¶ Tertium¶ Capitulum

qui illū ita in deſperatōeꝫ induxerat: ⁊ rogauitdeū vt temptatōnes illiꝰ iuuenis ip̄e patereturQuō facto cū cellā eius ītraſſet: īuenit ita euꝫturbatū: ⁊ qͣſi amentē effectū p̄ temptatōe carnis: vt vellet ad ſeculū redire. Sed ille admonuit euꝫ et dixit hoc ei accidiſſe: vt diſceret cōpati tēptatis: ⁊ nō īducere in deſperatōneꝫ. Etorāte ꝓ eo ceſſauit temptatō. Exempla patentbt̄oꝝ benedicti Bernardi ſe īmergētis ī aquāgelidā: frāciſci poſt flagellū diſcipline ī niuibꝰꝑmanētis ī nuditate. Et in vita patrū d̓ eo quicū ex ꝯpaſſione mulierē meretricē ab alijs miſſam: vt illū ad peccandū īduceret in cellā recepiſſet de nocte ne deuoraret̉ a beſtijs: dū tēptaret̉ vehement̉. poſuit digitos manus ſingulosſigillatī ad lumē lucerne: vt dolore cōbuſtiōisignē tēptatōnis extīgueret: illa vidente ex horrore mortua ē: ſꝫ poſtea ab eo r̄ſuſcitata. Notaetiā exemplū notabile ī legenda ſancti baſilij.de quadā puella virgine quā pater deuotꝰ pr̄ideo vouerat. In cuiꝰ amorē quidaꝫ iuuenis deſeruis patris exardeſcēs. ꝓcurauit ꝑ oꝑa dÿaboli ip̄o fidē abneganti: ꝙ illa puella ita accenſa ē in amorē ſui ꝙ langueret ad mortē. Underogauit patrē obnixe ꝙ daret ei illū ī virū al̓smoreret̉ qd̓ factū ē. Sed baſiliꝰ illū reduxit adpenitentiā ¶ Terribiliter dÿabolus temptat ꝑvitiā carnis ⁊ ꝑire multos fecit. Narrat̉ in li.be. vij. donis de quadā ml̓iere ſic ſeducta a dÿabolo. Cepit iſta apud ſe cogitare ꝙ eſſet mūda⁊ pura mulier: ⁊ talis ꝙ eſſet digna ꝙ dn̄s faceret ei aliqͣs conſolatōnes viſibiles. Et cū aliqn̄eſſet ī camera ſua ſola de hoc cogitās: viſus ēei fulgur maximꝰ ī camera ſua intrare: ⁊ cū eoquidā rex pulcherrimꝰ ꝯſtipatus multitudineplurimoꝝ hoīm: dicēs ip̄i timēti ꝙ nō expaueſceret: qꝛ eſſet xp̄c cū diſcipulis ſuis: veniēs adip̄am ꝯſolandā. Cui cū multa blanda dixiſſet ⁊ml̓ta ei ꝓmiſiſſet: ſi ī eius amore ꝑſeueraret. ⁊ip̄a hoc ſe facturā ꝓmitteret receſſit ꝓmittensei ꝙ ſepe eam viſitaret. Ueniens ſimilit̓ ſecūdavice ſollicitauit eam ad amplexus ⁊ fedā commixionē. Qua ꝯſentiente fecit eā iurare ꝙ nōreuelaret alicui familiaritatē ſuā: ſed occultaret ex humilitate: plurima ꝓmittēs. Tertia nocte ī ſpecie nō ita ſpecioſa apparuit. Deīde ī forma militis. alia vice in forma clerici. alia ī forma ruſtici. alia in forma monachi: poſtea ī forma goliardi. Demū mulier ꝑpendēs ſe deceptāa dÿabolo. acceſſit ad ꝯfeſſorē totū negociū reſerans cū cōtritōne. Ueniēs autē ad eam dÿabolus ſequēti nocte: fere inſanire videbatur: ⁊cōminans ei cū nō poſſet opprime̓ volebat extinguere: ſꝫ nō poterat. Quotiēs aūt peccabatetiā venialit̓ dÿabolꝰ magis eaꝫ terrebat. Qn̄autē ꝯfeſſa erat ⁊ cōmunionē recipiebat: a longe ſtabat: nec poterat appropīquare: vel ita eāturbare. ¶ In vitis patrū etiā legit̉. ꝙ quidāſacerdos ÿ̓doloꝝ vidit ī quodā templo: caſu ibinocte dormiēs: ſathan aduenire cū maxīa mul

