¶ Capitulū¶ Secundum
re litteralem: naꝫ quo ad ſenſū ſpiritualē oīsexpoſitio ſcripture fundata ī veritate fidei. ⁊ꝯgruenter aptata bona eſt. et omēs doctorestalibꝰ vtūtur. Qn̄qꝫ etiam id quod male geſtum eſt ẜm lrāꝫ ſeu hiſtoriā. ſignat ſpūaliteraliquid bene factū vt dicit Grego. in moral̓.Quid em̄ ſceleſtius dauid ī adulterio ⁊ occiſion prie; Et qͥd fideliꝰ pria: et tn̄ vt ip̄e expōit.dd̓ ſignat deū. ⁊ vrias ppl̓m iudeoꝝ r̄probatū.¶ De ſeptem regulis.§. xiij.q̄ ab aliquibꝰ dicūt̉ claues (qꝛ per eas aperit̉intellectꝰ ī ml̓tis) ad intelligendū ſcripturasſacras. quas ponit Iſido. ī prīo li. de ſūmo bono. Et Augꝰ. ī li. de doctrina xp̄iana. Et diciteas fuiſſe tyconij: vt refert Nico. de lira ī ꝓlogo ſuꝑ penthatheucon̄. Qui etiaꝫ dicit. ꝙ volenti ꝓficere ī ſtudio ſacre ſcripture. neceſſariū eſt incipere a ſenſu litterali. qꝛ ille eſt fundamētum: et ex ſolo illo argumētari pt̄ circadubia fidei ⁊ moꝝ. nō ex ſenſibus ſpiritualibus. ¶ Eſt gͦ prima regula ſeu clauis ſapientie de dn̄o ih̓u xp̄o. ⁊ eiꝰ corpore miſtico quodeſt eccl̓ia: quia ꝑ cōnexioneꝫ capitis ad corpꝰſacra ſcriptura ſub vno ꝯtextu. quaſi ſub eadem ꝑſona aliquādo loqͥtur de vtroqꝫ. de vnotrāſiens ad alid̓. verbi gratia Iſa. lxj. Induitme veſtimētis ſalutis. et indumēto iuſtīe circūdedit me qͣſi ſponſum decoratū corona. ⁊ qͣiſponſam ornatā monilibus ſuis. Ꝙ em̄ dicitquaſi ſponſū. loquitur de xp̄o. Et quod ſequitur qͣi ſponſā ornatā monilibꝰ ſuis. intelligitur de eccl̓a. Similiter quod dicitur Cant. j.Oſculetur me oſculo oris ſui: qͥa meliora ſūtvbera eius vino. Quod dīc oſculet̉ me oſculooris ſui. verbū eſt ſpōſe frui ſpōſo deſiderātis.Quod aūt ſubdit. quia meliora ſūt vbera eiꝰvino. verbū eſt ſpōſi eccl̓iaꝫ cōmendātis: ſiuede duobꝰ preceptis dilectōnis. e quibꝰ eliciturlac refectōnis pure. ſuꝑantis vinum mūdanedelectatōnis. Siue intelligat̉ de duobꝰ teſtamētis ſcripture. Unde exprimitur lac doctrīeexcedētis ſecularem om̄eꝫ ſcientiam. ¶ Scd̓aregl̓a eſt de corpore domini miſtico vero ⁊ ſimulato. Eccleſia em̄ eſt ſagena nondum tracta ad littus. continēs piſces bonos et malosꝑmixtos. ſed ſeparādos abinuicem ī fine md̓ivt dicit̉ ꝑabolice Math̓. xiij. Et ideo in ſacraſcriptura mali commēdant̉ cum bonis quibꝰſunt permixti. ſicut Oſee. xj. Iſrahel et dilexieum. Et ecōuerſo. aliqn̄ boni vituꝑantur cūmalis. ſicut Iſa. j. Cognouit bos poſſeſſoremſuū. et azinus preſepe domini ſui: Iſrahel at̄nō cognouit me. Aliquādo in eodem ꝯtextuexpͥmitur quid ad bonos ꝑtineat qͥd ad malos. ſicut Cāti. j. Nigra ſum ſed formoſa ſicuttabernacula cedar. ſicut pelles ſal̓onis. Uerba ſūt ſponſe eccleſie. que ratōne maloꝝ dicit̉nigra. et ratōne bonoꝝ formoſa. Et quod ſb̓dit̉ ꝓ exēplo. Sicut tabernacula cebar. hoc
