¶ Tertiū¶ Capitulum
dÿabolū ſeu pct̄m. ītendēs extinguere eū. aliqn̄ auerſa haſta ꝑcutit̉: dū .ſ. pct̄i delectatōneqd̓ deſtruere nitebat̉ occidit̉. Et ideo caute ꝓcedendū: nec multū īmorādū: qd̓ locū hꝫ in pct̄iscarnalibꝰ. ¶ Tertio accedit temptator ad ītellectū. Et hoc vel ꝑ nature ſubtilitatē: cū .ſ. ītellectū ſuū plenū formis ſeu ſil̓itudinibꝰ oīm rerū applicat hūano ītellectui qd̓ tanꝙͣ ſpeculuꝫeſt ſuſceptiuū oīm formaꝝ. Sicut em̄ d̓ duobꝰſpeculis ſibi ex oppoſito reſpondentibꝰ. forma q̄eſt ī vno reſultat ī alio. Sic forte eſt ī aīa hūana ꝙ forma ⁊ ſpecies quā dÿabolus pult ei preſentare: exhibet ī ſua intellectiua. et aliqn̄ applicat ītellectui eam hūano: vt ſibi reſultēt itaſubtiliter ꝙ videat̉ hoī: ꝙ ſint cogitatōnes ſuenō dÿaboli. Et hoc forſitan agit dÿabolus qn̄temptat de rebꝰ īcorporeis ſeu ſpūalibꝰ q̄ nō dep̄hendunt̉ ī ymaginatōne corꝑali. Dicit enimalgazel ph̓us de anima. ꝙ anima ē tabula breuis ꝯtinens ſūmā omniū que in mūdo ſunt: inqua īuenit̉ exemplū omīs rei: ẜm quā ſit poſſibile r̄cognoſcere vniuerſa. Et iſto modo videt̉fuiſſe temptatio angeloꝝ maloꝝ a pͥncipio ꝓpt̓qd̓ dicitur. Apocl̓. xij. ꝙ braco iſte ruſus traxitcauda ſua tertiā ꝑtem ſtellarum de celo. i. angeloꝝ. Nam videntes angeli inferiores mali inītellectiua braconis ſeu luciferi. ſpeciē ſeu ſil̓itudinē illius ſuꝑbe cogitatōis: qua appecijt eteſtimauit ſua ꝓpria virtute ꝑuenire ad gloriaꝫinde allecti eius exemplo in ſil̓em ſuꝑbiā lapſide celo ceciderūt. Uel etiā aliter aſcendit tēptator ad intellectū. nō quidē directe: ſed indircte.Nā quia ẜm ph̓m neceſſe ē quēcūqꝫ ītelligenteꝫfantaſma ſpeculari. fantaſia autē eſt potentiaaffixa ī organo corporeo. An̄ ⁊ fantaſmata eiꝰ.i. ſil̓itudines rerū apprehenſaꝝ ꝑ alios ſenſusnō ſunt: niſi rerū corꝑaliū. Poteſt dÿabolꝰ varia fantaſmata ſuggere̓. incitatiua ad mala aquibꝰ intellectꝰ capiat cognitōnē. Tn̄ qꝛ pct̄mꝯſiſtit in ꝯſenſu volūtatis: nō in app̄henſioneintellectꝰ. ⁊ ſi volūtas īclinet̉ ad aſſentiendumex obiecto facto ꝑ ītellectū. nō tn̄ cogit̉. ꝓptereadicit Iacobꝰ apl̓us. Reſiſtite dÿabolo ⁊ fugieta vob̓. Et ad hoc facit qd̓ ait apl̓us. Ip̄e ſathanas trāſfigurat ſe in angelū lucis: qd̓ agit nonſolū ꝑ corꝑales ſpēs quibꝰ apparet ſub ſil̓itudine ſanctoꝝ angeloꝝ: vel ſanctoꝝ vt intellectuapp̄hendente eū vt angelū bonū: reuerentiamexhibeat. et demū voluntas aſſentiat ad aliqd̓malū. Sed etiā cū temptat de aliquo vitio ſubſpē virtutis ẜm illud Grego. d. xlv. Sepe vitiaſe ingerūt: ⁊ virtutes ſe eē ſimulant. Qūo hocoꝑetur dÿabolus ponit practicā ꝑ ml̓ta exempla. Grego. li. xxxij. moral̓. ſuꝑ illd̓. Cartilagoeius quaſi lamine. Uel etiā ⁊ tertio accedit tēptator ad intellectū: qꝛ vt dicit̉ ī collatōe abbatis ſereni. dÿabolus ſe aliqn̄ ītellectui applicatquadā obſcuritate ⁊ deformi: vt obſcuret mentem humanā: ⁊ obnubilet claritateꝫ intellectꝰvt in mentis triſticiam maximam veniat: vel
