¶ Citulus¶ Decimuſtertius
pirtute or̄onis iuſtine īnotuit deceptio eiꝰ. Un̄facto ſigno crucis ſubito euanuit. Similit̓ defilio regis ioſaphat. ꝯuerſo ad fidē ꝑ barlaamdicit Io. damaꝰ. qui eiꝰ hÿſtoriā ſcripſit. ꝙ cūꝯſilio teocle peſſimi viri miſſe fuiſſent ad eū ſeducendū ⁊ auertendū a ꝓpoſito caſtitatis: ⁊ a fide: pulcherrime puelle. ⁊ int̓ alias filia cuiuſdāregis ſpecioſiſſima ei ꝓmittebat ſe futurā xp̄ianaꝫ. ſi mr̄imoniū cū ea vellet ꝯtrahere. Et dÿabolꝰ loquebat̉ ꝑ os eius ꝑ auctoritatē veteris⁊ noui teſtam̄ti. oſtendēs hoc laudabile: vt adheb̓. xiij. Honorabile cōnubiū thorus īmaculatus: cū ille rēnuerit. ſubintulit ip̄a vel ſaltim ſemel cognoſceret: ⁊ ip̄a ꝯuerteret̉ ad fidē: ⁊ cāeſſet ſue ſaluatōnis. dÿabolo viriliter reſiſtit.Per hanc viā accedit tēptator cū aliqͦs ad hereſim trahit. ꝑſuabens errorem ꝑ auctoritatesſcripture male ⁊ falſo expoſitas: vt qꝛ xp̄c dixit Io. xiiij. Pater maior me ē. Hīc arrius cūſequacibꝰ ſumpſit ſibi occaſionē erroris: dicēſfiliū dei minorē patre ẜm deitatē. cū xp̄c ibi loqueret̉ de ſe ẜm hūanitatē. Un̄ ne quis decipiatur ī hꝰ mōi. recurrendū ē ad expoſitōnē eccl̓ienō ꝓprio ſenſui. Temptat ⁊ de fide ſubtilit̉: vl̓ d̓deſꝑatōne: rōne oſtendēs hoīem nō poſſe ſaluari ꝓpter multitudinē vel magnitudinē peccatorū: ſicut ⁊ tēptauit bt̄m Bernardū. in infirmitate graui ꝯſtitutū: cui virilit̓ reſtitit ei reſpōdendo temptāti. ſe nō ſuis meritis: vl̓ oꝑibus:ſed mīa et liberalitate ih̓u xp̄i poſſe ſaluari: ethoc ſperare. Et ī li. de. vij. donis refert autor ſevidiſſe piū ⁊ deuotū. religioſū temptatū. Utrūmūdꝰ eſſet aliqͥd: vel ſomniū tm̄. Et vtrū aīamhaberet. ⁊ vtrū deꝰ eſſet: et de hoc uſqꝫ ad mortēdolebat a deo. ꝙ in ꝓcinctu erat deſꝑatōis niſiſaniori vſus fuiſſet ꝯſilio .ſ. ꝙ nō curaret: quiaculpa ei nō erat: ex qͦ diſplicētiā habebat. Refert idē ꝙ cū eſſet in quadā ciuitate īquiſitor ꝯͣhereticos. acceſſit ad eū mulier nobil̓ īnocen⁊ deuota. offerens ſe: vt cōbureret̉ tanꝙͣ heretica: cū cogitaret peſſima de articul̓: ⁊ ſacͣmētis. ⁊ cū īterrogaret eā ſi eis cogitatōnibꝰ aſſentiret: vel ei placerēt. Rn̄dit cū lacrimis ꝙ potius vellet mori ⁊ cōburi: ꝙͣ illas hr̄e cogitatōnes. Tūc ille ꝯſolatꝰ ē eā et ꝯfortauit. ꝙ nō curaret de eis: ſꝫ ꝯtemneret̉: qꝛ nō peccabat ex qͦei diſplicebāt. Un̄ ꝯſolata remāſit: ⁊ tales temptatōnes euanuerūt. ¶ Accedit quīto temptator ad ſenſualitatē ſeu appetitū ſenſitiuū. Sicutem̄ in pͥmoꝝ parentū temptatōne ſerpens antiquꝰ acceſſit pͥmo ad euā ⁊ ſeduxit: ⁊ ꝑ eam virū in eſu ligni vetiti delectātis. Ita vt dicit magiſter ſnīaꝝ in. ij. li. dÿabolus ī tēptando accedit ad ſenſualitatē: vt delectet̉ in aliquo maloqd̓ dÿabolus ſuggerit: vt eā cōplacentiaꝫ in reprohibita porrigat viro .i. rōni ſeu ſpiritui: vtaſſentiat: ⁊ licet ī ſenſualitate nō īueniat̉ mortale pct̄m ẜm Tho. in p̄ma ſcd̓e. tn̄ ꝑ eam ꝑuenit̉ ad mortale: cū rato aſſentit obiecto criminipel etiā cū ratōne occupata: et diſtracta circaalia. ꝓcurāte dÿabolo nō repellit talē delecta-
