¶ Capitulum¶ Septimum

omnibus in hoc vnū qd̓ ait ph̓s ī li. ethicorū.ꝙ virtus ē que bonū facit habētē: et opꝰ eiusbonū reddit. Sꝫ iſta triꝑtita eſt ẜm diuerſaad que ordinat̉. Eſt em̄ p̓tus theoloÿcalis. v̓tus moralis: et v̓tus ītellectualis. Primū genus virtutū quo aīa īformat̉ a ſāctiſſima trinitate ē fides. ſpes. caritas tria hec. vt dr̄. j. corinth̓. xiij. Hec reſpitiūt ad deuꝫ vt obiectumſuū. Sed fides īnititur ei vt prime veritati. q̄filio attribuit̉. Spes reſpicit deū vt potentēiuuari ad bene oꝑandū: et ip̄m beatificāduꝫPoteſtas attribuit̉ patri. Caritas vnit animuꝫ deo vt ſūmo bono. Et bonitas attribuit̉ſpūiſancto. Unū gͦ ſūt ꝑ reſpectū ad vnū obiectū: deū. Tres ſūt habentes diuerſū reſpectūad eū. ſic hi tres vnū ſūt. ¶ Uirtus moraliterꝑficit hominē in ciuilitate humana. ⁊ hoc tripliciter ẜm hominis triplicē potentiā quamꝑficit .ſ. iuſtitia. fortitudo ⁊ tꝑantia. ẜm ph̓min ethicis. Et iuſtitia ꝑficit voluntatē homīsin ordine adꝓximuꝫ. vt ip̄m non ledat ſꝫ iusſuū vnicuiqꝫ tribuat. Fortitudo ꝑficit iraſcibilē potentiā vt aggredīat̉ ardua opera. ⁊ firmꝰ ſit et ꝯſtās ī aduerſis. Tēꝑantia ꝑficit ꝯcupiſcibilē potētiā vt abſtīeat ab illicitis d̓lectatōibus. Et hec tres vnū ſūt ī moralitate. Uirtus intellectualis perficit intellectum. Et hectriplex dimittēdo intellectuꝫ qͥ ē de pͥncipijs ꝑſe notis et artē q̄ eſt de mechanicis. videlꝫ ſcientia. prudētia et ſapīa. Et ſcīa q̄ ē de ꝯcluſionibus: ꝯprehendat quadruuiū ſꝫ etiā triuiuꝫſcꝫ grāmaticā. loÿcā et rethoricā. Et grāmatica quidem docens loqui et ſcribere. Loÿcaverū a falſo diſcernere. Rethorica orantē ꝑſuadere. Prudētia eſt recta rō agibiliuꝫ. Quequidē prudētia integratur ex tribus. vt dicitSeneca in li. d̓ quatuor virtutibus. vilꝫ p̄terita cogita et dr̄ memoria. p̄ſentia ordina: ⁊ dr̄intelligentia. futura p̄caue: et dr̄ prouidentiaSicut gͦ tres iſte ꝑtes prudētie diſtincte ꝯueniūt in vnā cōem rōneꝫ. prudētie: ita hi trespater. filius et ſpūſſanctꝰ vnū ſūt. ¶ Sapientia aūt ſeu phiſica diſtinguit̉ in phiſicā que ēnotitia de rebus naturalibꝰ. que ſunt infra celū. cui deſeruit medicina. Et moralē notitiaꝫcui deſeruit lex ciuilis et canonica. Et diuiditur in monaſticā que hominem dirigit in ſeip̄m. yconomicā que docet regere familiā. etpoliticaꝫ que docet ciuitatē dirigere et regnūEt ſic he tres vna moralis ph̓ia ē. Tertia philoſophia ſup̄ma que omnes excellit ſcientiasmethaphiſica. vel potius theologica. hec ꝯtinet triplicē legē dei .ſ. intrinſecā vt decalogūmoſaÿcā vt ceremonialia et iuditialia. ⁊ euāgelicā de deo loquēs et angelis ſuꝑ omnes alias ſcientias: et de ſāctiſſima trinitate. Reformat̉ aūt ymago dei q̄ eſt in hoīne deformataꝑ peccatū. a ſāctiſſima trinitate per pn̄iam:nec alio modo poſt baptiſmum reformari valet. Hec aūt penitētia vna eſt et trina. Naꝫ vt

