¶ Titulus¶ Quindecimus
ꝯferenda populo dei. que repręſentabant inillis p̄cipuis ſolennitatibꝰ. ¶ Demū ad ſe reuerſa cum nō videret filiū iuxta ſe. imaginata ē ꝙ acceſſiſſet ad Ioſeph. Recedēs gͦ inde cūnon videret eū cum Ioſe ph. extimarūt eū eſſecū alijs cōſāguineis ſuis. Et veniētes iter diei .i. vna dieta. cū queſitum inter propinqͦs etnotos nō reperientes. dolere ceperūt: vnde reuerſi ſūt in hieruſaleꝫ ad eū requirendū. Timentes ne forte captꝰ fuiſſet ab Archelao filio Herodis. cum a pr̄e ſuo recenter natꝰ fuiſſet queſitus ad morteꝫ. Sed poſt triduuminuenerūt eum ī templo: et dicēte ei matre:fili quid feciſti nobis ſic; Reſpondet. quia inhis que patris mei ſūt oportet me eſſe. Templū materiale illud .i. domꝰ patris mei: oꝑtetaūt .i. decet me eſſe et manere in domo patrismei. cuiꝰ ſum filiꝰ magiſꝙͣ in alio loco: ſignificat templū iſtud ſanctam eccleſiā ī qua oꝑtetme eē ꝯtinue ꝑ gratiaꝫ. al̓s ſuſtentari nō valeret. Hic fiūt oꝑa patris oꝑa ſācta et virtuoſa. vnde reſurgēs: ait ipſe. Ecce ego vobiſcūſum .ſ. in eccl̓ia om̄ibꝰ diebꝰ. Templū eccleſiemilitātis trāſit ī triūphātem. pͣs. Dn̄s in tēplo ſancto ſuo: dn̄s in celo ſedes eꝰ. ⁊ hoc etiāet ꝑmaxīe eſt domꝰ pr̄is. et ibi oꝑtet me eē adcoronādū eos. ¶ Cū igit̉ xp̄c inueīatur in tēplo materiali. nō in teatro. non in domo. nōī pretorio. ſi ip̄m volumꝰ inueīre. templū materiale .i. eccl̓iaꝫ debemꝰ frequētare. Ibi eniminuenit̉ xp̄c .i. ſaluator ad ſaluandū. Cū enimeccleſia ſit locus deputatꝰ ad orationē. magishomo ſe recolligit ad orādum et deuotiuſꝙͣ īalijs locis. ad qd̓ etiam vnꝰ exemplo alteriusexcitatur. Licet autē deus ſit vbiqꝫ ad exaudiendū: tamen tātocitius ⁊ efficatiꝰ et vtiliꝰ exaudit. ꝙͣtodeuotius et a pluribꝰ inuocatur. ⁊inde ſalus ꝓcuratur. Ex virtute etiaꝫ ꝯſecratōnis eccleſie reprimitur malitia demonū. netantū valeāt infeſtare fantaſijs vanis ex orātes. Ibi etiaꝫ cōmuniter adminiſtrātur ſacraper que homines iuſtificātur et ſaluantur. ⁊id̓o in his que patris mei ſūt locis oportꝫ meeſſe. ¶ Inuenitur ih̓s in templo eccleſie militantis. et multo ꝑfectiꝰ: quia per fidem viuaꝫUnde ad Ephe. iij. habitare xp̄m per fidem incordibus veſtris. Cum enim xp̄c ſit caput eccleſie: vt ait apoſtolus; et veri fideles mēbraeius. oportet xp̄m eſſe in hoc templo. al̓s mēbra mortua eſſent ſeparata a capite. Et quianullus paganus. iudeus. vel hereticus eſt veleē poteſt in templo huiꝰ eccleſie. cum nō habeat fidem: id̓o xp̄c in eis nō eſt ſed diabolꝰ:Unde Auguſtinꝰ. quia extra eccleſiam eſt diabolus. ſic ut in eccleſia xp̄c: per hoc quaſi diabolo trabitur. qui ab eccleſiaſtica commūion remouetur. xj. q. iij. Omnis. Certum eſtꝙ omnes infideles ſūt extra eccleſiaſticaꝫ cōmunioneꝫ. quinimmo et fideles qui nō rectepiuunt. ſed dei ⁊ eccleſie precepta trāſgrediū-