tionē ſenſualitatis ī crimīalibꝰ: vel reprimerenegligit: p̄cipue aduertēs ꝑiculum: ſicut accidit ī delectatōne moroſa vbi ē mortale: ꝓpt̓ qd̓dicit̉ Iere. iiij. Uſquēquo morabūt̉ apud te cōgitatōnes noxie. Hec tēptatio figurata fuit ẜꝫOrigen̄. ī ludo hÿmaelis cū ÿſaac: quā apl̓usad Gala. iiij. appellat ꝑſecutionē. Dicit enim.ꝙ is qͥ ẜm carnē natus ē .i. appetitꝰ ſenſual̓. ꝑſequebat̉ eū qui ẜm ſpm̄ natꝰ erat .i. appetitumrōnalē. Et qͦ ad lr̄am dr̄. ꝙ ÿſmahel iocādo itaſe habebat tanꝙͣ vellet ei dominari: vel qꝛ faciebat ymagines luteas inducēs illū ad ador andū ſeu venerādū. Sic appetitꝰ ſenſual̓ dÿabolo inſtigāte vult dominari rōnali appetitui: etterrena quere̓ colere ⁊ venerari. Sed ſara .i. ſapiētia hoc ꝑpendēs. ſuadet abrahe viro .i. homīvirtuoſo: vt eiciat eū cū agar matre ſua .i. appetitū ſenſualē cū apprehenſiōe ſenſitiua q̄ ip̄mgenerat .i. eos coerce at ne dominēt̉ rōni. Permaxime aūt conat̉ dÿabolus īclinare appetitūſenſitiuuꝫ ad veneria tanꝙͣ quid nat̉ale. Et vtmagis īclinet. aliqn̄ etiā motꝰ carnis excitat qͥpt̄ eſſe pct̄m ſi rō aſſentiat: vl̓ reprime̓: ⁊ ad petrā allide̓ negligit. Aliqn̄ etiā arte dÿaboli ꝑaliqͣ viſa: vel audita: vel ymaginata tēptatio:vel motꝰ illicitꝰ ꝓcurat̉. Et īexꝑti quadā curioſitate īcitati vt exꝑiant̉ delectatōeꝫ: vt qͥd maximū bonū qd̓ turpiſſimū ē. vn̄ ⁊ maxīe erubeſcibile. Propter qd̓ legit̉ d̓ quadā v̓gine deo ſeruiente. ꝙ cū ex nimia familiaritate incidiſſet īpct̄m cū quodā ſacerdote etiā deuoto: intantūdolorē ⁊ ꝯfuſionē īcidit d̓ illa miſeria. ꝙ p̄triſticia mortua ē. Ignitas carnis tēptatōnes dÿabolus īmittit etiā ī ſeruos dei. Un̄ ſanctiſſimPieronimꝰ de ſe ait ad Euſtochiū. Quotiēs inher emo ꝯſtitutꝰ. in illa vaſta ſolitudine q̄ exuſta ſolis ardore horridū monachis p̄ſtat hītaculū. putaui me romanis delicijs ītereſſe. Horrebāt ſacro mēbra deformia. Squalida cutis ſitum ethiopiſſe carnis adduxerat. Quotidie lacrime. quotidie gemitꝰ. Et ſi qn̄ repugnantemſomnus īminens oppreſſiſſet. vn̄ humo vix oſſacoherētia collidebā. De cibis ⁊ potu taceo: cuꝫlanguētes aqua frigida vtant̉: et accepiſſe aliqͥd coctū luxurie ſit. Et tn̄ ſcorpionū ſociꝰ ⁊ ferarū. ſepe choris intererā puellaꝝ: ⁊ ī frigido corꝑe ⁊ carne p̄mortua. ſola lidinū īcendia pullulabāt. hec ille. Un̄ ⁊ dr̄ d̓ dÿabolo Iob penult̉.pt̄as eiꝰ ī lūbis: ⁊ virtꝰ eiꝰ ī vmbilico t̓re .i. ꝑmaxime tēptat ⁊ ſepe ſuꝑat ꝑ vitiū luxurie taꝫ viros ꝙͣ ml̓ieres. Incitatiuū em̄ libidinis ī virisdicit̉ in lumbis: qꝛ inde decidit̉ ſemen ab eis: qͦad mulieres dicitur in pmbilico: quia ex eo loco ī eis decidit̉ ſemē. Exēpla habes ml̓ta ī vitapatrū. ſpecialiter de illo patre qui quēdā iuuenē multū de hoc vitio temptatū. nō eſt ꝯſolat̉nec confortauit: ſed dure arguēs in deſꝑatōnēmiſit. Quē cū euntē ad ſeculū abbas appollo īueniſſet: ⁊ cauſam audiſſet. ꝯſolatus eſt euꝫ dicens. ⁊ ſe huiꝰ mōi temptatōibꝰ īpugnari: ⁊ ſicreduxit ad cellam. poſt qd̓ acceſſit ad illū ſenē