Druckschrift 
4 (1479)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capitulum Quintum

deum non appropinquabūt. Porū aūt errorūmultitudinē explicat. ſi non totā ſepe fatusI6. do. card̓. in p̄fato libro. Errauerūt em̄ aitcirca diuinā eſſentiā ſicut p̄tactum eſt. Aput̓athenas ſiquidē homerus dixit. inter ſe deosꝯfligere bellis. Senior autem plinius. aliquapoſſe homines que valeāt dij. Licet hic error ſit magis verbalis ꝙͣ eſſētialis. Sꝫ ex intentione poſita et ſophiſmatibꝰ fulta. Illa ferarū ſilua necantia virulēta portenta hec inter multa latrant et diſcurrūt: animas erroribꝰ illaqueando. Deum nanqꝫ quidam nanqꝫeoꝝ ÿlem eſſe. Alij elementa. Sÿdera nōnulliaffirmauerūt. Intentōnibꝰ quibuſdā viciſſimſuccedētibꝰ. Deū mobilem predicarūt plures.Quidam eum cuiuſlibet rei formaꝫ. Et ceteritm̄ celi eſſe formalē ſubſiſtētiā dogmatizāt. qͦstamen. xj. methaphiſice. belua ꝯmentator conatur euertere. Alij dicūt deum ꝯgnoſcereque ſunt extra eundē. Aut tm̄ vniuerſalia ꝓutſunt quedam ÿdee. vel ſubſtantie ſeꝑate. Siueip̄a ꝑticularia ſolum in ſuis cauſis intueri. Sunt ibidem qui affirmēt ꝯtingentiū noticiā non hr̄e. Sꝫ ſi nec creditur eis. negāt alij vilia noſſe. quibꝰ repugnāt cum thalmuthhi. qui ip̄m pct̄orem et de pct̄is ſuis garriuntemūdari. Apub Empedoclem. lis. amicitia.Apud alios. raritas et denſitas. bonū malūApud quoſdā et̓ne materię ꝑticulariū corꝑmquo vniuerſa mundi machina integrat̉ cauſeagentes fuerūt. Inibi erectis ambonibꝰ quidācelū non hr̄e cām. quidā motum ſolum eius adeo prodire. Quidā materiam neqꝫ creatā eſſeneqꝫ effectū ſuis auditoribꝰ promūt. Audiūtur ibi quidam obtentus. Sub̓a corꝑm celeſtium ē cauſa actiua inferioꝝ ſub̓aruꝫ. Deuscreauit primā ſub̓am ſeꝑatam ceſſauit. Illacreauit ſecūdā. Secūda tertiā. Tertia qͣrtā.Quarta quintā. Et ſic uſqꝫ ad vltimā otioſamvarietate ml̓ta dicētes. Suſurrant in eadēſilua quidā ſine ꝯcordia et aīunt. Deus nil p̄tp̄ter rerum curſus. ip̄e agit a ncc̄itate naturecūcta ex ſimplici volūtate diuina. nulla ꝯcurrente luce rōnis emanāt. Perſtrepūt inde regalē aulā infeſtantes. Uoces haud dubie areſtotelis de mundi eternitate. alioꝝ multoꝝ dematerie eternitate ex mūdus cepit generari Democriti et Euſippi de infinitis pͥncipijsathomīs. Siue in quātitatiuis corꝑibꝰ ex qͥbꝰſingl̓a ꝯſtant. Anaxagore pͥncipijs innumerabilibꝰ ſimul ꝯfuſis in quoddā chaos. Empedoclis principijs ꝯtrarijs quē maniceoꝝ forma ambibat. ſecū hn̄tium pittagorā dicētembonū et malum omniū rerū extitiſſe pͥncipiaprima Hos agitabat paꝝ phiſicus auicenna. nūc intus. nūc extra. incertus exiſtēs:dicebat em̄ deus intelligens ſe. vnā intelligentiā primā ꝓducit. in qua eſt potentia etactus. que inꝙͣtum intelligit deū ꝓducit intel-

