Druckschrift 
4 (1479)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Tertiū Capitulum

dÿabolū ſeu pct̄m. ītendēs extinguere. aliqn̄ auerſa haſta ꝑcutit̉: .ſ. pct̄i delectatōneqd̓ deſtruere nitebat̉ occidit̉. Et ideo caute ꝓcedendū: nec multū īmorādū: qd̓ locū hꝫ in pct̄iscarnalibꝰ. Tertio accedit temptator ad ītellectū. Et hoc vel nature ſubtilitatē: .ſ. ītellectū ſuū plenū formis ſeu ſil̓itudinibꝰ oīm re applicat hūano ītellectui qd̓ tanꝙͣ ſpeculuꝫeſt ſuſceptiuū oīm formaꝝ. Sicut em̄ duobꝰſpeculis ſibi ex oppoſito reſpondentibꝰ. formaeſt ī vno reſultat ī alio. Sic forte eſt ī aīa hūana forma ſpecies quā dÿabolus pult ei preſentare: exhibet ī ſua intellectiua. et aliqn̄ applicat ītellectui eam hūano: vt ſibi reſultēt itaſubtiliter videat̉ hoī: ſint cogitatōnes ſue dÿaboli. Et hoc forſitan agit dÿabolus qn̄temptat de rebꝰ īcorporeis ſeu ſpūalibꝰ dep̄hendunt̉ ī ymaginatōne corꝑali. Dicit enimalgazel ph̓us de anima. anima ē tabula breuis ꝯtinens ſūmā omniū que in mūdo ſunt: inqua īuenit̉ exemplū omīs rei: ẜm quā ſit poſſibile r̄cognoſcere vniuerſa. Et iſto modo videt̉fuiſſe temptatio angeloꝝ maloꝝ a pͥncipio ꝓpt̓qd̓ dicitur. Apocl̓. xij. braco iſte ruſus traxitcauda ſua tertiā ꝑtem ſtellarum de celo. i. angeloꝝ. Nam videntes angeli inferiores mali inītellectiua braconis ſeu luciferi. ſpeciē ſeu ſil̓itudinē illius ſuꝑbe cogitatōis: qua appecijt eteſtimauit ſua ꝓpria virtute ꝑuenire ad gloriaꝫinde allecti eius exemplo in ſil̓em ſuꝑbiā lapſide celo ceciderūt. Uel etiā aliter aſcendit tēptator ad intellectū. quidē directe: ſed indircte. quia ẜm ph̓m neceſſe ē quēcūqꝫ ītelligenteꝫfantaſma ſpeculari. fantaſia autē eſt potentiaaffixa ī organo corporeo. An̄ fantaſmata eiꝰ.i. ſil̓itudines rerū apprehenſaꝝ alios ſenſus ſunt: niſi rerū corꝑaliū. Poteſt dÿabolꝰ varia fantaſmata ſuggere̓. incitatiua ad mala aquibꝰ intellectꝰ capiat cognitōnē. Tn̄ qꝛ pct̄mꝯſiſtit in ꝯſenſu volūtatis: in app̄henſioneintellectꝰ. ſi volūtas īclinet̉ ad aſſentiendumex obiecto facto ītellectū. tn̄ cogit̉. ꝓptereadicit Iacobꝰ apl̓us. Reſiſtite dÿabolo fugieta vob̓. Et ad hoc facit qd̓ ait apl̓us. Ip̄e ſathanas trāſfigurat ſe in angelū lucis: qd̓ agit nonſolū corꝑales ſpēs quibꝰ apparet ſub ſil̓itudine ſanctoꝝ angeloꝝ: vel ſanctoꝝ vt intellectuapp̄hendente vt angelū bonū: reuerentiamexhibeat. et demū voluntas aſſentiat ad aliqd̓malū. Sed etiā temptat de aliquo vitio ſubſpē virtutis ẜm illud Grego. d. xlv. Sepe vitiaſe ingerūt: virtutes ſe ſimulant. Qūo hocoꝑetur dÿabolus ponit practicā ml̓ta exempla. Grego. li. xxxij. moral̓. ſuꝑ illd̓. Cartilagoeius quaſi lamine. Uel etiā tertio acceditptator ad intellectū: qꝛ vt dicit̉ ī collatōe abbatis ſereni. dÿabolus ſe aliqn̄ ītellectui applicatquadā obſcuritate deformi: vt obſcuret mentem humanā: obnubilet claritateꝫ intellectꝰvt in mentis triſticiam maximam veniat: vel

