¶ Titulus
¶ Ouodecimus
et di. lxxxvj. Inferioꝝ. Et diſt. xlv. Sed illud.Et. xxiij. q. iiij. Eſt iniuſta. De hac nō habētſe ī tromitte̓ niſi p̄ſidētes et erga ſibi ſubditosUn̄ aug. dīc. Et qͥ emēdat verbe̓ ī quē pt̄as datur. et cohercet aliqͣ diſciplina: mīmaꝫ p̄ſtat.Nl̓ta em̄ bona etiā īuitis p̄ſtāda ſūt. diſ. xlv.Si gͦ nō dat̉ pt̄as ſuꝑ delinquētē: nō debꝫ punire. Tertia q̄ſtio vtrū admittāt̉ oēs vt criminoſi et infames ad denūtiatōeꝫ. Et rn̄deturꝙ ſic. Si bono zelo denūtient. Sed criminoſiqui .ſ. ꝑſeuerāt ī malis. eoip̄o ꝙ tales nō vidētur bono zelo moueri cum ſe nō corrigāt. Adeuāgelicā denūtiatōeꝫ oēs poſſūt admitti. cūnō ītendat̉ niſi emēdatio fr̄is: nō punitō. niſi p̄ſumat̉ ꝙ hoc nō ītendit̉: ſꝫ diffamatō autvindicatō. Ad denūtiatōꝫ iuditialeꝫ. vbi etiāintēdit̉ punitō. ẜuandū ē ꝙ habetur extra deactu. Qualiter et qn̄. et. c. inquiſitōis.¶ Titulus duodecimꝰ de dono ꝯſilijConſilium bonum exigit rectitudinē ſui. celſitudinē principij ⁊ aptitudinē exilij. ¶ Ca. jIrca donum conſilij tria poſſumꝰ conſiderare .ſ. rectitudineꝫ ꝯſilij.celſitudinē principij. aptitudinem auxilij. Et ꝙͣtū ad primū ſciendū. ꝙ tūc recte ꝯſiliat̉ quis. cū facittria q̄ tāgit ph̓s. iij. ethicoꝝ. Primo ſi debituꝫfinē ſibi p̄ſtituat. ſecundo ſi mediā accomodaad finē īueniat. tertō ſi tp̄us ꝯueniēs ꝯſilio aſſumat. ¶ Primo igit̉ ad hoc vt aliqͥs recte cōſiliet̉: oꝫ ꝙ ſibi finē debitū p̄ſtituat. De prīcipio em̄ nō ē ꝯſiliū. qꝛ ꝯſiliū ē īquiſitō rōis de aliqͦ oꝑabili a nobis. Sꝫ principia ī oī ſcīa oꝫſuppone̓ tāꝙͣ certa. In oī igit̉ inqͥſitōe prīcipiuꝫ ſub q̄ſtione vel ſub inquiſitōe rōnis nō cadit. Similit̓ ꝯſiliū nō ē de fine. Cuiꝰ rō ē. qꝛ illud de qͦ ē: fert iuditiū an eligēda ſint vel vitāda. abſqꝫ inqͥſitōe rōis. Sꝫ finis ⁊ id qd̓ habet̉vt finis: ē iā determinatū et certū. vt ī qualibet ſcīa prīcipiū illiꝰ ſcīe ¶ Secūdo qͥs recte ꝯſiliat̉ ſi media accomoda vel ꝯueniētia ad finē īueniat. Ꝙ em̄ de aliqͥbus nō ſit ꝯſiliū: ꝓcedit ex eo. vel qꝛ ſūt determinata .i. q̄ habentdeterminatas vias ꝓcedēdi ad determinatos fines. nō oꝫ ibi ꝯſiliari. ſicut ſcriptor n̄ ꝯſiliaturquō debeat litteras trahe̓. qꝛ hoc ē iā determinatū ꝑ artē ⁊ nō dubiū. Si aūt ſūt mīma velīutilia q̄ parū adiuuāt vl̓ īpediūt ad ꝯſequēdū finē. qꝛ nō multū refert vtrū ſic vel ſic fiant. qd̓ aūt parū ē rō accipit vt nihil. vnde dehmōi nō ē ꝯſiliū: ſꝫ de eo qd̓ ē ꝯueniētiꝰ. vtiliet facilius. ad ꝯſequēdū finē. quale ꝯſiliuꝫ eſtdat̉ de pauꝑtate. math̓. xix. Si vis ꝑfectꝰ eēvade et vr̄de oīa q̄ habes et ba pauꝑibꝰ. quodvtile ꝯſiliū ē nō p̄ceptū. Et de virginitate velviduitate. .j. coꝝ. vij. De v̓ginibꝰ aūt p̄ceptumdn̄i nō habeo: ꝯſiliū aūt do. qd̓ eſt de meliori.
