Druckschrift 
4 (1479)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capitulum Primum

neglexerimus. Sed ecōtra vltra p̄dicta bonamulta habemꝰ et in pr̄ia. ſi timuerimꝰ deū.et fecerimus bn̄. vt ait Tobias filio Tob̓. iiij. De huiꝰ ꝓuidētie bn̄ficijs dīc Ger̄. ī li. hocte cōſideratōne. amat deꝰ vt caritas. nouit vtperitas. ſedet vt equitas. dn̄atur vt maieſtasregit vt pͥncipiū. tuet̉ vt ſalus. oꝑat̉ vt virtꝰrutilat vt lux. aſſiſtit vt pietas. Quid ergo ēdeꝰ: quo ad vniuerſos ſpectat: finis. Quo addeitatōneꝫ: ſalus. Quo ad ſe: ip̄e nouit. Quideſt deus: volūtas. om̄i potētia. beniuolētia.tus. lumē eternuꝫ. incōmutabilis. ſummabeatitudo. creās mētes ad ſe participādū. viuificās ad ſentiendū. afficiēs ad appetendū.iuſtificās ad ꝓmerēdū. dilatans ad capiēdū.accendēs ad zelū. fecūdās ad fructū. dirigēsad equitateꝫ. informās ad beniuolētiaꝫ. moderās ad ſapiētiā. roborās ad virtutē. viſitāsad cōſolationē. illuminās ad cognitōeꝫ. ꝑpetuās ad immortalitatē. impellēs ad felicitatem. circūdās ad ſeueritatem. hec Bern̄. Hecoīa ſūma ꝓuidet beniuolētia. Un̄ ẜm Io. da.deus grece dr̄ theos. Et theos vno modo dr̄ athen qd̓ eſt circuire et fouere: qꝛ virtute influxu ſuo oīa circuiēs. oīa fouēs. oībꝰ ꝓuidet.ẜm illud pͣs. Aperis tu manū tuā .ſ. ꝓuidētieet imples om̄e aīal benedictōe. Timeat deūomne ſemen iſrl̓ .i. oēs fideles: ait pͣs. qm̄ſpreuit neqꝫ deſpexit dep̄catōꝫ pauꝑis. Pauꝑis dico naturali ſenſu. pauꝑis terrena ſub̓a.pauꝑis v̓tute gr̄e. pauꝑis ſpū. ſꝫ oībꝰ ꝓuidet capacitate ſua. Et timor dn̄i p̄cipue ruerētialis de eſt ſermo. gl̓a et gloriatio. leticiacorona exultatōis. vt dr̄ Eccͣi .jj. Titulus Quindecimꝰ de dono pietatis. De pietatis eminētia dignitate. Ca. I.Edono pietatis vidēda ſūt tria. Eminētia dignitatis. Exiſtētia eꝰqualitatis. et ꝑmanētia eternitatis. Pro declaratōne p̄miſciendū ẜm. bTho. ſcd̓a ſcd̓e. q. cxxj. arti. j.dona ſpūſſct̄i ſūt quedā habituales diſpoſitōnes aīe. quibus aīa eſt ꝓmpte mobilis a ſpūſct̄o. Inter ceteras at̄ motōnes que ſūt a ſpirituſācto. mouet ſpūſſct̄s ad hoc. affectumquendaꝫ filialem habeamꝰ ad deū vt pr̄eꝫ. ẜmillud apl̓i. Accepiſtis ſpm̄ adoptionis filiorūdei: in clamamus abba pr̄. Pietas ẜmcultū .i. reuerētiā exhibet deo inſtinctū ſpirituſ ſct̄i. eſt donū ſpūſſācti Poteſt at̄ cōſiderari excellētia huiꝰ doni ꝙͣtū ad tria .ſ. ꝙͣtūad ſuā regulā. ꝙͣtū ad ſuā dr̄aꝫ. et ꝙͣtū ad efficatiā ſeu vtilitatē. Ꝙͣtum ad pͥmū certū eſtquāto regula dirigēs ē nobilior. tāto actꝰ illaregula regulatus mēſuratꝰ eſt nobilior. Sꝫbirtꝰ accipit regl̓a aliqͥd humanū .ſ. dictamen rōnis. Donū b̓o accipit regl̓a aliquid

