¶ Quintum
¶ Capitulumdi. xxv. §. alias. Et ſi hoc dīc Aug. de igne purgatorij: multomagis ītelligēdū ē de igne īferni. cuꝫ grauior ſit pena īferni ꝙͣ purgatorij ſn̄ꝯꝑatōe ¶ Caminꝰ ex ꝑte ſuꝑiori hēt obſcuritatē fumi. vn̄ ⁊ tenebroſitatē. Et ꝓpter hoc dr̄ etiā locꝰ ille tenebre exteriores ath̓. xxij. Ligatis maībꝰ ⁊ pedibꝰ mittite eū ī tenebras exteriores. ibi erit fletꝰ ⁊ ſtridor dentiuꝫ. Dictuꝫfuit a rege de eo qͥ ī nuptijs nō fuit cum veſtenuptiali. et ſignat quemlibꝫ q̄ ī eccl̓a manetſine caritate. Ꝙͣuis .n. ibi ſit ignis. non tamēlucet eis. hic eſt obſcurus ſicut flamma in lignis humidiſſimis eſt obſcura ꝓpter fumum.Apoc̄. ix. De fumo putei obſcuratꝰ ē aer. IdēAſcēdit fumꝰ tormentorum eiꝰ ī ſecula ſeculorum. In huiꝰ figurā legit̉ Exo. x. De tenebrisa deo īmiſſis egiptijs obduratis. ꝙ vir non eſtmotus de loco ſuo. nec cognouit fr̄em ſuuꝫ ꝓpter tenebras horribiles ⁊ palpabiles. Et Sapi. xvij. dr̄. Nulla vis ignis poterat illumīarenoctē illā horribilē aut līpide ſyderum flāmeSunt gͦ tales ille tenebre cū igne. vt aliqͥd luceat ad dānatorum maiorē cont̓ſtatōnem: etnon ad conſolatōeꝫ. Unde Grego. ī lib̓. mora.Illa vltrix flāma vicōrum concrematōneꝫ qͥdem habet ſꝫ lumē non hr̄t. Ille ignis ad conſolatōnem lumen non habet vt luceat. ſed tamē vt magis torqueat ad aliqͥd lucet. Nam ſequaces ſuos ī tormento ſecum reprobi viſuriſūt: quorum amore deliq̄runt. hec ille. Experimur qͦttidie. ꝙ ſicut dulce lumē et delectabileē. ocul̓ videre ſolē. vt dīc Salomon: ita mane̓diu ī tenebris ē valde tedioſū vt cū noctes ſintꝓlixe. vt ī hÿeme. niſi lumē adſit attediat̉ hōet ſil̓r quādo diuaer ē nubiloſus: qͦd aūt cumſꝑ tenebre ſint durature ¶ Narrat Grego. ī li.dÿalogoꝝ. ꝙ qͥdam ſolitarius ſanctus homoqͥbuſdam romanis nauigātibus et applicantibus ad inſulam in qua morabatur: ac viſitātibus eum. audita fama ſanctitatis eius: retulit Theodoricuꝫ regem ÿ̓talie eſſe defunctūnarrans ſe uidiſſe in ſpū ipſum Theodoricumpeſſimū tÿrannum duci diſcalciatum vinctismanibus. et proijci ī ollaꝫ vulcani a papa Iohāne. quem ī cuſtodia carceris affligendo occiderat. Simacho patricio quem īiuſte ferrotrucidauerat. Refert etiā Gregorius idē. Quida miles romanus eductꝰ a corpore. et poſteacito rediens. narrauit ſe vidiſſe pōtem altumet artum. ſub quo currebat fluuius nigerrimꝰ et caligīoſus. nebulā fetoris ītolerabilē exalas. vltra queꝫ pontem vidit prata virentiaet florētia ſuauiſſimi odoris quo reficiebāturet ſatiabātur ꝑambulātes et hītātes illic domice lucis plene erāt māſiōes. Ibiqꝫ mire potentię edificabatur domꝰ aureis latercul̓. Etalij hoīes alias domos edificabāt diuerſe etatis et ſexus iuxta ripam flumīs hītacula aliqua tangebantur a nebula fetoris. Aliqͥ v̓o deponte labebant ī fluuium. Iuſti v̓o tranſibāt
