Druckschrift 
4 (1479)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capitulum primum

tn̄ aſſerendo ſic. Quilibꝫ catholicus deumdebet imitari qͣntū pōt. Sꝫ deus nōſolū habetom̄eꝫ veritatē. ſꝫ ē om̄is veritas. Igr̄ cuilibetcatholico ſtude̓ ꝯuenit oēm veritatē qͣntū pt̄Sꝫ in ſecl̓aribꝰ ſciētijs ſunt ml̓te veritates.debꝫ xp̄ianꝰ ſcīas ſecl̓ares acqͥrere. In hac aūtargumētatōe ſūt qͣtuor ꝓpoſitōnes ꝓbari pn̄tdefacili .ſ. deū dꝫ imitari quilibꝫ qͣntū pōt. deꝰ habꝫ oēm veritatē: deꝰ ē oīs veritas.et ſcientie ſecl̓ares ꝯtinēt ml̓tas veritates. Prima ꝓpoſitō .ſ. dꝫ deū imitari deducit̉ tripl̓r. Ex natura. rōne. et ſcpͥtura. Ex natura qͥdē ꝙͣtū ad pͥmū dct̄m ē ī. ij. aīa. vnūqd̓qꝫ ens īmitat̉ altiſſimū. hoc nōſolū clamatſuis cupiditatibꝰ ad diuinā ymaginē factꝰſꝫ etiā ip̄a muta ſenſu carēt naturali locutōne clare teſtāt̉. Cur ignis ſurſū. gͣueqꝫ qd̓libet tēdit d̓orſū. Fluīa ꝑiter petūt pr̄eꝫ neptu .i. mare. t̓ra cētꝝ: niſi qꝛ cūcta deſiderāt eſſeet conſeruari. in eo in quo quieſcunt .ſ. ī locisſibi ꝯgruis. Eſſe at̄ ī deo ē abſolutū ſe eſſe:a om̄e aliud nōſolū depēdet. ſꝫ ꝯſeruat̉ ineſſe qͣlecūqꝫ ſit illud. Huic at̄ nature mirifice fauet. Nihil em̄ ſe pt̄ odiſſe dicēte ſcripturaNemo inqͥt apl̓s de hoīe vnꝙͣ carnem ſuā odiohꝫ. ſꝫ nutrit fouet. Nihilqꝫ pt̄ ſe amareDiffert at̄ amor liber a naturali. qm̄ ille partiale. hoc optimū vult bonū amato. cuꝫ nihilaliud ſit amare aliqͥd. ꝙͣ deſiderare vel velle bo eidē. Hinc reor factū. beꝰ īmēſus cui loqͥt̉ſapiēs: dicens. Diligis oīa. nihil odiſti eoruꝫ feciſti: ceteris a ſe vult ꝑtialia bona paruꝫ diſtincte. ſibi v̓o ſūmū et optimū: qꝛ libereilla ſeip̄m v̓o naturaliter amat. Oīs naturaſe natural̓r amās qd̓ eſt cūctis cōe. deū ſibicurat modulo ſue capacitatis inſerte. vn̄ iaꝫom̄e foꝝ ꝓclamat illud morale. Bonuꝫ eſt qd̓oīa appetūt. igit̉ ſolꝰ inter corporea ē adſil̓itudinē dei. eiuſqꝫ gl̓e mirabil̓r capax: ip̄m.qꝫ aſſeqͥ debꝫ vniuerſis creaturis. ip̄m conari debꝫ imitari niſibꝰ totis. queꝫ deꝰ aſſūpſit vt ignoraret ſe futuꝝ deū eſſe poſſibilē participatōne ineffabili quadā. Ibip̄m clamat veritatis ſcriptura: dicēs. Eſtote vos ꝑfecti ſicutpater vr̄ celeſtis ꝑfectus ē Math̓. v. Qd̓qꝫ conſumarēt in vnū deo mēbra xp̄i capitis electa eum. idem xp̄c genitorē orauit Ioh̓. xvij.qn̄ venit eius hora vt trāſiret ex hoc mūdo adpr̄em. Ad idem hortat̉ apl̓us ad epheſ. dicēs.Imitatores dei eſtote vt filij kariſſimi. Sīc em̄bonū ꝑficit affectū et volūtatē ſi ē verū bonūita verū ꝑficit intellectū. Et ideo ſicut imitamur deū in bonitate v̓tutū ꝑfectōe: ita imitari debemꝰ in veritatis cognitōe ꝓportōnata nobis reꝑitur in ſciētijs hūanis. Un̄ idem apl̓ead ephe. ait. fructꝰ lucis .i. gr̄e radioſe deumimitamur ē in bonitate. iuſticia veritate.vt ſicut iuſtīa eſt oīs v̓tus et ꝑficit volūtatē.ita veritas ꝑficiat intellectuꝫ. ſic habeturomnis bonitas ſcꝫ voluntatis et intellectus.