qd̓ eſt in potentia ꝓducit ſub̓am orbis pͥmi. Etinde ꝓcedes diuerſitatē rerū inſtituit cās ſecūdas. Mirū barrū p̄te rea formidine plenūex eodē ſine luce luco ꝓcedit. Om̄s em̄ a formahoīs. a vento aīam vocāt. Anemos em̄ grecelatine dr̄ vētus. Hinc aiunt nullaꝫ eſſe ſub̓amniſi corporeā. Unicū eſſe intellectū actiuūctis rōnalibꝰ influentē. quoꝝ quilibet ꝓprio viget poſſibili vel intellectu. Auerroÿs hoc preceteris defēdente. intellectꝰ poſſibilis ſit virtus in nob̓ elementis admixta. ꝓut voluitAlexāder aīam ſolū ꝯplexionem fore. vt maleplacet galieno. Uariāt hunc tonū qui dicuntquanbā armoniā ex ꝯtrarijs. aīam fore corpet hoc varijs ſentētijs. E lamant idem penituseſſe intellectū. ſenſū differre ab imaginatione. Intelligentiam ſub̓as ſeꝑatas influerenr̄is intellectibꝰ radios ſeminales. Und̓ notetplato iſtis nr̄m diſcere ē potius reminiſci. Precepit et hinc quorūdā latratꝰ ſalomō inſanos ſub tali forma ꝓdire. Ex nihilo nati ſumus. et poſt hec erimus tanꝙͣ fuerimꝰ. Unꝰē em̄ interitus hoīm iumētoꝝ. iumētohꝫ amplius. Ibi ē plato fouēs origenē. aīeſimul fuerint create. necnō poſtꝙͣ felicē vi fuerint adepte. iteruꝫ ad corꝑa inciꝑe vellereuerti. et illius vite felicitate finita. miſerijshꝰ adhuc ꝑegrinatōnis inuolui. Idemqꝫ de angelis ſenſit ſecūdus. Ibi pittagoras inſinuāsnaſoni aīas in diuerſa corꝑa trāſire. ad ꝓpriainterduꝫ reuerti. ambo aucͣtores in circuituambulabāt: dicētes ſecula renaſci vniuerſaccidentibꝰ ſuis. aut ꝯpletis quindecī miliū vtvoluit pͥmus. aut. xxxvj. miliū ſicut docuit ſecūdus annorū circulis. Gimnaſia inſuꝑ ibidēꝑſonant. quorūdam aīas ab angelis creatasplatōne p̄ſidente: ſub̓as ſeꝑatas eſſe ſolū qͣdragintaquinqꝫ vel circa. ẜm numeꝝ circulorumorbiuꝫ areſtotele methaphiſico diſputāte. Etangeloꝝ numeꝝ in ſacris lr̄is ꝯtentū. ſub̓a: ſꝫ virtutū extimādū rabbi moyſe garriāteNeſcio an ſimphoniā vel ſpm̄ dixerim ſtridentem quoſdā dubios ſonos qui obaudiunt̉ exin̄īnumeri epicuro cantāte pſallerant. ventremadorātes. qͦꝝ or̄oni Sal̓on recitat: dicēs. Hocitaqꝫ viſū ē mihi bonū. vt ꝯmedat qͥs et bibatet fruatur leticia ex labore ſuo. Et hec ē parsillius. Ubiqꝫ relīquamus ſigna leticie. qm̄ heceſt ꝑs nrā. et hec eſt ſors nr̄a. Audiebat̉ illumetiam cerinthiani credētes poſt reſurrectōemcorꝑm om̄ibꝰ carnis voluptatibꝰ mille ānoꝝſpatio frui. Sarraceni qͦꝫ et nōnulli iudeoruꝫcirca hꝰ atria ſaltant fabulātes. poſt vitā pn̄tem flumina lactis mellis et vini a ſe loco retributōnis hn̄da. Confuſionē ante medos. hecbarietas gignit. vt honorē. gl̓am. diuitias. potentiā corꝑis. Sanitatem et ſpēm ſenſus ꝑuicaces et vigiles mores prubentiam artiū. victorioſam induſtriam ſpeculatōem ꝯmunempie cognitionē poſſibilē quiſqꝫ ꝓpria volūtate