¶ decimuſſextus
Titulusdiuiſi infima tenētes ſimul et ſūma vnius ſol̓ſūt ꝓles et nutriūt̉ ab illo: quos qui reſpici vetat ꝓhibet ſimiliter vt ſolem videri. Neceſſe eſtigit̉ veritatē amātes. ſimpl̓r ꝯfiteri quālibetperitatē radiū fore ab eſſentia diuīa fluētem.in qͣ vel ꝑ quā ſicut ꝓpriaꝫ lucem ipſa videt̉ eſſentia: xp̄c qͦꝫ ait Ioh̓. xiiij. Ego ſū via. veritaset vita. Uia exēplo qua eundum ē imitationene erret̉. veritas v̓bo. cui inherēdū ē firma aſſertōe. ne mēs obtenebret̉. Uita in p̄mio. in qͦquieſcēdū vt ꝯſolet̉. Et ciprianꝰ ait. Cōſuetudo ſine veritate vetuſtas erroris ē: ꝓpt̓ qd̓ relicto errore ſeqͣmur veritatē. ſciētes qꝛ apud eſdrā veritas valꝫ ⁊ īualeſcit et viuit. et obtinetin ſcl̓a ſcl̓oꝝ. di. viij. Cōſuetudo. Hiſtoria hēt̉ij. Eſdre. iij. vbi ꝓbatū eſt veritatē oībꝰ fortiorem. ⁊ hec veritas deꝰ eſt. ¶ Quarta ꝓpoſitō ſeingerit demrānda .ſ. ꝙ gramatica. ⁊ alie ſcīe ſeculares. hn̄t ī ſe ⁊ docēt pl̓imas veritates. Un̄⁊ ſupͣ dictū ē ꝑ hiero. ꝙ ariſmetrica. et geometria. et muſica. hn̄t in ſua ſcīa veritatem ꝓpterqd̓ et clemēs dīc. Cū ex diuīs ſcpͥturis integrā⁊ firmā gl̓iaꝫ ſuſceperit veritatis. abſurdū nōerit ſi etiā aliquid ex eruditōe cōi. ac etiam liberalibꝰ ſtudijs q̄ forte ī pueritia attigerit. ataſſertōem veri dogmatis ꝯferat. di. xxxvij. Relatuꝫ. Cur gͦ nō ſtudendū in his ſcientijs: cumom̄ia inuocēt veritatē: Sed ſciendū ꝙ t̄pliceꝫſedē veritas colit. Prima ē or̄o vel ꝓpoſitō quedr̄ vera. vbi manet tanꝙͣ in ſigno. Un̄ eſt illudſcolaſticū dictū. veritas eſt adequatō rei inteſlecte ad intellectū. Et illud augꝰ. ꝙ veritas eſtqd̓ ita ſe hꝫ ſicut cognitōi videt̉. ſi velit ⁊ poſſitcognoſcere. veritatis ſedes ſecūda mens ipſa īqua eſt tanꝙͣ in ſubiecto. areſto. in. vij. metha.teſte. qui verū ⁊ falſū aīe reddit. Tertia ſedesveritatis eſt res ipſa que dicit̉ vera. vbi moratur vt in ſolio ſuo imꝑatrix: a nullo ente mēdicans. ſed ꝓfluens imꝑceptibil̓r a pͥma veritate: ⁊ id qd̓ inde deſcendit ſine ꝑturbatōe conſeruat. Sic intuebat̉ veritatē Auicēna in metha. ſua vbi dicebat. Uer itas rei eſt ꝓprietas.et eſſe vniuſcuiuſqꝫ rei quod ſtabilitū eſt ei: inꝙͣtum talis res nata eſt de ſe facere veram extimatōeꝫ. et inquātū ꝓpriaꝫ ſui rōnem que eſtin mente diuina imitat̉. Ad ideꝫ tendit v̓buꝫaugꝰ. dicentis. Ueritas eſt rectitudo ſola mēteꝑceptibilis. Quid igit̉ triuialis portō artiumeſſe cenſet̉. ꝙͣ rectitudo diuina in gramatica.ſpeties in rethorica. veritas in dialetica. Prime due ſūt vere. ⁊ veritati diuine conformes.¶ Et vt clareat de vtilitate haꝝ ſcīarū. breuiter ad ſingulas deſcendamꝰ. Gramaticā cumrethorica. ſcientiā eſſe recte ſcribendi recte ꝓnūciandi. recte ꝯſtruendi tradunt ſapientes.atqꝫ partium or̄onuꝫ. vocis articulate. lr̄e. ſillabe. pedū. accentuū poſitaruꝫ: orthographie.analogie. ethimologie differentiaꝝ. barbariſmorū. ſilogiſmorum. vitiorum. methaplaſmatis. ſcematum troporū: proſe metroꝝ. fabula-