Alie tres ꝓpoſitōes facile declarant̉. naꝫ ſecūda .ſ. deꝰ hꝫ in ſe om̄eꝫ ſcīam et veritatemeſt ſatis nota apud om̄es. taꝫ ph̓os ꝙͣ theologos antiqͦs mobernos. ita vt ſtulti cenſeant̉a pͣs. qui dicūt. Non videbit dn̄s. nec intelligetdeꝰ iacob. ait em̄. Intelligite īſipiētes ī ppl̓o. etſtulti aliqn̄ ſapite. Qui plātauit aureꝫ audiet ⁊cͣ. Et ſeqͥt̉ qui docet hoīeꝫ ſcīam. dn̄s ſcitcogitatōes hoīm qm̄ vane ſūt .i. falſe. ſcilꝫcogit āt deū neſcire om̄eꝫ veritatē. Eſt deusoīm de hoc loq̄ntiū teſtīonio q̄daꝫ mēs intellectus infinitꝰ: vbiqꝫ pn̄s. oīm poſſibiliū ratōſūma. nihil ignorās. ſed oīa vnico actu vidensHic ē apud platonē mens maxīa plena reruꝫÿͣdeis. Apud ciceronē maronē aīa mūdi. tota pn̄s vbiqꝫ. Hoc intellexit ph̓s clemēs: dicēsNobiliora in entibꝰ ſūt minꝰ nobiliū exēplariaAd id refert̉ ſenece dictū epl̓a. xl. vbi ait. ꝓpeeſt deꝰ. tecū ē. intꝰ ē. Ita dico lucilli. Sacer intra nos ſpūs ſedet. malorū bonorūqꝫ nr̄orumobẜuator et cuſtos: hic prout a nobis tractatus eſt. ita nos ip̄e tractat. huiꝰ ſapīa ẜm dioniſium ariopagitā in lib. de diui. no. ſeipſamcognoſcēs cognoſcit oīa. materialia īmaterialiter. indiuiſibiliter diuiſibilia. vnitiueml̓ta hinc iuxta Paulum ariopagite mgr̄m.Om̄ia nuda et aꝑta ſunt oculis eiꝰ ad heb̓. iiij.Sūt em̄ oculi dn̄i lucidiores ſole. qui in omniloco contemplant̉ bonos et malos. teſte veteri ſapiente: et ambroſi. ſuꝑ epl̓am ad col̓. ait.Omnis ratō ſuꝑne ſcīe vel terrene creature ineo eſt. qui eſt earum et auctor: queꝫ qui inuenit. nihil vltra q̄rat. quia hic eſt ꝑfecta dei virtus et ſapīa: quicqͥd alubi querit̉. hic ꝑfecte īuenit̉ di. xxxvj. §. hinc etiā. Tertia ꝓpoſitioſuꝑius poſita .ſ. deus ſit om̄is veritas. clareꝑpaucis deducit̉. Deus em̄ eſt ſimpl̓r ſimplexſimplicitate ꝑfecta. vt probat bt̄s Tho. in prima parte. Nullā ꝯmixtionē. nullā mutatō. nullā ꝯpoſitōeꝫ. nullūue accidens quōlibꝫin ſe admittit. Sꝫ vt dīc boetius. Accidens indeo trāſit in ſb̓aꝫ. vt ſcīa in creatura eſt accidens. in deo ē ſb̓a ſua. Ipſe igr̄ eſt eſſentialiter vnice quicqͥd hꝫ: qͥnimo vt ꝓpriꝰ dicat̉. Nihilhabꝫ. ſꝫ ē qd̓libet qd̓ a quacūqꝫ creaturā bonūet bn̄ haberi pōt. Hanc veritatē tacuit moyſi ſeruo dei cui ait de ſe loquēs. oſtendam tibiom̄e bonū. Cum cōi modo loq̄ndi dicat̉ hr̄eom̄eꝫ veritatē plene. reſtat ip̄e ſit om̄is veritas. Preterea ſi det̉ intellectus cuiꝰ actꝰ cogͦſcēdi pariterqꝫ ſil̓ ml̓ta vel cūcta cognoſce̓s.nullatenꝰ a potētia ſit diſtinctꝰ: nōne fatebit̉qͥſqꝫ rōne victꝰ. ip̄m ītellectū veritatē quānouit. illa ſit aliud ab actu intellectꝰ veritatē vidētis. Erit igr̄ ſicut methaphiſicꝰ probat cuiuſlibꝫ rei vnū pͥncipiū. velut menſuraoīm ꝑticl̓ariū reꝝ ſpēi illiꝰ. cꝰ ꝑticipatōeeꝰ ē tale: tātūue: atqꝫ hoc aliqͥd. Sic oīa fluīavnū r̄petūt mae̓. vn̄ fluūt occultis meatibusſuis vt dicit̉ Eccͣs .j. Omnes radij licet orbē