¶ Citulus¶ Decimuſquartus

hoc eſt nomē ꝓprijſſimū dei. qd̓ nulli alij ꝯueītNam cū om̄is creaturaʸ mutet̉ ſaltim cogitatione ⁊ affectōne. etiā angelica. qꝛ modo vnuꝫmodo aliud: ⁊ dū cogitat aliud ꝙͣ prius. iā nōeſt illud quod prius. qꝛ mutata eſt. ꝓpter qd̓ dr̄Eccͣs .j. Om̄ia vanitas .i. ſubdita mutabilitatiſolus deus ē. quia ſemꝑ ē id. quod nec vlla cogitatōne vel affectōne mutat̉. Mal̓. Ego deꝰ etnō mutor. ⁊ pͣs. Tu aūt idemip̄e es. ⁊ hoeciusStabiliſqꝫ manēs dans cūcta moueri. Unde ⁊areſto. cū alijs ph̓is vocāt deū cauſā primā etcauſā cauſaꝝ. que īmota mouet alias cauſas.Unde Bern̄. in. v. de cōſiberatōe ad eugenium.Quid ē deus. ℟. qui ē. Merito nihil ꝯpetētiuscertificat quid deꝰ. Si em̄ bonū. ſi magnuꝫ. ſiperū. ſi ſapiētem dixeris. vel aliquid aliud. inhoc verbo inſtaurat̉ quod eſt. Nempe hoc eſtei eſſe. quod om̄ia hec eſſe. Si centū milia adbas non receſſiſti ab eſſe. Si ea dixeris nihiladdidiſti. Si nō dixeris nihil minuiſti. Quideſt deus. ſine quo nihil eſt. tam ſine ip̄o eſſe. q̄ip̄e ſine ſe eſſe nō pt̄. Ip̄e ſibi. ip̄e omnibꝰ ē. Etꝑ hoc quodāmō ſolus ē. quia ſuū eſſe ⁊ omniūeſſe ē: ſicut om̄ia in ip̄o ⁊ ip̄e in om̄ibꝰ ē: cui ſecula nō acceſſerūt nec coeternū. Ex quo oīaꝑ quē om̄ia. in quo oīa. Nō eſt ī deo niſi deus:qd̓ habꝫ hoc ē. Et ideo ſūme timēdus ē. pͣs. Timēte dn̄m om̄s ſācti eius. qm̄ nihil deeſt timētibꝰ eū. qm̄ qui deū timet: eū habꝫ. Deus autēeſt om̄e bonū. ⁊ ideo nihil deeſt timētibꝰ eū. Etgenus cū ſimꝰ dei dixit quibā poeta. vt īducitpaulꝰ in ſua predicatōe. ⁊ habet̉ in li. actuumin ip̄o viuimꝰ mouemur ⁊ ſumꝰ. Gernardꝰ ſuꝑcantica. Deus nō lōge eſt ab vnoquoqꝫ nr̄m.qui eſſe oīm eſt. ſine quo om̄ia nihil ſūt. Sedvt magis mireris. Nihil eo ē preſentius. nihileo incōprehēſibilius. Quid eſt em̄ vnicuiqꝫ reipreſētius. ꝙͣ eſſe ſuū? quid incōprehēſibilius ꝙͥeſſe oīm: Sane eē oīm dixerim deū: nō ꝙ illaſint que deꝰ ē. ſed quia ex ip̄o. per ip̄m. ⁊ in ip̄oſūt om̄ia. Ip̄e oīm factor a quo ſūt om̄ia factahec ille. Et ideo debemꝰ time̓. ne peccādo ſe ſubtrahat a nob̓ ⁊ nihil ſimꝰ. Nam pct̄m dr̄ nihilẜm augu. qꝛ .ſ. nō ē aliqͣ natura. ⁊ nihil fiūt homines .i. merētur adnihilari cū peccāt. vel nihil ſūt in eſſe ſpūali qd̓ ē ꝑ grāꝫ. ¶ Legitur dequodā tirāno. ꝙ multa mirabilia audiſſet dicide deo. vocauit ad ſe ph̓m doctiſſimū qͥ talia dicebat. mādās ei vt oīo ſibi declararet qͥd eſſꝫiſte deꝰ. Rn̄dit ille ph̓s. rē eē difficilimā: ⁊ ideoml̓to tꝑe ege̓ ad ip̄m on̄dendū. Dedit ſibi multū ſpaciū tꝑis. pꝰ qd̓ illud ſibi demr̄aret. Adueniēte aūt termīo ꝯuēto. cū q̄re̓t a ph̓o. reſpōſionē dixit ille ſe adhuc nō potuiſſe īueīre: īmoplꝰ tꝑis indige̓. Qui ⁊ aliū terminū ꝓlixū ei ꝓrogauit. ⁊ cū ſꝑ in fine termī aliud adhuc poſceret. dixit tirānus. Ae irrides. At ille. Nonirrideo princeps. Sed qͣntoplꝰ de eo cogito adinuenienduꝫ: tantomagis īmenſitatem maieſtatis video. ⁊ ineffabilem eſſe nec poſſe attin-