titudīe: vt iudex. ⁊ cū poſito trono ei ab aſſiſtētibus demonijs. exigeret ratōnem a ſingulis demalis ad que induxerāt quos tēptabant: vnoreferente ꝙ fecerat nauim ſubmergi in mare.⁊ inde multos ſuffocari. fecit euꝫ ſathan rex flagellare vt inutilem ſeruū qui tam parum mali ꝓcuraſſet. Alio v̓o referente ꝙ in quibuſdaꝫnupcijs ſe reꝑiens inter cōuiuas ſuſcitaueratrixas adeo ꝙ multꝰ ex eo ſanguis effuſus eſſet⁊ ſponſus ⁊ ſponſa occiſus. Hūc etiā iuſſus vapulare tanꝙͣ remiſſum ⁊ negligentē. Surgensē medio tertius dixit ſe ꝑ. lxx. annos temptaſſequēdā anochoritſt in heremo de fornicatōne: ⁊illa nocte obtinuiſſe victoriā illo collapſo. hūcſathan amplexatus eſt ⁊ coronā capitis ſui ei īpoſuit. multū collaudens d̓ ſtrēnuitate ſua ſuꝑomnes. Multa exempla ad idem induci poſſent⁊ quos in vigilia inquinare non valet: in ſomnis illudit. Namētſi nō imputet̉ ad culpā: qd̓ īſomnis accidit: ymaginaria ꝯmixtio qͣntūcūqꝫ feda. tamē poteſt eſſe culpa: cuꝫ videlicet excrapula: vel precedenti turpi cogitatōne cumdelectatōne: vel mentis relaxatione ẜm Tho. īiiij. Et. d. vj. Teſtm̄. Tamē dÿabolꝰ ſic illudit īſomnis: vt in talium recordatione exꝑgefactde lectetur: vel vt inducat accidiam ſeu triſticiam īordinatam. Uel vt ꝑceptionem eukariſtie impediat. Sicut legitur in collatiōe Theon. de quodam qui in feſtis cū debebat cū alijscōmunicare. talem illuſionē paciebatur: ⁊ cuꝫꝑpenderent patres illū nō eſſe in cauſa huius.conſuluerunt ꝙ ꝓpter hoc non abſtineret a cōmunione: quo facto ceſſauit illuſio talis. Et ſicoſtenſum eſt ꝙ ex oꝑe dÿaboli ꝓcedebat.Uiſo de cornibus huiꝰ. §. iiij.draconis. modis .ſ. quibus temptat. declarandum eſt quomodo illudatur. quibus. ſcilicꝫ ſuſfragijs ⁊ modis deiciatur. Dicitur enim dracoiſte quem formaſti ad illudendum ei. i. vt ei illudatur. Tenetur autem lij: vt conſequutiue:non cauſatiue: vt illud pͣs. Malum coram te feci: vt iuſtificeris in ſermonibus tuis. Non peccatum dauid cauſauit iuſtificatōneꝫ dei: ſed expeccato dauid hoc conſequutū eſt: vt deus inueniatur iuſtus .i. verax in ſermonibus ſuis:illo videlicꝫ. Omnis homo mendax. Uel illudEzech̓. In quacūqꝫ die peccator ꝯuerſuſ fueritomnium iniquitatum eius nō recordabor. Ettunc lij vt refertur ad illud a delicto meo munda me. Sic ad ꝓpoſitum. Non enim deus creauit angelos ſeu draconem vt temptet: quia dicitur Iacobi. j. Deus intemptator malorum ēipſe neminem temptat ſcilicet ad ſeducendumSed cum p̄ſciret deus eum cōuertendū in draconem malitia ſua: ⁊ cupienteꝫ ex eo inficere:et occidere homines: ſicut ipſe deus ex omnibꝰmalis elicit maiora bona. ita de malitia draconis hoc elicit ex temptationibus eius: vt homines ꝓficiant gratia eius reſiſtentes. Sic gͦ illuditur cum ſuꝑatur ab hominibus. Illuditur