accidiam: ve vanū timorem: vel bonoꝝ obliuionē. Contingit hoc corporis debilitate:ſcꝫ ī illis membris in quibꝰ vigor animi ꝯtinet̉īmundꝰ ſpūs inſidens. eiſqꝫ importabile pond̓imponēs. obſcuritate teterrima intellectualisſenſus aīe īuoluatur. Uel quarto accedit ad ītellectū ſomnia viſiones. em̄ ſubtilitatē nature multa ſciat nobis ignota: ex diſpoſitōe elemētoꝝ: vel corꝑum nr̄oꝝ plura valeat nob̓ occulta noſſe: vt dicit Augꝰ. xxvj. qiiij. Sciendū. Prenūciat aliqua futura aliquibus: vt illis ſic euenientibꝰ aſſue fiant tales eisdemonijs credere: tandē ī interitū ducunt: etideo multū credendū ꝓph̓is modernis. Egrediar ait dÿabolus ero ſpūs mendax ī ore oīmꝓph̓aꝝ. iij.. xxij. Et ſic deceptꝰ fuit achab rexiſrael. Legit̉ quidā heremite venerūt ad ſanctū Antoniū vt ꝯferrēt eo de ſuis reuelatōibus. Beatus aūt Antonius p̄dixit ſeu expreſſitquedaꝫ que eis acciderāt ſibi in via: a quocūqꝫhomīe intimata: int̓ cetera de morte azinieoꝝ in via. Cūqꝫ illi q̄rerēt vnde hoc habuiſſethendit ſibi hoc a demonibꝰ r̄uelatū: vt ex hocilli diſcerēt reuelatōnibꝰ be leui acquieſcen: hoc aliqn̄ ꝓcedat a dÿabolo: vt tandemdecipiat: ſicut de quodā legitur in vitis patrū. aſſuetus eſſet hꝰ mōi reuelatōnibꝰ crederetandē reuelauit ei pater ſuus veniebat adꝓpter qd̓ occurreret ei. Et addidit. Ip̄e venit vtoccidat te iratus ꝯͣ te. Et in ſignū accedit bipēni in manu: vt te ea ꝑcutiat. Und̓ tu eumprius ꝑcute ne te occidat. Quod ille miſer credens occurrit patri: videret bipennē ī ma quē a caſu detulerat: vt ꝑcuteret. extimauit verū qd̓ ſibi reuelatū fuerat. vnd̓ gladio quē tulerat patrē occidit: dÿabolꝰ in euꝫpoteſtatē accipiēs ſubito ſuffocauit. Acceditquarto temptator draco iſte ad rōneꝫ facitdiſcurſum de vno ad aliud: vt ſuggerit rōnieſſe falſū: vl̓ impoſſibile qd̓ p̄dicat̉ de articulisfidei ſacramētis. adducēs ratōnes naturalesin ꝯtrariū: vl̓ inducit rōnem ad ꝑplexitatēde quo exempla habes. di. xiij. Nerui. ibi. videꝫvel inducit ratōnes ex ſcripturis ad ꝑſuadē malū: ſicut dÿabolꝰ xp̄m temptauit in deſerto: vt mitteret ſe deorſum de pinaculo tēpliinducēs aucͣtoritatē pſalmiſte ad oſtēdendū lederet̉. Scriptū ē em̄: qꝛ angelis ſuis deusmandauit de te ⁊cͣ. Math. iiij. intendens ex illaſui deiectione ad ſuperbiam inducere. Sic etſanctam Iuſtinam temptauit. accedens adeam ſub ſpecie puelle: ex adiuratōne Ciprianitunc magici. obtulit ſe ad manenduꝫ ſecum etin ꝑpetua virginitate deo ſeruiendū. Una aūtdieruꝫ cepit ſibi dicere. Timeo ſoror mea ne exiſta virginitate noſtra amittamus p̄miū celeſte qd̓ querimus: ex eo facimus contra diuinum p̄ceptū. Gen̄. ix. Creſcite et multiplicamī replete terra?. qd̓ mandatum omnes antiquiſancti īpleuerunt. abrahā. dauid ceteri. Sed