Druckschrift 
4 (1479)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Citulus decimus

loquendo que ſunt circa paſſiones: ſꝫ que ſūtcirca actiones. Ita tamē virtutes non ſūtin eo habitus ſicut in nobis: ſꝫ ſūt ip̄a eſſētiaeius. Et ſint virtutes ī eo ex hoc ꝓbat̉. Sicut em̄ eius eſt vniuerſaliter ꝑfectū. omniūentiū ꝑfectōes ī ſe qd̓ammodo cōp̄hendēs: itaet bonitas eius oportꝫ omniū bonitatē ī ſequod āmodo ꝯprehēdat: virtus aūt ē quedaꝫbonitas virtuoſi. ẜm eaꝫ dicitur quis bonus et opus eius bonū. Oportet bonitatemdiuinā omnes virtutes ſuo modo ꝯtinere. vn̄nulla eaꝝ ẜm habitū in deo dr̄ ſicut in nobis.Deo em̄ ꝯuenit bonū aliquod alid̓ ſuperadditū ei: ſꝫ eēntiam ſuā: ſit omninoſimplex. Nec etiā aliquid eſſētie ſue additūagit: actio ſua ſit ſuū. igitur virtusin eo ē aliquis habitus: ſꝫ eſſentia eius. Preterea habitus eſt de genere accidentis. In d̓oaūt nullū eſt accidens. igit̉ virtus ī eo eſthabitus. Uirtutum autem que circa vitamactiuam ſunt. quedam ſunt circa paſſiones.quedam circa actiones. Circa paſſiones ſuntfortitudo et temꝑantia. Et quia paſſioneshabēt moderari eas ſūt in ꝑte ſēſitiua: ī deoaūt eſt ꝑs ſenſitiua: ſꝫ ſolū intellectiua:tales virtutes ſūt in deo ẜm ꝓprias rōnes.Et quia quedā harū ſūt ẜm inclinationē appetitus ī aliquod corporale bonū delectabileẜm ſenſū. vt cibi. potus. venerea. ꝯͣ quorū corcupiſcētias ſūt ſobrietas. caſtitas. temꝑātiaet hmōi. corꝑales delectatōes a deo ſintremote: predicte virtutes nec ꝓprie nec methaphorice de deo dicunt̉ ī ſcripturis. Alie v̓oſūt paſſiones ẜm inclinationē appetitus ī aliquod bonū ſpirituale. ſicut eſt honor. dominium. victoria. vindicta et hmōi. que ſunt circatimores et audatias hmōi. vt fortitudo. magnanimitas. māſuetudo. pacīa hmōi. ꝙͣuisin deo ꝓprie ſint. eo ſūt circa paſſionesin deo ſūt: tamē methaphorice in ſcripturis dicuntur de deo per ſimilitudinem effectꝰvt. j. reg. ij. eſt fortis ſicut deus noſter. Etnumeri. Querite manſuetū. Sed ille virtutes que ſunt circa actiones. vt magnificētia.peritas. iuſtitia. liberalitas. prudētia et intellectus et hmōi. He diunie perfectōi repugnāt. Hmōi em̄ virtutes ſūt quedam ꝑfectōesvolūtatis et intellectus que ſūt prīcipia oꝑationū abſqꝫ paſſione. In deo aūt ē volūtasintellectus nulla carēs perfectione: igitur hedeo deeſſe poſſunt. Et ꝙͣtum ad prudentiā cognitio ordinās voluntatē ad agendumprudētia ſit. quia ẜm ph̓m. vj. ethico. Prudentia eſt recta ratio agibiliū. Diuina aūt voluntas d̓terminatur ad vnū in his que ſunt aliaab ip̄o cognitōem ſuā: in ip̄o ē prudentia.Un̄ dicit̉ iob. xxvj. Apud ip̄m ē prudentia etfortitudo. Ꝙtū ad iuſtitiā ſic ꝓbat̉. Ex hocdeus aliqͥd vult: et illa que requirūt̉ ad ip̄mQuod aūt ad ꝑfectionē alicuiꝰ requirit̉ ē de-