Ibi vidit Petrum maiorem familie eccl̓aſtice multo ferro dep̄ſſum ⁊ demerſū ī flumē. Dictumqꝫ ē ꝙ ideo hoc patiebat̉. qꝛ plꝰ crubelitatis deſiderio ꝙͣ obedīa vel corrigendi zelo plagas infe̓bat. Uidit et quēdā ꝑegrinū ſacerdotem cū magna celeritate et ſinceritate tranſeuntē. Uidit ⁊ Stephanū q̄ndā cuiꝰ pes dū vl̓let tranſire ꝑ pōtem lapſus ē. et a teterrimisviris ex flumīe ſurgētibus. ex media ꝑte corꝑis a pōte eiectꝰ. trahebat̉ ꝑ coxas īferiꝰ. Sꝫqͥd de eo poſtea actuꝫ ſit ignorauit. Erat qͥppevir ille laſciuus et luxurioſus. ⁊ ideo ꝑ coxastͣhebat̉. Erat ⁊ elemoſinaris. ⁊ hoc eū tenebatſuſpēſū. Eſt gͦ locꝰ igneꝰ ⁊ tenebroſus ſeu nebuloſꝰ ¶ Tercō ē locꝰ ītemꝑatus. Un̄ dīc Auernus. De hoc nomīe patet ī ÿmno. Et auerniignibꝰ ip̄i crememur acriꝰ. Et v̓giliꝰ ī eneidosFacil̓ deſcēſꝰ auerni. Sꝫ reuocare ad auras.ſurſūqꝫ attolle̓ gradū. Hoc opꝰ. hic labor eſt.Et dr̄ auernus qͣi ſine materia tēꝑamenti. qꝛerit ibi qͣlitatū īeqͣlitas. Nulla tēꝑies erit ibi:ſed omnia ſeuiēt qͣi ī ſummo grabū. Ignis ardore vehemētiſſimus. frigus intentiſſimū. Etſic de alijs. Sap̄. Pugnabit ꝓ eo orbis terrarum contra īſenſatos. Iob. xxiiij. Ab aqͥs niuium tranſibunt ad calorem nimiuꝫ. Qui dolor quātus ſit. aliquātulum poſſūt ītellige̓ lotrices pānoruꝫ. q̄ tempore hÿemis de ripariacōgelata veniūt ad ignem. Unde Grego. in li.mora. tractās illud Iob. x. Ubi nullꝰ ordo. ſedſēpiternꝰ horror īhītat: inqͥt. Ideo nullꝰ ordoqꝛ miſeris erit mors ſine morte. finis ſine fine. defectꝰ ſine defectōe. Aors .n. i. pena mortal̓ ibi viuit. Finis ſꝑ īcipit. defectus deficereneſcit. Flāma cōburit: ſꝫ nullatenꝰ tenebrasexpellit. Et ita ſupplicia ordinē nō hn̄t. qꝛ nōſuā ꝑ om̄ia qͣlitatē tenent .ſ. ſicut hic. Sempiternus quoqꝫ horror ibi inhītat. qꝛ h̓ flāma q̄ſuccēdit: illumīat. Ibi ignis ille crucians: obſcurat. Hic metus amittitur. cū tolerari incipit quod tīebatur. Illic ⁊ dolor dilaniat ⁊ pauor anguſtat. Horrendo igitur modo tunc erit reprob̓dolor cū formidatōe. flāma cū obſcuritate. Et quia a voluntate ſui conditorisdiſcrepauit peccator. ideo a ſuis qͣlitatibꝰ tormēta diſcordabūt. hec gregorius. Et qꝛ apl̓usdīc ad Ro. xiij. Que a deo ſunt: ordīata ſūt.Locꝰ autē auerni ſiue inferni a deo ē ꝑatꝰ: iō⁊ ibi vtiqꝫ ordo ē dīne ꝓuidētie. Ordo. n. diffinit̉ ab Aug. xix. de ci. dei eſſe pariuꝫ diſpariūqꝫ reruꝫ ſua vnicuiqꝫ loca cōgruēti tribuēs diſpōſitō. Locus cōueniēs grauibꝰ eſt terra. Etqꝛ reprobi quoꝝ īiqͥtates (vt ait pͣs) ſicut ongraue grauate ſūt ſuꝑ eos. cum ip̄o grauamine hinc recedunt: aꝑte ī centro terre collocātur auerni. et qꝛ paria peccata pari pena puniuntur et ſimile cum ſimili aꝑte collocatur.Ideo dīc dn̄s. Colligite zizaniā ī vaſcicl̓os adcōburēdū: vt auari cū auaris. ſuꝑbi cū ſuperbis. luxurioſi cū luxurioẜ collocati ſint. ſicut