¶ Capitulū¶ Secundum
ad nos ꝓceſſit. Hec eſt illa ſciētia de qua dicitur in libro ſapientie. Uani ſūt oēs hoīes ī qͥbus nō ſubeſt ſcīa dei. ¶ Eſt aūt vna ſcīa hecdoctrina. ẜm vnā formalē rōem obiecti. quiaquecūqꝫ ꝯſiderat in ea tradita: ꝯſid̓rat ſb̓ hacvna rōe: inꝙͣtuꝫ ſūt diuinitus r̄uelata. Ꝙͣuisem̄ hec doctrina tractet de deo et creaturis. n̄tn̄ ex equo: ſꝫ pͥncipaliter de deo. de creaturisaūt ẜm ꝙ referunt̉ in deū vt ad pͥncipiū vel finē. Un̄ ſapīe. x. ſingl̓ariter dicit̉: dedit illi ſcientiā ſāctoꝝ ¶ Dicꝫ aūt in alijs ſcientijs aliaſit ſpeculatiua alia practica ſcīa: tamē ſacradoctrina ꝯprehēdit ſub ſe vtrūqꝫ. ſicut et deꝰcuiꝰ ſcīa ē eadē qua ſe cognoſcit: et ea que facit. Magis tn̄ ē ſpeculatiua ꝙͣ practica. quiapͥncipalius agit de rebus diuinis ꝙͣ de actibꝰhumanis. de qͥbus agit. ẜm ꝙ homo ordinat̉per eos ad ꝑfectā dei cognitionē ī qua beatitudo eterna conſiſtit.¶ Ꝙ huius ſcientie ſubie §. vijctum ſit deus. ſic declarat Tho. vbi ſupͣ. artic.vij. Sic ſe habet ſubiectū ad ſciētiaꝫ. ſicut obiectum ad potētiaꝫ vel habitū. Proprie autēaſſignatur obiectū alicuiꝰ potētie vel habitillud. ſub cuiꝰ ratione oīa referūtur ad illā potētiā vel habitū: ſicut hō ⁊ lapis referunt̉ adpotētiā piſus. inqͣtū ſūt colorata. Un̄ coloratū eſt obiectū viſus. Oīa aūt que tractanturin ſacra ſcriptura tractātur ſub ratione dei:vel quia ſūt ip̄e deꝰ. vel qꝛ hn̄t ordinē ad deūvt principiū ⁊ finē. Un̄ ſequit̉ ꝙ vere deus ſitſubiectū in hac ſcīa. Et hoc etiaꝫ ptꝫ ex principijs huiꝰ ſciētie. que ſūt articl̓i fidei. que ē dedeo. Idē at̄ eſt ſubiectum principioꝝ et totiꝰſcientie. cū tota ſcientia virtute ꝯtineat̉ ī pͥncipijs. Patet etiā hoc ex nomīe. Dicit̉ eī iſtaſciētia theologia. a theos qd̓ eſt deus et logosqd̓ eſt ſermo. qͣſi ſermo de deo. Et ꝙͣuis ī qualibet ſcīa ſupponatur de ſubiecto quid eſt. Inſacra at̄ doctrina hoc nō ſupponit̉. qꝛ nō pōtẜm Da. de deo ſciri qͥd eſt in pn̄ti: tn̄ vtimurin hac doctrina effectu eiꝰ. vel nature vel gr̄eloco diffinitōis. ad ea q̄ de deo ī hac doctrinaꝯſiderāt̉. ſicut ī aliquibꝰ ſciētijs ph̓icis demōſtrat̉ aliquid de cauſa ꝑ effectū accipiēdo effectum loco diffinitionis cauſe.¶ Hec doctrina nobilior. §. viij.eſt ceteris ſciētijs: et ſapiētia ꝑmaxime dicit̉Ꝙ ſit nobilior alijs ſciētijs ſic ꝓbat Tho. vbiſupͣ. arti. v. Cū iſta ſciētia ſit ſpeculatiua ⁊ pͥctica. ꝙͣtū ad aliqͦd tranſcēdit om̄es alias ſcientias tā ſpeculatiuas ꝙͣ practicas. Sciētiarū em̄ ſpeculatiuarū. vna eſt altera dignior:tum ꝓpter certitudinē. tū ꝓpter dignitatē materie. Et ꝙͣtuꝫ ad vtrūqꝫ hec ſcientia oēs ſpeculatiuas ſcientias excedit. Et ẜm certitudineꝫ quidē. qͥa alie ſcientie hn̄t certitudinē exlumine naturali ratiōis humane q̄ pt̄ errare.Hec aūt ex lumine diuine ſcientie q̄ decipi nō
