¶ Capitulum¶ Decimūquartum

totalit̓ ꝑ interualla illoꝝ dierū. tūc intelligit̉creaſſe om̄ia ſimul in mēte ſua ÿdeal̓r. qd̓ fuitab eterno. ¶ Secūdo apparet dei om̄i potētiain iuſtificatōne impioꝝ: hoc .ſ. iuſtificare dicitaugꝰ maiꝰ eſſe. ꝙͣ creare celū ⁊ terrā .i. melius.Potior ē em̄ gr̄a ꝙͣ natura. Natura eſt bata increatōe rebꝰ. gr̄a datur ī iuſtificatōe homībꝰ.que habiles facit ad gl̓iaꝫ diuine fruitōnis. ac̄quā induce̓ nō pt̄ tota virtꝰ nature. hoc at̄ .ſ.iuſtificare ē ſeliꝰ diuine potētie īfinite. Nam ꝑiuſtificatōeꝫ tollit̉ culpa mortal̓. q̄ ht̄ debituꝫpene ifinite extēſiue .i. ꝑpetue. qꝛ ꝯtra bonū infinitū. Et ſil̓r ꝯferre grāꝫ q̄ ē valoris īfiniti. qꝛꝯducit ad infinitū p̄miuꝫ. Om̄is aūt creaturaeſt v̓tutis finite ī ſe: ⁊ ideo nulla pt̄ ꝓduce̓ effectū infinitū .ſ. remitte̓ culpā ⁊ dare graciaꝫ.Ande Io. baptiſta ait. Potēs eſt deꝰ de lapidibus iſtis ſuſcitare filios abrahe Mat̉. iij. id eſt⁊ quoſcūqꝫ induratos vt lapis in pct̄is. iuſtificare ⁊ ratōnabiles face̓ imitatores fidei ⁊ v̓tutū abrahe. cui ⁊ filijs fuit facta ꝓmiſſio terre ꝓmiſſiōis. Nec obſtat qd̓ ait xp̄c Mat̉. ix. Filiꝰhomīs ht̄ pt̄atē in terra dimittēdi pct̄a ⁊ iuſtificare qꝛ b̓tute deitatis non b̓tute hūanitatis.¶ Tertō apparet eiꝰ oīpotētia ex miraculoruꝫoꝑatōne. Deus em̄ qui creauit oīa. ⁊ ſi omnibꝰdedit certas d̓tutes? ꝓpͥetates. ⁊ vt cauſis ſecūdarijs poteſtatē ꝓducēdi quoſdā effectꝰ naturales. Retinuit tn̄ ſibi poteſtatē agēdi ad placitū in rebꝰ ſupra curſū ⁊ ꝯſuetū natural̓ v̓tutis. Et hac poteſtate vtit̉ in miraculis. Nō eīhabet natura vel aliqua creatura poteſtatē reducēdi priuatōeꝫ ad habitū. vt ꝙ mortuus ſuſcitetur. cecus videat. mutus loquat̉. ſurdꝰ audiat: ꝙ ſol firmet̉ in celo ſicut ſub Ioſue. vl̓ reuertat̉ retro ſicut ſub ezechia. vel ſit eclipſisſolis ī luna qͥntadecima. ſicut ī paſſione xp̄i etalia īnumera. Hoc fieri nō pt̄ a creaturā: ſedſolū diuina potētia. Que miracula deus īnumera fecit ī varijs temporibꝰ ad confirmatōeꝫfidei. ꝑ ſe et ꝑ ſanctos ſuos: nō ꝙ ip̄i ſancti dirtute ſua hoc facerēt. ſed virtute dei vt inſtrum̄ta ducta ab eo. Unde oratōne p̄miſſa ad deum:quē cognoſcebāt auctorē eoꝝ. Omniū aūt miraculoꝝ maximū ipſa vnio diuinitatis cū nōſtra humanitate in vnitate ꝑſone. Ad hoc (vtcanit eccleſia) tremūt vidētes angeli verſa vice mortaliū culpat caro. purgat caro. regnatdeus dei caro. Quod pauet celū. ſtupet terra.omnis creaturā mirat̉ etiā celeſtis. vſus nonobtinet. ignorauit ratō. mens nō capit humana: ait Hiero. in hoc miſterio impletur incarnatōnis rep̄ſentātur in ſacramēto eukariſtievbi dn̄s fecit memoriaꝫ mirabiliū ſuoꝝ eſcambando timentibꝰ ſe. timore initiali. Uidētes etgo turbe miracula: vt dicit̉ Mat̉. ix. timuerūtdicētes vidimꝰ mirabilia. Dicebat philippꝰ rexfrancoꝝ. vt habet̉ in li. de. vij. donis. cuꝫ audiret tonitrua magna ⁊ tremeret. Recte iſte eſtdicēdus rex potentiſſimus. qui ſolo nutu ſuo