refert̉ ad malos. Ex cedar em̄ deſcēder̄t ſarraceni nigri vitijs. Qd̓ addit̉. ſicut pelles ſalomonis. applicatur ad bonos. Sal̓on ſignathic deū. Pelles tabernacl̓i qd̓ poſtea trāſiuitin templū quibꝰ cooperiebat̉ iacinctine ⁊ rubricate. ſūt virtutes ſapiētie ⁊ caritatis. queoperit multitudinē pct̄oꝝ. ¶ Tercia regulaeſt de ſpiritu ⁊ lr̄a. ẜm ꝙ accipitur ſub eademlr̄a ſenſus hiſtoriacꝰ ⁊ miſticus. quia veritashiſtorie eſt tenenda. et ad ſpūalem ſenſū referenda. Sicut apl̓s loquens ad Gal̓. iiij. dīc.Is qui ẜm carnem natꝰ eſt .i. iſmahel. ꝑſequebat̉ eū qui ẜm ſpiritū natꝰ eſt .i. ÿſaac: trahēdo eum ſeu allitiēdo ad malū. Et figurat ſpiritualiter malos ī eccleſia ꝑſequi bonos. ſaltim moribꝰ prauis. Poteſt etiā aliter exponidicta regula. vt referatur vtrūqꝫ ad ſenſū litteralem tm̄. qui qn̄qꝫ ē duplex. Sicut illud ꝙdn̄s dīc. jͣ. ꝑalipp. xvij. Ego ero illi in patremet ip̄e erit mihi ī filiū. hoc intelligit̉ ẜm lr̄aꝫde ſal̓onē et de xp̄o vt dictū eſt ſupͣ. Sed ꝓutintelligitur de xp̄o. pōt eſſe ſenſus ſpūalis ẜmquid. inꝙͣtum .ſ. xp̄c fuit figuratꝰ ī ſalomone.¶ Quarta regula eſt de ſpecie ⁊ genere ſeu d̓parte ⁊ toto. cum de vno trāſit̉ ad aliud. Sic̄Iſa. xiij. Primo loquitur ꝯtra babilonē ſpāliter cum dicit. Onus babilonis .i. flagellū etmalū inducēdū ſuꝑ talē ciuitatē: ⁊ trāſit ad ītelligēdū verbū de toto mūdo generalit̓ ꝑ hocqd̓ ſubdit̉. A ſūmitate celi dn̄s ⁊ baſa furoriseius. vt diſꝑdat om̄eꝫ terrā. Poſtea reuertit̉ad loquēdū de ciuitate illa babilonie ſpālitercū dīc. Ego ſuſcitabo ſuꝑ vos medos. qͥ argētū nō querāt: qꝛ .ſ. darius mēdus cum nepote ſuo cÿro cepit babilonem. et interfecit balthaſar regem eius Dan̄. v. ¶ Quinta regulaeſt de temporibꝰ. que ꝯtingit quadrupliciter.Uno modo ꝑ ſynodochen qn̄ ponitur pars tēporis pro toto. ſicut ī euangelio. cum xp̄c dr̄fuiſſe ī ſepulchro tribꝰ diebꝰ et tamen prīa dies ⁊ vltima nō fuerūt complete. Scd̓o modoꝓpter minutias temporis que aliqn̄ cōputantur: aliqn̄ omittuntur. Et ẜm ſcripturaꝫ loquēs de aliquo numero annoꝝ ī pluribus locis. aliqn̄ ponit plures annos p̄dictas minutias ponēs. Alio loco pautiores p̄dictas minutias omittēdo. Tercio modo cōtingit eo ꝙcomputatio annoꝝ incipit ī vno loco ſcpͥt̉ea pͥori tꝑe. ī alio loco a poſteriori. Sic̄ Gen̄.xv. dictū fuit abrahe. Semē tuū futuꝝ ē pegrinū quadringētis annis. Et Exo. xij. dr̄. ꝙmāſio filioꝝ iſrl̓ ī egipto fuit qͣdringētiſtrigīta annis: qꝛ ꝯputatio hmōi maioris nūeri īcipit a tꝑe qͦ dictū fuit abrahe Gen̄. xij. Egredere de terra tua. Cōputatio v̓o mīoris tꝑisincipit a natiuitate ÿſaac. que fuit. xxx. ānispꝰ egreſſū abrahe de arā. Quarto mō ꝯtingiteo ꝙ ſcriptura loquit̉ de futuro ꝑ modū p̄teriti. vt illd̓ Iſa. ix. Paruulꝰ natus eſt nob̓. Ethoc eſt ad denotādū certitudinē ꝓph̓ie cuius