dr̄ d̓ pe. di. iij. Perfecta in corde contritio. Inore confeſſio. In opere tota humilitas. id eſtſatiſfactio. hec eſt vera et fructuoſa penitentia. Et ẜm tho. in quarto. Contritio attribuitur patri. quia maxime potentie eſt iuſtificatio impij. quod fit per contritionem. Confeſſio filio. quia fit per verbum quod dicitur filiꝰ. Satiſfactio qͥ ꝯplet boītatē pnīe ſpūſſct̄icui appropriatur bonitas. Et ſatiſfactio quidem ẜm tho. et alios in quarto conſiſtit in tribus. ſcilicet. elemoſina. oratione et ieiunio. dequibus dicitur thob̓. xij. Bona eſt oratio cuꝫelemoſina et ieiunio. Et per illud deſtruiturillud maledictum ternarium dÿaboli. de quoj. ioh̓. ij. dicitur. Omne quod eſt in mundo eſtconcupiſcentia carnis aut concupiſcentia oculorum aut ſuperbia vide. Concupiſcentiacarnis atterit̉ ꝑ ieiuniū. Concupīa oculorūreprimit̉ ꝑ elemoſinā .i. auaritia. Suꝑbia vite tollit̉ ꝑ huīleꝫ or̄oeꝫ. Sꝫ adhuc meliꝰ reformatur ymago per ternarium eēntiale religionis. quod excedit omnem ſolennem penitentiam. vt dicitur. xxxiij. q. ij. Admonere. ſcilicꝫcaſtitatem. paupertatē et obedientiā. Et hoceſt illud triduū itineris in deſerto religionis.quo deꝰ vocat ſuos ad ſe ſibi ſacrificandum.exo. iiij. Sicut ergo tres ꝑtes in penitētia vl̓in religione: et tn̄ vna penitētia et vna eſt religio. ita hi tres pr̄ ⁊ filius ⁊ ſpūſſāctꝰ vnū ſt̄.¶ Tertiū genꝰ creaturaꝝ. vbi relucet veſtigium trinitatis: eſt genus rerū mere corporalium. Et hoc ē in celis. in elementis et elementatis. Et celū quidem vnum eſt .i. inꝙͣtum om̄sꝯueniunt in materia incorruptibili. Tres at̄ſūt. nā differentes in motu. quia empireū vbiſancti reſident nō mouet̉. Criſtallinū mouet̉ab angelo et mouet alios. Sÿdereū .ſ. firmamentū cum celis planetarum. quod non mouet alios celos ſꝫ mouet̉. Et ſol in medio conſiſtens planetaruꝫ tres habet ſub ſe .ſ. lunam.mercurium et venerem. Tres ſupra ſe .ſ. martem. iouem et ſaturnum. Elementa omnia inhoc vno conueniunt. quia ſūt in materia corruptibili: ſed in triplici differentia. Nam ſuꝑpremum. ſcilicet ignis eſt lucidum. in quo etiam reperitur veſtigium trinitatis. Nam eſt īeo conſiderare eſſentiam. ſplendorem et calorem: et eſſentia non procedit a ſuo ſplendoreſed econuerſo. Et calor a ſua eſſentia et ſplendore. ita pater a nullo procedit filius a patreſpirituſſanctus ab vtroqꝫ. Et hi tres vnū ſūtvnus eſt ignis. ¶ Medium elementum quodeſt duplex: eſt dÿaphanum .i. tranſparens .ſ.aer et aqua. Et in aqua eſt veſtigium trinitatis perpulchre. ſcilꝫ in aqua que egreditur eterra vt in fonte: et trāſit eadeꝫ in ſubſtantiaper aqueductum: et extenditur in riuum ſeufluuium. vna eſt aqua ſeu vnus fons: et tam̄fons nō procedit a conductū: ſed ecōuerſo. ſicfilius a pr̄e q̄ ſolus cooꝑtꝰ ē carne nr̄a. vn̄ et