facit alios tremere et timere. pͣs. Qui reſpicitterram et facit eam tremere.¶ Tertio timetur deus aᵐ. §. iij.ſanctis etiā patrie ⁊ angelis timore reuerētieꝓpter ſuā īmenſā ſapiētiaꝫ. ſemꝑ ī mūdo apudquaſcūqꝫ nationes. ſapientes in quacūqꝫ facultate: habiti ſunt in timore reuerētie. a principibus ⁊ populis. Unde et Sapīe. viij. dicit ſapiens. Habebo ꝓpter hāc ſapiētiaꝫ claritatemad turbas et honorem apud ſeniores. Faciesprincipum mirabunt̉ me. Et infra. Timebuntme reges horrendi audiētes ⁊ in multitudinebonus videbor ⁊ in bello fortis. Quod totumper exempla patet. Nam Ioſeph filius iacobvenditus in ſeruū. ⁊ poſtea obprobrioſe incarceratus. Demuꝫ ꝓpter ſapiētiam diuinaꝫ quereperta eſt in eo. exponēs ſomnia propheticapharaonis de futura fame per ſeptem annos.ac prubentia prouidens: exaltatus fuit mirabiliter ſaluator nūcupatus. ⁊ habitus in timore et reuerentia. apud fratres et alienigenas.Sic moyſes ꝓpter ſapiētiaꝫ ſuam apud egiptios ⁊ apud hebreos reueritus. omnes metuerefaciebat. Sic Daniel cum anania. azaria ⁊ miſaele pleni diuina ſapientia in ſūma reuerentia erant apud dariuꝫ et alios principes. Areſtoteles in ph̓ia ſapientiſſimus. habitus eſt intimore et reuerentia apud alex andrum. et ſicde alijs. Sed quia omnis ſapiētia a domino d̓oeſt. et cum illo fuit ſemper. et eſt ante euū Eccleſiaſtici primo. Et omnis ſapientia huiꝰ mūdi ſtulticia eſt apuddeum. id eſt in cōparatione diuine ſapientie ignorantia eſt: ideo ſūmemetuendus eſt ⁊ reuerendus deus ꝓpter īmenſitatem ſue ſapientie. Unde dicit̉ Eccͣi .j. Arenam maris pluuie guttas et dies ſeculi. quisdinume rauit: q. d. nullus. Altitudinem celi etlatitudinem terre et profundum abÿſſi. quismenſus eſt: q. d. nullus. Sed tanta eſt profunditas diuine ſapiētie. vt om̄ia iſta dinumeret.⁊ ſciat ⁊ guttas aque maris. ⁊ grana arene: etcapillos capitū. ⁊ frondes arboꝝ. ⁊ cogitationes ⁊ affectus hominū omnia diſtincte nouitī ſapiētia ſua. Omnia que facta ſunt et que fiunt et que erunt circa actus hominū interiores et exteriores. omnia anima xp̄i nouit. inquo ſūt om̄es theſauri ſapiētie ⁊ ſciētie dei: diuinitas autem eius cū patre ⁊ ſpūſancto vnanouit nōſolū creata quecūqꝫ. ſedetiā infinitaalia que deus pt̄ facere. que tamen nō faciet.Magnus igitur dn̄s ⁊ magna virtus eius. ⁊ ſapiētie eius nō eſt numerꝰ: ait pͣs. Et oculi dn̄ilucidiores ſole vt dicitur eccͣi. circūſpicientesomnes vias hominum. et profundum abÿſſi ⁊corda hominū. Et iō: vt ait Hiero. Om̄ia q̄ faciunt ſācti. in conſpectu dei faciūt. ſiue comedant ſiue bibant ſiue aliud faciant. de pe. diſt.j. Et vident id eſt conſiderant deum omnia facta eorum ſcire: et ideo timent ⁊ reuerentur. ſicut ⁊ quilibet timet et erubeſcit coram ſapiēte