i ad eum diffiniendum.SSecūdo timendꝰ eſt deꝰ. §. ij.timore reuerētiali. ꝓpt̓ eꝰ potētie īmēſitatē. vn̄cū dn̄s dixiſſꝫ Deūt. x. Quid beꝰ petit a te. niſivt timeas eū. Et qͣſi rōꝫ huiꝰ timoris aſſignāsmoy. ait. Ip̄e em̄ ē deꝰ deoꝝ ⁊ dn̄s dn̄antiū. demagnꝰ potēs ⁊ terribil̓. Et ecc̄. Unꝰ em̄ ē deusom̄i potēs. rex potēs. ⁊ metuendꝰ nimis. Iob.Scio dn̄e qꝛ om̄ia potes. Et heſt̓. xiij. In dictione tua dn̄e cūcta ſūt poſita. ⁊ nō ē qui reſiſtat maieſtati tue. Poteſt aūt deꝰ omnia niſique īportāt defectū indecētiam. vel ꝯtradictōnem ẜm. b. tho. in ſūma. qꝛ hmōi poſſe ꝑtinetad defectū potētie. vnde deꝰ peccare nō poteſtquia Augꝰ. Solus ille dicit̉ om̄ipotēs .ſ. deusqui cū om̄ia poſſit. peccare nō poteſt: qꝛ peccare poſſe. nō eſt aliquid poſſe: ſed impotētie.de peni. diſ. ij. in fi. Similiter ambulare per ſenon poteſt nec eſurire nec comedere. quia heccōueniūt corpori. nec decet iſta ſpm̄ et ſpūs eſtdeꝰ Io. iij. habꝫ tamē et dat v̓tutē creaturis hͦfaciēdi. Similiter cū dicit Hiero. Cum omniapoſſit deꝰ. hoc nō poteſt. virginē ſuſcitare p̄truinam. vt .ſ. ſit virgo integritatē carnis habens cū ſit corrupta: hoc em̄ implicat cōtradictionem. ꝙ ſit aliqua virgo ⁊ nō virgo: poteſttamē coronare corruptam .ſ. penitētem ⁊ dare ſibi aureolam virginitatis ⁊ carnē reintegrare. Et ꝙͣuis om̄ipotētia patri attribuaturꝑ appropriatōeꝫ. tamē nō ſolū om̄ipotēs paterſed om̄ipotēs filiꝰ. om̄ipotens ſpūſſct̄us. Nectres tn̄ om̄ipotētes. ſꝫ vnꝰ om̄ipotens: inquitathanaſiꝰ. Et vna ē om̄ipotētia Ecc̄. Magnapotētia dei ſoliꝰ ⁊ ab humilibꝰ honorat̉. ¶ Hecaūt om̄i potētia dei maīfeſtat̉ ī cūctoꝝ creatōne. In impioꝝ iuſtificatōe ⁊ gloriatōe. In miraculoꝝ operatōe. Ꝙͣtum ad creatōeꝫ diciturQui viuit in eternū. creauit om̄ia ſiml̓. Uiuitineternum ſolus deus. qui ſolus cūcta creauitCreare eſt de nihilo aliquid facere. quod requirit infinitam potētiam. Nulla autem creatura habet potētiam niſi finitaꝫ. nec poteſt operari niſi in preiacētem ſeu preſuppoſitā materiam. Sicut faber cultellum facit ex ferro preexiſtēte. Nec etiam natura operatur in inſtāti ſicut deus. ſed ſucceſſiue: deus auteꝫ creauitoīa ſimul in principio mūbi. Nec obſtat quotin primo ca. gen̄. dicitur deum ī ſex diebꝰ creaſſe diuerſa genera reꝝ. quia moy. loquebat̉ppl̓o rudi. qui de operibus ÿmaginatur deumoperari ad modum hominuꝫ: homīes aūc vtapparet nō faciūt plura ſil̓ ſed vnū poſt aliud.⁊ ideo ẜm capacitateꝫ illoꝝ dixit deum illa inpluribꝰ diebꝰ feciſſe ẜm Auguſ. vel dicitur deum creaſſe omnia ſimul. qͣntum ad materiasreꝝ ⁊ formas ſubſtātiales. Sꝫ in illis. vj. diebus addite fuerūt illis rebus creatis quebaꝫꝓprietates accidentales reſpectu cuiꝰ dicunt̉ facte in illis diebus ẜm beatuꝫ tho. in ſūma: velſi ẜm Grego. ⁊ bedam fuerūt facta ſucceſſiue.