¶ Capitulum¶ Quintum
Eſt tn̄ ꝑutilis. quia diſponit ad caritatē. hocaūt notat augꝰ. xxiij. q. vj. c. vlt. Cū ꝑ timorem gehēne ꝯtinet ſe hō a pct̄o. ſit cōſuetudoiuſticie. ⁊ incipit qd̓ duꝝ erat amari. ⁊ īcipittimor excludi a caritate. ⁊ ſuccedit timor ſāctꝰ. hec augꝰ. ſuꝑ pſalteriuꝫ. Et ideo vt dicitvenerabilis grānꝰ. q. e. §. vltīo. qͥa hūane nature ē in ea q̄ in diſſuetudinē ducunt̉ adhorrere. ⁊ ꝯſueta magͣ cuſtodia dilige̓. Ideo flagellis tribulatōnū mali ſūt cohibēdi a malo.⁊ ꝓuocādi ad bonū: vt dū timore pene malūin diſſuetudinē ducit̉ abhorreat̉. ⁊ bonuꝫ exꝯſuetudine dulceſcat. Idē etiā augꝰ. dicit ſuꝑepl̓am Ioh̓. Sic ſeta introducit linū: ita tīorcaritatē. Creſcit caritas minuit̉ timor de pe.di. ij. nota illud. exemplū. Seta .i. ſitula q̄ cōiūgit̉ filo cū ſuitur coriū calciamēti. p̄cedit filum. nec intraret niſi illa educta. Sꝫ male filum intraret coriū. niſi ſeta p̄cederet. Un̄ dīcbt̄s Tho. ſuꝑ. iiij. ſent. ꝙ coīter hoīes ex peccatis trahunt̉ ad pnīam. ⁊ v̓tutes ex iſto tīore magiſꝙͣ ex amore. Ꝙͣuis eniꝫ amor b̓tutis⁊ dei de ſe magis deberet hoīes trahe̓ ad bonūꝙͣ timor pene: tn̄ qꝛ pct̄ores hn̄t guſtū aīe infectū amore inordīato. ideo eis nō ſapiūt bona ſpūalia ꝓut ſūt .ſ. diuīa bonitas. virtutes⁊ hmōi. Sed mala penalia experiunt̉ qͦttidieq̄ natural̓r horrēt om̄es. ideo audiēdo ⁊ recōgitādo penas gͣuiſſimas ad qͣs ꝑueniunt homīes ꝓpter pct̄a. ⁊ ſemꝑ duraturas: cauent ſeab illicitis ne in illas incurrāt. Sume exemplū in infirmo fortit̉ febricitāte. qꝛ em̄ guſtꝰeiꝰ ē hūore ſuꝑfluo infectꝰ. nō habet ⁊ nō ſentit ſuauē ſaporē ꝯfectōnū pulloꝝ. vini optimiꝓut vere ſūt. Sꝫ ea qͣſi horret et faſtidit. Sapiunt aūt ſibi ⁊ ea appetit q̄ vilia ſūt ⁊ nociuavt herbe. fructus. aqͣ. ⁊ hmōi. Ueꝝ niſi vrgeatur nimia paſſione. abſtinet ſe ab his q̄ ſibi ſapiunt. ne creſcat infirmitas ⁊ mortē incurrat⁊ illa aſſumit q̄ ſibi ſūt grauia. Ne aūt victuspaſſiōe capiat a ſe nociua. caute ꝓuidet̉ vt illa nociua ab oculis eiꝰ remoueant̉. Sic īfirmis aīa pct̄oribꝰ. qꝛ eis nō ſapiūt diuina propter febrem inordinati amoris ad terrena. inẜmōibꝰ ſepe tꝑe ſuo ꝓponēde ſūt pene infernales. vt vel ſic taliū timore a malis auertanturUn̄ ÿſai. A timore tuo dn̄e ꝯcepimus ⁊ peperimꝰ ſpm̄ ſalutis. Et hic timor cauſat̉ ex fide.licet informi ẜm tho. ſcd̓a ſcd̓e. Ex hoc em̄ ꝙquis credit penas inferni. ⁊ deū iuſtū inferentem tales penas pct̄oribꝰ timet illas et cauetſibi. Sꝫ qꝛ iſte timor ſeruilis vt dictū ē. non ēin caritate. ideo nō ſufficit ad ſalutē: et iō penitētes p̄cipue in infirmitatibꝰ grauibꝰ oꝑtetadmonere. ne ad penitenduꝫ ⁊ ꝯfitendū ꝓpterhuiꝰ pͥncipal̓r moueat̉. nam inutilis ſibi tl̓ispnīa. hoc exp̄ſſe dicit augꝰ. de pe. di. vij. c. vlt.rlo in ſolo timore viuit hō quē ergo ſero penitet oꝑtet nōſolū timere deū iudicē. ſꝫ iuſtuꝫbilige̓. Non tm̄ penaꝫ timeat ſꝫ etiā anxietur
