¶ Titulus¶ Undecimus
ip̄e dicit. Ego quaſi aque ductꝰ ⁊cͣ. ecc̄i. xxiiij.Fluuius ꝓcedit ab vtroqꝫ. ſic ſpūſſāctus quidr̄ fluuiꝰ ꝑadiſi ẜm aug. ¶ Ultimū elemētumē terra que ē ī ſe obſcura. Et hec triꝑtita. qͥa īaſyam. europā et affricā vna t̓ra et tres eiusꝑtes. Sic hi tres vnū ſūt. ¶ In elemētatis pꝫquia qd̓libet ē vnū repreſētās patrē vn̄ hÿlarius. In patre vnitas: et aliquaꝫ ſpēm habētꝑ formā ſuā: et ad aliquid ordināt̉. Secūduꝫrepn̄tat filiū. Et finis ſpiritūſāctū. Ad quodfacit qd̓ dicit̉ Sapīe. Omnia ī ponde̓. numero et mēſura conſtituiſti dn̄e. Oīs eniꝫ res eſtvna numero. Aēſurā habet determinate ꝑfectōis ꝑ formā ſuā ꝑ quā ī ſpecie ꝯſtituit̉. Pōdus ſuū ē finis ad quē ordinat̉. Et ſic hi tresvnū ſūt. Sic ut gͦ eccleſia militās hic ē r̄ginaſtans an̄ deū adextris virtutū ī veſtitu deaurato ſapīe. circūdata varietate ſtatuū. Sic ⁊eccleſia triūphans aſtitit vt regina mūdi adextris dei .ſ. ciuitate ſuꝑna. ī veſtitu deauratoglorie. que ī tribus ꝯſiſtit rep̄ſentātibꝰ ſāctiſſimā trinitatē .ſ. viſione. tentōe et fruitōe ſāctiſſime trinitatis. circūdata varietate p̄miorū. In qua exiſtētes dicere valent. Sicut audiuimus ſic vidimus ⁊cͣ.Titulus vndecimꝰ. De dono intellectus.Donū intellectus vltra lumen nature: neceſſario a deo petitur. ¶ Capitulū primum.Anus tue fecerūt etplaſmauerunt me.Da mihi intellectū vt diſcaꝫmandata tua. pͣs. cxviij. Manus dn̄i ſūt. nō corꝑales: ſedſpūales .ſ. ſapīa et virtus eius. Et iſte fecerūtet faciūt quēlibet homineꝫ ſicut et alias creaturas quo ad corpus. ꝑꝓpagatōeꝫ a parētibꝰEt ip̄m primū hominē fecit de limo tre. gen̄.j. Et plaſmauerūt et plaſmāt quālibet aīamde nouo creādo ex nihilo .i. nō ex aliqͣ alia reet infūdit. Un̄ illa ſancta mulier dicebat filijsſuis exhortās ad pacīam. Filij neſcio quō invtero meo apparuiſtis. Neqꝫ ſpirituꝫ et aīamdonaui vobis: et ſinguloꝝ mēbra nō ego ip̄acōpegi: ſꝫ eſt mūdi creator. Hinc et hieron. inepl̓a ꝯͣ rufinuꝫ. Inter illas ſecreti vētris āguſtias dei manus ſemꝑ oꝑatur. idemqꝫ creatorcorꝑis pariter et aīe. Noli deſpicere bonitatēfiguli qui te plaſmauit et fecit vt voluit. Ip̄edei virtus et ſapīa. di. lvj. Naſci ¶ Ꝙͣuis autēhoī ſit datū lumē naturale ad ītelligēduꝫ queagenda ſūt ẜm dictamen rōis in vita politica: tn̄ quia hō ordinat̉ ad quoddam bonumqd̓ excedit naturalē cognitionē .ſ. ſuꝑnā beatitudinē: ideo īdiget quodā lumine ſuꝑnaturali ad ītelligendū que ẜm fidē ꝓponuntur. Ethoc vocatur donū ītellectꝰ. qd̓ quia ex nobisnō eſt: pſalmiſta poſtulat a d̓o ſibi bari: dicēsDa mihi intellectū vt diſcā mādata tua. Mādata dei ſūt nōſolū de agēdis ẜm decalogum