diuinū .ſ. inſtinctū ſpūſſct̄i. verbi gr̄a. In horribilibꝰ fugiēdis vl̓ ꝓſequendis. differēt̉ dirigit fortitudo eſt virtꝰ. et fortitudo que ē do: qꝛ fortitudineꝫ eſt virtꝰ homo aggreditur terribilia. ẜm virtutē humanā. Sedfortitudinē que ē donū. homo aggredit̉ terribilia vtens diuina potētia cōfidētiā qͣi ſua.Similiter ſe ht̄ ī cōicationibꝰ ſūt ad alterūpietas virtꝰ. et pietas donū. qꝛ pietas eſttus. accipit regula et mēſura aliqͥd huma: puta. obſeruās vel debitū vel cōgruū eiꝰ.qui cōicatōneꝫ facit. Sed pietas eſt donū īcōicationibꝰ accipit regula ip̄m deū. qꝛ cōicat ſe ad alteꝝ. vtēs deo quaſi ſeip̄o. vt .ſ. eaip̄m decēt in hmōi cōicationibus qͣſi deo vnitus exequat̉. Unde dn̄s ad beneficiētiaꝫ exēplo celeſtis patris hortat̉. qui ſoleꝫ ſuū oririfacit ſuꝑ bonos et malos. Sic patꝫ dr̄a. qꝛī alijs cōicationibus pt̄ attēdi aliqua humana ratio cōicandi alteri. vl̓ liberalitas ī ꝑuisdonis. vel magnificētia ī magnis. vel iuſticiain debitis. vel decentia ī gratuitis quia talemdare decet. vel vtilitas. vel aliquid humanū.Sed ratio his terminis non claudit̉. vttātū tribuat hōi quātū debꝫ vel quantū expedit ei qui tribuit. ſed quātū eſt a deo acceptūdiuinū bonum. quod ī ſe vel ī ꝓximo relucet.hoc ſupͣ humanū bonū eſt. Et hoc fit donuꝫpietatis. hec Tho. ī ſcripto ſuꝑ. iij. di. xxxiiij.arti. ij. Secūdo pt̄ cōſiderari excellētia hdoni pietatis ꝙͣtum ad ſuā dr̄aꝫ. Poſſꝫ enimaliquis dicere. pietas eſt donū ſꝫ virtꝰ.qꝛ Greg. j. moral̓. dīc. pietas idē eſt qd̓ miſericordia. Sed miſcd̓ia ē virtꝰ: id̓o oꝑat̉ ẜmhumanū modū. Ergo pietas eſt donū ſꝫvirtꝰ oꝑans ẜm humanū modū diuinum.Rn̄det̉ miẜicordia et pietas ī hoc drn̄t. qͥamiſcd̓ia ſtudet ad releuādū miſerias ꝓxīoꝝ.exeo ꝓxī ſūt ei ꝯiūcti vel ꝓpinqͥtate ſāguīsvel faīliaritate. vel ſaltim nat̄e ſil̓itudine. Inoībꝰ em̄ miſcd̓ia accipit mēſura aliqͥd hūa ſic̄ alie v̓tutes. Sꝫ pietas ē donū ſpūſſācti. mouet̉ ad r̄leuādas miẜias ꝓxīoꝝ ex aliqͦd̓ino .ſ. inqͣtū ſūt ī filio dei. vl̓ d̓ina ſil̓itudīe īſigniti. Ita miſcd̓ia ī ſuo actu vtit̉ aliqͣ regula hūana. ſꝫ pietas ē donū vtit̉ regula diuina. Et hoc ptꝫ pietas ē potōr miſcd̓ia.ſic̄ donū ꝑfectiꝰ virtute. hec Tho. ſuꝑ. iij. ſen.di. xxxiiij. art. v. Tercio pt̄ ꝯſibe̓ari eminētia hꝰ doni ꝙͣtū ad reuerētiā ſic. Quāto aliqͥd nobiliori deo cultū reuerētiam exhibꝫ:tāto eſt excellētiꝰ. Sꝫ hoc fāc pietas ꝓut ē do ſpūſſct̄i. Qd̓ qͥdeꝫ ꝓbat̉. ꝯꝑando pietatēad v̓tutē religionis. ꝯꝑando ipſaꝫ pietateꝫꝓut eſt donū ad eſt virtꝰ. Et inqͣtū adligionē ꝯꝑat̉. lꝫ religio exhibꝫ cultū deo. ſitpotōr pietate eſt virtꝰ. exhibēs cultū reuerētiaꝫ pr̄i carnali: tn̄ pietas ē donū eſt nobilior religione. qꝛ exhibe̓ cultū d̓o vt pr̄i. qd̓fāc pietas ē donū: excellētiꝰ ē ꝙͣ exhibe̓ cul-