pt̄. Scd̓m at̄ dignitateꝫ materie. qꝛ iſta ſciētia eſt de his principaliter que ſua altitudinerationem tranſcendūt. Alie d̓o ſcientie conſiderant tm̄ ea que rationi humane ſubdūtur.Ꝙͣtum auteꝫ ad practicas ſcientias. Illa dignior. que ad vlteriorem fineꝫ ordinatur: ſic̄ciuilis militari. Naꝫ bonum exercitus ad bonum ciuitatis ordinatur. Finis auteꝫ huiusdoctrine inqͣtū eſt practica. eſt beatitudo et̄na: ad quam ſicut ad vltimū finem ordinantur omēs fines aliaꝝ ſcientiarum practicaꝝEt ſic ẜm omnē modum eſt om̄ibus dignior.Unde alie ſcientie dicūt̉ ancille eius. hec aūtdomina. Iuxta illud ꝓuerbio. ix. Sapientiaedificauit ſibi domum ⁊cͣ. miſit ancillas ſuaspocare ad menia ciuitatis. ¶ E ꝙͣuis de pͥncipijs aliarū ſcientiarum dubitari nō poſſit:ſed de principijs huius ſciētie que ſūt articl̓ifidei ab aliquibꝰ dubitetur: non ꝓpter hoc eſtminꝰ digna alijs. Nam nihil ꝓhibet quod eſtcertius ẜm naturam. eſſe minus certum quoad nos: quob cōtingit ꝓpter debilitateꝫ intellectus noſtri. qui ſe habet ad manifeſtiſſimareruꝫ. ſicut oculus noctue ad lumen ſolis: vtdicitur ī. iij. methaphiſice. Un̄ dubitatio queaccidit aliquibus circa articulos fidei. nō eſtꝓpter incertitudinē rei d̓ qua eſt. ſed ꝓpter debilitatem intellectus noſtri: ⁊ tamen minimūquod poteſt haberi de cognitōne rerum altiſſimarū. eſt deſiderabilius ꝙͣ certiſſima cognitio que habetur de infimis rebus. vt dicitur īxj. de animalibꝰ. ¶ Ꝙ etiam hec ſcientia accipiat aliqua a philozophicis diſciplinis. vtpatet ī libris ſāctorum doctoꝝ Augu. Hiero.⁊ alioꝝ. qui multa inducunt teſtimonia ⁊ declaratones de philozophis ethnicis: hoc nō ēquaſi neceſſario eis indigeant. ſed ad maiorēmanifeſtatōnem eorum que ī hac ſciētia traduntur. Nō em̄ accipit ſua principia ab alijsſcientijs: ſed immediate a deo per reuelatōꝫ.Et ideo nō accipit ab alijs ſciētijs tanꝙͣ a ſuperioribus. ſꝫ vtitur eis tanꝙͣ inferioribus etancillis: ſicut architectores vtūtur ſubminiſtratōnibꝰ. et ciuilis militari. Et hocip̄m ꝙ ſicvtitur eis. non eſt ꝓpter defectum vel inſufficientiam eius: ſed ꝓpter defectum intellectusnoſtri: qui ex eis (que ꝑ naturalem rationeꝫex qua ꝓcedunt alie ſcientie cognoſcunt̉) facilius manuducit̉ in ea que ſunt ſupͣ rationēque tradūt̉ in ſacra ſcriptura.Doctrina ſacre ſcri§. ix.pture ꝑmaxime dicitur ſapientia. Un̄ Deutronomij. iiij. in principio legis dicitur. hec ēveſtra ſapientia ⁊ intellectus coram populisEt vt dicit Thomas in prima parte. q. j. articulo. vj. Inter omnes ſapientias humanas.nonſolum in aliquo genere tm̄. ſed ſimplicit̓eſt maxima ſapientia. huius ratio eſt. Cuꝫ ſapientis ſit ordinare et iudicare. Iudicium at̄