Et merito. qꝛ vt dr̄ eccͣi. xxvj. Nō ē digna pōderatō aīe ꝯtinētis. ambro. Uirginitas ſuaderi pt̄. imꝑari nō pt̄. Res ē magis voti ꝙͣ p̄cepti. xxxij. q. j. Integritas. De obedientia aitſtephanꝰ papa cuidaꝫ vxoricide. Placeat tibiꝯſiliū nr̄m. qd̓ tibi meliꝰ ⁊ vtiliꝰ videri pt̄. Relīque hoc malignū ſeculū. Ingrede̓ monaſteriū. hūiliare ſub manu abbatis. cūcta facitoſimplici aīo q̄ tibi fuerint imꝑata. xxxiij. q. i.Admonere. ¶ Tertō ad hoc ꝙ aliqͥs recte ꝯſiliet̉: oꝫ ꝙ aſſumat tp̄s ꝯueniens. ne ſit nimismoroſus et tardꝰ. vt trāſeat debitū tp̄us. Necet̄ nimis velox. vn̄ calixtꝰ papa. Nos em̄ tꝑe īdigemꝰ vt aliqͥd maturiꝰ agamꝰ. Nō p̄cipitēꝯſilia et oꝑa nr̄a neqꝫ ordinē eoꝝ corrūpamdi. l. ponde̓t. Ad hec tria q̄ faciūt ꝯſiliū rct̄moꝑat̉ quedā b̓tus moralis ꝑs prudētie q̄ dicit̉cubulia. q̄ ē ⁊ct̄e ꝯſiliatiua vt dīc ph̓s. vj. ethicoꝝ. vbi aūt deficit aliqd̓ hoꝝ. vt ꝙ ſibi ꝑſtituat malū finē. puta ītēdēs ſuā exequi voluptatē vl̓ vtilitatē. nō honorē dei ſalutē ſui vl̓ ꝓximi. vel etſi bonū finē eligit. tn̄ vias qͥbꝰ ad illud ꝯſequēdū ꝑueniat. et media indebita accipiat. puta vt vincat iuſtā cauſā. mēdatio vtit̉vt vīcat īimicū ꝓditorē facit. vel aliud īdecēsvel tp̄us debitū nō aſſumit. vel modū. qꝛ nonfirmꝰ ꝑmanet. nō ē bonū et rectū ꝯſiliū. Propter hoc ſequit̉. ꝙ peccator .ſ. ī mortali ꝑmanēs: nō ē bene ꝯſiliatiuꝰ. qꝛ nō obẜuat debitas circūſtātias. vel debitū finē nō attēdit cūpeccat. Et ꝑ oppoſitū. virtuoſus qͥlibet ē benecōſiliatiuꝰ: etſi ſit ÿdiota. in his .ſ. q̄ ꝑtinēt adbonū v̓tutis. lꝫ ī alijs. vt ī negociatōibꝰ vel rebus bellicis. vel hmōi nō ſit bene ꝯſiliatiuus.Hec ẜm tho. in. iij. diſt. xxxv. art. iiij. exceptisauctoritatibus decretorū.Ꝙͣtum ad ſecundū. ſcilicꝫ. §. j.de certitudīe vel celſitudine iuditij. que habetur ꝑ donū ꝯſilij. Sciendū ꝙ ꝓpriū ē creaturerōnal̓. vt ꝑ īqͥſitōem rōis moueat̉ ad aliquidagēdū. Que qͥdē īqͥſitio rōis ꝯſiliū dr̄. Sꝫ qͥarō hūana nō pt̄ cōp̄hēdere ſingularia ⁊ ꝯtingētia q̄ poſſūt occurre̓. et etiā defice̓ ne ad finēintētū ꝑducat ea de qͥbus ꝯſiliat̉. Ideo certitudinē ꝯſilij attinge̓ nō ē hūanū: ſꝫ diuinū. cuiꝰē ꝑ certitudinē cōtingentiū euentus p̄uidere.Et ideo oꝫ ꝙ hāc certitudinē habēdam. mēshumana inſtinctu ſpūſſācti eleuet̉ ſupͣ humanū modū. ad quā certitudinē nō pt̄ ratōe dictaminis eleuari. Et ideo indiget homo ī īqͥſitōe ꝯſilij dixigi et eleuari a deo qͥ oīa cōp̄hendit. Et hoc fit ꝑ donū ꝯſilij. Qd̓ ſic diffinitur.ẜm tho. ī. iij. di. xxxiiij. ar. ij. Donū cōſilij ē. ohō accipit hoc qd̓ agendū ē. quaſi ꝑ certitubinē a ſpūſācto edoctꝰ. ſupͣ humanū mobū. Uelaliter. Donum conſilij eſt quo homo dirigit̉ īagendis et cauendis: nō ꝑ inquiſitōeꝫ ratōisſed quaſi cōſilio accepto a ſpirituſancto. Naꝫſcire ꝓ certo omnia agibilia: et cauere om̄ iaimpediētia a cōſecubone vite eterne: non eſt