¶ Capitulum¶ Quartum
appellat li. viij. c. xij. In his gimnaſijs dicaman aīaꝝ lupanaribꝰ. garriūt plato ⁊ platonici. ſtōici. achademici. priores et noui. porphirius et cicero de republica ſcribēs. cum corporibꝰ aīas beatificari nō poſſe: quaſi deus qͥceleſtē aīam corpoꝝ ergaſculis detruſit ī terris. corpora mūdata et reſtituta aīabus beatis. ſuꝑ ethera locare nō poſſit. Audio h̓ nobiliſſimū illum (vt eoꝝ laudibꝰ vtar) attonitis auribꝰ intonare plotinū. et aīas ꝓſtitueremanibus infernalibꝰ. hec ꝓferentē. Hominūanime ſūt demones. ⁊ fiūt ex hom̄ibꝰ lares ſihomines meriti ſūt. Lemules v̓o ſi mali ſeulanij maneſqꝫ dij ſūt. Tremendū qͦꝫ iſti hoīesquē iam experiunt̉ infernum nō admittuntſed tm̄ purgatorias penas hic vel in futuro.Un̄ eſt illd̓ Maronis platonicos imitati. vbicū dixiſſet in eneidos. de terrenis corꝑibꝰ moribūdiſqꝫ mēbris. ꝙ aīe hinc metuūt. cupiūt.gaudētqꝫ. dolentqꝫ. Nec auras ſuſcipiūt clauſe tenebris et carcere ceco ſecutꝰ adiūxit. Nōtamen om̄e maluꝫ miẜis nec funditꝰ oēs corporee excedunt. penituſqꝫ neceſſe eſt. Multadiu concerta mobis molleſcere miris. Ergoexercent̉ penis veterūqꝫ maloꝝ ſupplicia expendūt. Alię pandūtur ī aues ſuſpēſe ad vētos. Alijs ſubgurgite vas infectum eluit̉ ſcelus aut exurit̉ igni ⁊cͣ. Obmittamus cū ſuisfalſitatibꝰ iſtos. et parū per ad eorūdeꝫ gētilium vrbanā ſeu ciuileꝫ theologiā trāſeamꝰ:armati cū optima fide. Ph̓i cum ip̄o platōnequoꝝ extitit theologia ſecūda. pluribꝰ dijs ſacrificandū ſanxerūt. Ip̄iqꝫ demonū turbā ſacrificijs dicā an ſacrilegijs honorarūt. Hi turpia et obſcena ad qͦſdā miſticos ſenſus actuūnature reducūt. qͦ ſimplices vt archana diuūdeuotione maiori venerari ea ſtuderēt. teſtiseſt Uaro. Hinc eſt ꝙ tandeꝫ ſapiētes romaninume pompilij libros. leges ſacroꝝ tradentesiuſſerūt cremari: cum tn̄ adhuc eſſent gentiles. ſunt libri hiſtoriales gentiliū atqꝫ poeticihis ſuꝑſtitionibꝰ pleni. Sed ⁊ Seneca ethnicus in deriſionem illoꝝ deorum: ait. Ille viriles ꝑtes amputat. Ille lacertos ſecat. vbi iratos deos timēt. qui ſic ꝓpitio merent̉. Sed etip̄e Seneca qui deos illoꝝ deridebat venerabatur: et venerādos extimabat cultu exteriori eos deos ī templis: vt in hoc cōcurrerentcū populis ī quo erat mēdaciū pernicioſum.vn̄ mortale: ẜm Tho. ſcd̓a ſcd̓e. De Gregoriomagno dicit p̄dictꝰ do. Ioh̓. do. card̓. ꝙ om̄eslibros quos potuit hr̄e titiliuij comburi fecitqꝛ ibi multa narrātur de ſuꝑſtitōibꝰ idoloꝝ.¶ De ph̓ia rationali que. §. iiij.videtur ꝯprehēdere logicā ⁊ ph̓icaꝫ ſeu naturalem ph̓iam. q̄ in ꝯtētione verſari videt̉. ꝙnō multū expediat moderno tꝑe p̄cipue p̄dicatoribꝰ in populis. Sic ait p̄fatꝰ do. Io. car.Nolo ꝙ aliquis mihi obijtiat noſtros theolo-
