̓ facereſolet. reuertēdo pct̄orē ad penitentiaꝫ Ro. v.Iuſtificati gratis gr̄a ip̄ius. Alias auteꝫ deusnunꝙͣ aufert homī grām ſine culpa ſua. Sꝫ gͦtia gratis data diuidit̉ in nouē genera vt ponit apl̓s. j Cor. xij. vbi ait. Diuiſiones gr̄arumſūt idem dn̄s .ſ. dator eoꝝ. Alij dat̉ ꝑ ſpm̄ ẜmoſapīe. alij ⁊cͣ. Et hmōi gr̄e nō ſunt in anīa permodū habitus fixe. ſed ꝑ modū paſſionis trāſeuntis. Nam illi qui ſunt veri ꝓphete. nō habētcontinue ꝓph̓iam in mente. vt ꝓphetent ad placitū ſuū: ſed qn̄ ſpūſſanctus tangit corda eoꝝUnde ⁊ heliſeus dixit d̓ ſunamite. Anima eiusin amaritudine eſt. ⁊ dominꝰ celauit a me. Similiter qui faciūt miracula. nō ſemper poſſūtea facere ad libitū. ſed quādo deus dat eis talem virtutē. Unde ⁊ ſubtrahit̉ iſta gr̄a gratisdata ſine culpa habentis. ¶ Tertō differunt.quia gracia gratū facientē qui habet om̄es eꝰꝑtes .i. effectus ad ſalutē neceſſarios. vilꝫ p̓tutes que ab ea ꝓcedūt om̄s poſſibet. Sed grāmgratis datā nulli ſimul hn̄t om̄es ꝑtes eiꝰ. Sꝫquis ht̄ ꝓph̓iam: alius virtutē faciendi miracula. alter ẜmonem ſapīe vel ſciētie. Et ſi aliquis haberet plura ex his. nō ſimul ea habet.Solus xp̄c fuit qui omnē ⁊ ſūmū graduꝫ oīsgracie ſemꝑ habuit vtriuſqꝫ. Et de hoc. de pe.di. ij. querendum. Et Ioh̓. jͣ. dicit̉. Plenū gratie ⁊ veritatis. Quia igit̉ gr̄a gratū faciēs eſtilla q̄ ē nob̓ neceſſaria. iō hāc poſtulat pͣs. dicens. Emitte ⁊cͣ. Ubi tria nota.Precioſitatē eius admirandā. ibi. Emitte lucem tuam et veritatem tuam.Oꝑoſitatē eiꝰ ꝯſectādā. ibi. Ip̄a me debu. ⁊cͣ.Felicitatē exinde āplexādaꝫ. ibi. Et addu. ⁊cͣ.Primū .ſ. nobilitas ⁊ p̄ci. §. ij.oſitas gr̄e ptꝫ ex hoc ꝙ aſſimilat̉ luci. Emitteinqͥt lucē tuā. Sꝫ qͥd p̄cioſius luce eē valꝫ. cūip̄e deꝰ lux dicat̉. jIo. j. Deus lux ē. et tenebrein eo non ſunt vlle. Eſt tamen deus lux increata et eſſentialis. gracia autē lux creata ⁊ accidentalis: ꝑ quā ip̄a lux increata ſeu veritas⁊ verbum diuinū nobis mittit̉ ⁊ habet̉. Undepoſt lucem ſubbit. Et veritatem tuam .ſ. mitte. De ip̄a gr̄a loquens petrꝰ ī canonica ſua:ait. Maxima et precioſa nobis donauit. ſcilicet deus vt ſimus diuine nature conſortes. videlicꝫ per lucem gr̄e. Sed vt magis clareſcat