pro gloria. Credo vtiqꝫ illi qui dixit. In quacunqꝫ hora ingenuerit ſcꝫ peccator ⁊ conuerſus fuerit vitā viuet ſcilicꝫ gratie et glorie poſtea. Conuerſū dixit nō tm̄ verſū viuere. Cōuertitur quidē id ē totus et oīno vertitur. quiiam nō penas timet ſed ad bonū dn̄m feſtinattendere. Sed quoniā vix vel raro ē conuerſiotamiuſta. timendū eſt de ſero penitentie. hecille. Confirmat hoc quoddā exemplū qd̓ narratur in lib. de ſeptē donis. Quidam ſcolarisꝑiſius infirmatus ad mortē. ꝯfeſſus eſt cummultis lacrimis. deuote ſuſcipiēs omnia ſacͣmenta ẜm humanū iuditium: doctor autē eiꝰfrequenter viſitās eū in infirmitate. rogauiteum vt ſi ꝯtingeret de hac luce migrari. domino concedente. ſibi appareret ad reue landumſtatū ſuū quod et ꝓmiſit. Eo igitur viā vniuerſe carnis ingreſſo. poſt dies aliquot ei apparuit in lecto quieſcēti in clamide ꝑgamenea plena ſophiſmatibꝰ et igne foderata. Quem recōgnoſcens et interrogās de ſtatu ſuo. Reſpondit ſe fore damnatū. Cūqꝫ ille miraret̉ nimis.cauſam querens. cum ipſe cum tantis lachrimis penituiſſet in fine et ſacramenta deuoteſuſcepiſſet. Reſpōdit ille. penitētia mea et lacrime ille nō fuerūt ex amore dei et pͥncipalit̓ꝓpter dei offenſam. Sed ꝓpter timorem inferni ne ad illū deputarer. ⁊ ideo mihi nō valuiInquirens inſuꝑ mgr̄ cauſā illius clamidis.Rn̄dit. ꝙ ſibi hoc ſuppliciū datū erat pro ſuꝑbia ⁊ inani gloria ſuoꝝ argumentoꝝ et diſputationū. que ita ſibi ponderabat. ac ſi haberetturrī ſupra ſe. Foderatura ignis ſibi erat pōpa veſtium. Cunqꝫ ille inquireret quomō poſſet noſſe aliqualiter acerbitatē pene grauiſſime quā aſſerebat ſe pati. Dixit ille. Aperi manum tuam ⁊ ſuꝑ ea imponam vnam guttamſudoris ex fronte mea egredientis. Qd̓ cū ille feciſſet et guttam paruā ſudoris immiſiſſetꝑſenſit ille penam intollerabilem ad mortemquaſi inducentē. Tunc ille ſic ardeo clamansdiſparuit. Ex qua viſione expoſita ſcolaribusreliquit ſcolas. et ſeculum et religionem ingreſſus deo ſeruiuit.Cū igr̄ timor ẜuilis qui .§. j.reſpicit principaliter penaꝫ inferni vtilis ſitquia facit hominē a multis malis abſtinere:qͣnto on̄ditur pena illa eſſe grauior et horribilior tantomagis hꝫ timeri et caueri. Et iōde grauitate eius videndū eſt. Infernum autem eſſe ſeu penaꝫ inferni q̄ ꝑata ē malis homībꝰ poſt ſeꝑatōnem anime a corꝑe. qui pct̄ooriginali cū quo om̄es naſcimur actualia peccata et mortalia addiderūt. in ꝑpetuum animabus quidem eoꝝ īmediate egreſſis de corpore corꝑibus aūt ip̄is pꝰ vltimā reſurrectōeꝫſimul ab aīabo eoꝝ reſūptis cruciādis. articulus eſt fidei implicitus ⁊ comp̄henſus in vltimo ſymboli cum dicitur. vitaꝫ eternaꝫ. Unde