tur. ẜm meritum non ſūt in eccleſia dei. ondenec xp̄c in eis. Unde Pieronimꝰ. Eccleſia deieſt. non habens maculam .ſ. peccati. neqꝫ rugam .ſ. duplicitatis vl̓ erroris. Et ideo quiſqͥseſt aliqua ſorde peccati pollutus .ſ. mortalis.de eccleſia dici nō poteſt. nec xp̄o ſubiectus.de peni. diſ. j. Ex tua. Extra eccleſiaꝫ autē exiſtentibꝰ .ſ. ꝑ fidē ſn̄ oꝑbꝰ q̄ mortua eſt. nō pōteſſe ſalꝰ ſed ꝑditio et damnatio: ſicut ī figurāomnes qui reperti ſūt extra archam tempore Noe diluuio perierunt. Igitur ſummo pere laborādum eſt. vt in templo eccleſie quilibet ſit: nonſolum numero ſed et merito. ⁊ ibiſolū fiūt opera patris celeſtis .i. vere virtuoſa et meritoria. vnde et ſalus: quia in his quepatris mei ſunt oportꝫ me eſſe: ait xp̄c. Ꝙ ſiquis amiſerit ih̓m (qui nō amittitur quo adgratiaꝫ. niſi per peccatum mortale) requiratcum dolore cum Maria. et poſt triduū ⁊ nonante .ſ. contritionis. cōfeſſionis. et ſatiſfactionis: ſaltim in propoſito quo ad ſecūdum ettercium. et iteꝝ inueniet recuperando gratiāamiſſam: ex quo templo aſcenditur ad templum celeſte ſancta ſanctoꝝ. vbi xp̄m oportꝫeſſe. vt ſui electi nōſolum ſua diuinitate: ſed ⁊humanitate ꝑfruant̉ per petuo.¶ Pro declaratione.§. iij.tercie queſtionis et reſponſionis aduertēdū.ꝙ querentes Maria et Ioſeph ih̓m. cū intraſſent templum .i. porticus templi. inuenerunteum ibi: non vbicūqꝫ. ſed in loco excellentiori .ſ. in medio doctorum: non quidem otioſumvel puerilia tractantem. ſed audientem et interrogātem illos. Interrogans ergo MariaQuid feciſti nobis ſic; id eſt. cur. Reſpondet:quia in his que patris mei ſūt oportet me eē.Siquidem que ſcripta ſūt in lege. prophetis.et pſalmis patris mei .i. a patre meo dicta etreuelata ſūt. Et qꝛ obſcura ſunt. Tenebroſa:inquit pſalmiſta. aqua in nubibꝰ aeris. id eſtvalde obſcura aqua doctrina ī prophetijs. Etquia nullus poteſt interpretari obſcuritateꝫlegis et prophetaꝝ melius ⁊ aptius ꝙͣ filius.Ideo in his que patris mei ſūt oportet me eēſcilicet ſcripturis ſacris exponendis. Ubi notandum. ꝙ inuenerūt in medio doctorum. hierant doctores ſacre ſcpͥture nō philozophievel aliarum ſcientiarū: in medio inueneruntdoctorū. id eſt in conſonātia et concordia earum nō in falſa expoſitione. Ego: ait ip̄a diuina ſapientia. in altiſſimis habito .ſ. doctrinis. ⁊ eruditis interſum cogitationibus. nulla altior doctrina ſacra ſcriptura. que de diuinis perfectius ⁊ vtiliꝰ loquitur cunctis ſcientijs. hec de moribus apertius inſtruit. tenebras errorū depellit. vitia repellere facit. Un̄Seuerinus papa. Sicut ſtellas nō extinguitnox: ita mentes fidelium inherētes ſacre ſcri-