accidiam: ve vanū timorem: vel bonoꝝ obliuionē. Contingit hoc ꝓ corporis debilitate: cūſcꝫ ī illis membris in quibꝰ vigor animi ꝯtinet̉īmundꝰ ſpūs inſidens. eiſqꝫ importabile pond̓imponēs. obſcuritate teterrima intellectualisſenſus aīe īuoluatur. Uel quarto accedit ad ītellectū ꝑ ſomnia ⁊ viſiones. Cū em̄ ꝑ ſubtilitatē nature multa ſciat nobis ignota: ⁊ ex diſpoſitōe elemētoꝝ: vel corꝑum nr̄oꝝ plura valeat nob̓ occulta noſſe: vt dicit Augꝰ. xxvj. qiiij. Sciendū. Prenūciat aliqua futura aliquibus: vt illis ſic euenientibꝰ aſſue fiant tales eisdemonijs credere: ⁊ tandē ī interitū ducunt: etideo nō multū credendū ꝓph̓is modernis. Egrediar ait dÿabolus ⁊ ero ſpūs mendax ī ore oīmꝓph̓aꝝ. iij. ℟. xxij. Et ſic deceptꝰ fuit achab rexiſrael. Legit̉ ꝙ quidā heremite venerūt ad ſanctū Antoniū vt ꝯferrēt cū eo de ſuis reuelatōibus. Beatus aūt Antonius p̄dixit ſeu expreſſitquedaꝫ que eis acciderāt ſibi in via: a quocūqꝫhomīe nō intimata: ⁊ int̓ cetera de morte azinieoꝝ in via. Cūqꝫ illi q̄rerēt vnde hoc habuiſſethendit ſibi hoc a demonibꝰ r̄uelatū: vt ex hocilli diſcerēt reuelatōnibꝰ nō be leui acquieſcendū: cū hoc aliqn̄ ꝓcedat a dÿabolo: vt tandemdecipiat: ſicut de quodā legitur in vitis patrū.ꝙ cū aſſuetus eſſet hꝰ mōi reuelatōnibꝰ crederetandē reuelauit ei ꝙ pater ſuus veniebat ad eūꝓpter qd̓ occurreret ei. Et addidit. Ip̄e venit vtoccidat te iratus ꝯͣ te. Et in ſignū accedit cū bipēni in manu: vt te cū ea ꝑcutiat. Und̓ tu eumprius ꝑcute ne te occidat. Quod ille miſer credens occurrit patri: ⁊ cū videret bipennē ī manū quē a caſu detulerat: nō vt eū ꝑcuteret. extimauit verū eē qd̓ ſibi reuelatū fuerat. vnd̓ gladio quē tulerat patrē occidit: ⁊ dÿabolꝰ in euꝫpoteſtatē accipiēs ſubito ſuffocauit. ¶ Acceditquarto temptator ⁊ draco iſte ad rōneꝫ q̄ facitdiſcurſum de vno ad aliud: vt cū ſuggerit rōnieſſe falſū: vl̓ impoſſibile qd̓ p̄dicat̉ de articulisfidei ⁊ ſacramētis. adducēs ratōnes naturalesin ꝯtrariū: vl̓ cū inducit rōnem ad ꝑplexitatēde quo exempla habes. di. xiij. Nerui. ibi. videꝫvel cū inducit ratōnes ex ſcripturis ad ꝑſuadēdū malū: ſicut dÿabolꝰ cū xp̄m temptauit in deſerto: vt mitteret ſe deorſum de pinaculo tēpliinducēs aucͣtoritatē pſalmiſte ad oſtēdendū ꝙnō lederet̉. Scriptū ē em̄: qꝛ angelis ſuis deusmandauit de te ⁊cͣ. Math. iiij. intendens ex illaſui deiectione ad ſuperbiam inducere. Sic etſanctam Iuſtinam temptauit. Nā accedens adeam ſub ſpecie puelle: ex adiuratōne Ciprianitunc magici. obtulit ſe ad manenduꝫ ſecum etin ꝑpetua virginitate deo ſeruiendū. Una aūtdieruꝫ cepit ſibi dicere. Timeo ſoror mea ne exiſta virginitate noſtra amittamus p̄miū celeſte qd̓ querimus: ex eo ꝙ facimus contra diuinum p̄ceptū. Gen̄. ix. Creſcite et multiplicamī⁊ replete terra?. qd̓ mandatum omnes antiquiſancti īpleuerunt. abrahā. dauid ⁊ ceteri. Sed