ẜm illud math̓. xix. Si vis ad vitā ingredi: ſerua mādata. Sed etiā et de credendis. iuxta illud ioh̓. xiij. Creditis in deuꝫ et in me crediteait xp̄c. quia nonſolū miſteria diuinitatis ſꝫetiā humanitatis xp̄i nobis mādatur credereDe ſperādis datur mādatum. pͣs. Sperate īeo omnis ꝯgregatio populi. que figurabaturin ſpe bonorū temporaliū in veteri teſtamento ꝓmiſſorum. Mandatur dilectio dei et proximi. deutero. vj. qd̓ ī nouo teſtamēto inducituret firmatur. math̓. xxij. et luc. x. Diliges dn̄mdeum tuū. ex toto corbe tuo. et ex tota animatua. et ex omni mente tua: et proximū tuumſicut teip̄m. Iſta mandata preſupponunt̉ addecalogum: non ibi ꝯtinentur: et ad iſta ītelligenda intime vt credenda ⁊ ẜuanda indigethō dono ītellettus. Oīs qui audit a patre meoet didicit hic veīt ad me ait xp̄c. io. vj. Fidesaūt ex auditu. auditus ꝑ verbū dei. ro. x. Sꝫnō ſufficit credere auditis: īmo oꝫ addiſcere ꝑdonum. ſcilicet intellectus capere vt agendaEt ſic venitur ad xp̄m cōſequendo eternū premium. ẜm illud. Intellectus bonus omnibusfacientibus eum: laudatio eius manet in ſeculum ſeculi.Sed ad tollendū equiuo. §. j.cationē. ſciendum ꝙ intellectus ſumitur ml̓tipliciter. Nam aliquādo intellectus dicit̉ ip̄aanime eſſentia: denominatur em̄ anima ab ītellectu quaſi a ſua principaliori virtute. ſicdicitur in pͥncipio de anima ꝙ intellectus eſtquedam ſubſtātia. Angeli etiā dicuntur ītellectus ſeu intelligentie. Secūdo dicitur intellectus quedam potētia aīe diſtincta contravoluntatē. Et iſte ītellectus diſtinguit̉ realit̓ī duas potētias .ſ. intellectuꝫ agentem: et intellectū poſſibilem. Unde dicit ph̓s in tertio d̓anima ꝙ neceſſe eſt eſſe in anima has differētias. intellectum. ſcꝫ poſſibilem. et agentem.Intellectus aūt poſſibilis diuiditur in tresẜm tres ſtatus eius. Quādoqꝫ em̄ eſt in potētia tm̄. et ſic dicitur intellectꝰ poſſibilis. Qn̄qꝫin actu primo. qui eſt ſcientia et ſic dr̄ intellectus in habitu. Quandoqꝫ ī actu. Secūdo quieſt conſiderare: et ſic dicitur intellectꝰ ī actuſeu intellectus adeptus. De p̄dictis habes inprima ꝑte. Tertio dicitur intellectus quedaꝫv̓tus ītellectualis q̄ dr̄ habitꝰ pͥncipioꝝ. q̄ ꝑ ſeſūt nota ſiue ſpeculabiliū. vt de qͦlibet ē affirmare vel negare. de neutro ambo. Oē totuꝫ ēmaius ſua ꝑte vel practicabiliū vt malū ē fugiendū. nulli ē īiuria faciēda ⁊ hmōi. Quartomō dr̄ ītellectꝰ vna ꝑs prudētie ẜm macrobiūquā tulliꝰ vocat ītelligētiaꝫ. de hoc dicit ph̓sin. vj. ethi. ꝙ ē cogͦſcitiuus extremi .i. alicuiꝰpͥmi ſingularis et ꝯtingētis oꝑabilis ꝓpoſitonis .ſ. minoris quā oꝫ eē ſingularē ī ſilogiſmoprudētie. Hoc aūt pͥmū ſingl̓are ē aliqͥs finisſingularis. Eſt gͦ iſte intellectus quedam recta extimatio. de aliquo ꝑticulari fine. vt v̓bi