rum. hiſtoriarumqꝫ peritia. His radijs veritatis diuine. velut ſideribus celū etiam ſacre littere rutilāt clare. quos ſolus illuminat ſol diuinus. De harum neceſſitate Quintilianus inlibro de arte oratoria. ſcripſit ſic: dicens. Nonſunt ferendi qui artem gramaticam. vt tenuē.ac ieiunam cauilantur. Que niſi fundamentafideliter iecerit. quicquid ſuꝑſtruxeris finaliter corruit: neceſſaria pueris. iocūda ſenibus.dulcis ſecretoꝝ comēs Hec ille. Sed de eloq̄ntia cui rethorica ſeruit. Tulius ait. ꝙ ſapiētiaſine eloquentia parum prodeſt. Eloquentia ſine ſapīa multū obeſt. vt gladiꝰ in manu furioſi. Sed ſapīa cū eloquētia multuꝫ valet: docetem̄ clare loquēdo. delectat ornate loq̄ndo. flectit efficacit̉ mouēdo. Vnde ⁊ heſter orabat addn̄m. Da ẜmonē rectū et bn̄ ſonantē in os meum. vt placeant v̓ba in ꝯſpectu pͥncipis: vt ſcꝫflecteret eū et induceret ad exaudiendū ſuampetitōeꝫ. qd̓ ſequutū eſt .ſ. corā pͥncipe Aſſuero¶ Dialetica d̓o om̄s ambit ceteras artes abdita penetrat. tetra dilucidat. falſa repellens.peritatē ducit in lucem: et vbiqꝫ valeam deummeū videre. qui vbiqꝫ latet obſtruſus. Et ſi fortaſſe minꝰ intelligenti minuſqꝫ deū benignumamāti he ſcientie viles videntur et indigne. vtbeꝰ q̄rat̉ in eis v̓buꝫ. fontē ſapīe in excelſis meminiſſe debēt latuiſſe in v̓gine. iacuiſſe in preſepio. brutorū medio feno ſociatum. tectum ſtabulo. pāniculis inuolutū. ymmo vt cūcta pertranſeam cruce affixum. ſicut celoruꝫ faſtigiatenet ad dexteram patris ſine loco locatum.Certe intrabo preſepium et crucem domī meiviliſſimam tota cordis deuotione amplectar.vt mellifluum reperiaꝫ dominuꝫ meū. Quareergo vetat̉ floriba prata. atqꝫ ſtelligeros celosſeculariū ſcīaꝝ intrare in quibꝰ cū iubilo occultare videtur. ¶ Quo ad Ariſmetricam vtverbis vtar torquati li. j. ariſmetrice ſue. Ariſmetrica cunctis mathematicis prior eſt. nonmodo quia ille huius mūdane molis conditordeus. prima ſue habuit rōcinationis exēplar.et ad hanc cuncta conſtituit quecūqꝫ fabricauit rōne ꝑ numeros aſſignator ordinis inueīre concordiam ⁊cͣ. Ecce ꝙ deus ipſe glorioſusqui omnia conſtituit in pondere. nūero. ⁊ mēſura: menſura bſus eſt ariſmetrica. ariſmetricam inſpirauit et docuit. Quare ergo ꝓhiberidebet numeris adiſcendis intēdere. qui deumſuū debet imitari. ¶ De muſica qͥd dicam hūane mentis mebela. quā ignoraſſe tam turpe fuit apud venerādos antiquos ꝙͣ lrās neſciſſe. ſic̄ſcribit yſidorus. Sine cuiꝰ noticia nulla diſciplina pōt eſſe ꝑfecta. Hac tota celorū compago ſiſtit. Hac vniuerſa mundi moles ꝯſiſtit.Sine hac reſpublica ordinate moderari nō pt̄Aores corriguntur per iſtam. ⁊ humani animi obtinentur. hec furioſios reſtituit ſub pitagora ſibi et morbos domauit reddita ſanitatenarrantibus Cicerone et Seuerino poſt eum