gos etiā Aug. plurimū diſputare. ad qd̓ vtiqꝫ neceſſaria ē logica cū ph̓ia. Dīc eī Hiero.Siquis volēs diſputare ꝯtra mathematicosimꝑitos matheſeos riſui patebit. di. xxxvij. qͥde mēſa. Nam olim creſcēte fide. et mundanaph̓ia aduerſus veritateꝫ ſe armāte. opꝰ fuit ꝯͣhereticos ſophiſtas prudēter ī ſcholis. in cōcilijs. ī ſermocinatōnibꝰ. ac etiā vulgaribꝰ p̄dicationibꝰ. diſputatōibꝰ vti. Erāt tūc catholicis mixti arriani. maīchei. ſabelliani. donatiſte. et alij ꝙͣplures. ſicut hodie inter catholicos ābulabāt fraticelli. vſurarij. et ceteri publicani fatales qui fatis credunt. Deſtini quioīa putant de neceſſitate euenire. Geneologigubernatōꝫ humanā ſyderibꝰ cōcedētes. Geſtiales aliam vitaꝫ a pn̄ti negātes. Et multealie hereſes. que ꝓ maiori ꝑte n̄ forēt. ſi ph̓iaſeculi nō vociferaret ī ſcholis. nō diſputaret̉ ītemplis. maxime ī p̄dicādo. Sicut igitur tūctꝑis fortaſſis opꝰ erat. ſcire aliqͦs ſophiſmatūarteꝫ. et illoꝝ hereticorū errores preuia theologia veraci. ad reuincendū illos ꝓphanos:Sic nūc expedit aliquos fore. qui ſcire laborent ſacre ſcripture medullitus ꝯtinētiā. iura canonica: et quedaꝫ alia catholica. que adꝯſeruatōnem recte biuētiū. ad cōfutationeꝫincedentiū oblique maxime valēt. Dixi auteꝫfortaſſis: qm̄ ſicut legit̉ ī eccl̓iaſtica hiſtoria.Plus potuit ad ꝯuerſionē ſophiſte verboſi etph̓i arriani. ſct̄itas viri ſimplicis. ꝙͣ vera eloquentia. ⁊ ſubtilis argumentatio omniū patrum orthodoxorum: qui ob id erant ī concilio congregati. Cum em̄ pr̄es ſācti doctiſſimidiſputātes cū dicto ph̓o. extimaſſent eū conuictum. rationibꝰ efficacibus eoꝝ: elabebat̉de manibꝰ eorum acutiſſimis cauillationibꝰ.Demū quidā ſimplex ſed ſanctus vir. obtulitſe ad diſputādum cū eo ī conſpectu oīm. Cūqꝫ ad certamen cōueniſſent. dixit ſimplex illeprīo loquēs. Audi philozophe. Credis ī deūpatrem omnipotentem creatorē celi ⁊ terre.Et in ih̓m xp̄m filium eiꝰ ⁊cͣ. Credis hoc ph̓e.Ille aūt philozophꝰ ſtans Attonitus ad perba eꝰ. Reſpondit. Credo quod dicis. Cūqꝫ interrogaretur ab amicis qūo ita ceſſiſſet ſimplici verbo illitterati. nullam rationem ſuoꝝverboꝝ inducētis. Reſpondit. Cū audiui verba ab hominibus ẜm ratōnes humanas. dediverba ꝓ verbis. Cū auteꝫ vidi ſpiritūſanctūloqui per os huiꝰ ſimplicis. nō valui reſiſtereſpiritui qui loquebat̉ ꝑ os eꝰ. Sicqꝫ ꝯuerſuseſt ille ad verā fidem. relictis erroribꝰ. Paſtorinſuꝑ ſummus. ⁊ alme fidei cuſtos dominus.prouidit gregi ſuo. vt ex lupis exirēt. qͥ vt canes oues a lupis preẜuarēt. Sic cōtra iudeos ex iudeis vocatus eſt Paulus. Cÿprianuscontra magos. Cōtra platonicos Hiero. Cōtͣmanicheos Aug. et multi alij. At vbi que ſūtoportuna fidelibus negligunt̉. ſuꝑflua certatim querūt̉: et ſub falſo colore intellectꝰ ſcri-