ditū vnicuiqꝫ. Ad iuſtitiā aūt ꝑtinet vnicuiqꝫqd̓ eſt ſuum diſtribuere: igr̄ ī deo eſt iuſtitia.Un̄ in. pͣs. Iuſtus dominꝰ et iuſtitias dilexit. Ꝙtuꝫ ad liberalitatē ſic patet. Deus vultcōicare alicui ſuā bonitate. vt aliquid inde ſibi accreſcat. Sed quia ip̄m cōicare ē ſibi ꝯueniēs vt fonti bonitatis. Dare aūt nōꝓpter aliquod cōmodū ex datione expectatū: ſꝫ ꝓpterip̄am bonitatē et ꝯueīentiā datōis ē actus liberalitatis. vt patet ph̓m. iiij. ethi. Deꝰ igit̉maxime ē liberalis. Un̄ et auicēna dicit. Ip̄edeus ꝓprie liberalis dici pt̄. om̄e alid̓ agēsp̄ter ip̄m: ex ip̄a ſua actōe aliqd̓ bonū acqͥritqd̓ eſt finis intētus. Eius libertatē oſtendit.pͣs. dicēs. Aperis tu manū tuū ⁊cͣ. Ꝙͣtum adperitatē on̄ditur ſic oīa que a deo accipiūtneceſſe eſt vt ip̄ius ſimilitudinē gerāt: inꝙͣtūſūt: et inqͣtū bona ſūt: et ꝓprias rōes in diuīointellectu habēt. hoc aūt ad veritatem ꝑtinetẜm ph̓m. iiij. ethi. vt .ſ. ī factis et dictis aliqͥstalē ſe exhibeat qualis eſt. Eſt igit̉ ī deo veritas. ro. iij. Eſt aūt deus verax. Ꝙͣtum ad virtutē artis patet. Omniū em̄ eorū que a deodeūt ī roꝓpria in intellectu diuino eſt.aūt rei fiende in mēde facientis: ars eſt. Dicitaūt ph̓us. vj. ethi. ars ē recta reruꝫ a nobis factibiliū. Eſt igit̉ ꝓprie ars in deo. Un̄ dr̄ſapīe. vij. Omniū artifex docuit me ſapiētiaꝫQue tamē ars in mēte diuina eſt accidēsvt in mēte artificis homīs: ſꝫ ip̄a eſſētia ſua.Sūt etiam in deo perfectiſſime amor et gaudiū ſeu delectatio. ꝓut ſūt paſſiones appetitus ſenſitiui. Nulle eniꝫ t̓ales paſſiones ꝓprieſūt ī deo: ſēſitiua ſit ī eo. qꝛ affixa organo corporeo: deus aūt corpꝰ habet. Etſi inſcriptura aliqn̄ de deo dicat̉. vt ſit iratꝰ. penitēs et hmōi. ſimilitudinē effectꝰ dicunturSꝫ ſūt amor gaudium ꝓut ſūt ẜm actū volūtatis. hiere. xxxj. In caritate ꝑpetua dilexi te. Ph̓s dīc deus ſemꝑ gaudet vnica ſimplici delectatōe. Quidam etiam ph̓i poſuerūtrerum principiū dei amorem. cui cōſonat verbum dÿoniſij dicentis. Diuinus amor nonmiſit eum ſine germine eſſe. Falſa autem felicitas rena habet niſi quādā vmbraꝫ illiusperfectiſſime felicitatis. vt dicit idem. cap. c.Conſiſtit enim in quinqꝫ ẜm boetium de philoſophica conſolatione. ſcilicet. in diuitijs. involuptate. ī poteſtate. fama. et dignitate. Habet autem deus excellentiſſimam delectatōemde ſe et vniuerſale gaudium de omnibus bonis abſqꝫ alicuius contrarij admixtōne. Prodiuitijs habet omnimodam ſuffitientiam ī ſeip̄o omnium bonorum. Pro poteſtate habetinfinitam virtutem. Pro dignitate habetuꝫ entiū p̄matū et regimen. Pro fama habetadmirationem oīs intellectus: ip̄m vtcunqcognoſcentis. Audiuīꝰ etiā ex ſacra ſcri. §. ij.pt̄a ex fides qꝛ fides ex auditu vbū xp̄i. ad