¶ Capitulum¶ Septimum

oꝑatōem ſenſus nō ē nob̓ felicitas: ſꝫ ẜm oꝑationē intellectus et habitū ꝑfecti. Tertio attēdit̉ ex oꝑatōis obiecto: et ꝓpter hoc ī nobispltima felicitas ē ītelligēdo altiſſimū ītelligibile. Quarto attēditur ex forma oꝑatōis. vt.ſ. ꝑfecte. faciliter. firmiter ⁊ delectabilit̓ oꝑet̉Talis aūt ē dei oꝑatio. cū ſit ītelligēs: et ſuītellectus altiſſima virtutū ſit: nec īdiget habitu ꝑfitiente. quia in ſeip̄o perfectus ē. Ip̄eaūt ſeip̄m ītelligit. qͦ ē ſummū intelligibiliumꝑfecte abſqꝫ omni difficultate et delectabilit̉.Eſt igit̉ beatus. ¶ Tertia rō eſt. Deus nō pt̄velle aliquid impoſſibile. Impoſſibile ē autēei aliquid aduenire qd̓ nōdum habeat. cū ip̄enullo modo ſit in potētia: ſed eſt actus puriſimus. Nō poteſt igit̉ velle ſe habere qd̓ nonhabet. Quicquid igit̉ vult: habet. nec aliquidmale vult. Eſt igit̉ beatus. ẜm ꝙ beatus dicitur a quibuſdā qui habet quicquid vult ⁊ nihil mali vult. Eſt aūt beatitudo dei ip̄a ſua eſſētia ẜm tho. vbi ſupͣ. c. cj. Quod ſic ꝓbat. Beatitudo eius eſt intellectualis oꝑatio eiꝰ. Sꝫip̄m dei ītelligere ē ſua eſſentia: igit̉ ſua beatitudo ē ſua eſſētia. quod nulli ꝯuenit creature. Nā neqꝫ angeli neqꝫ anime humane intelligere eius eſt eius eſſentia: nec velle eorum eſteorum eſſentia: et ideo beatitudo eorum noneſt eorum eſſentia ſed eis aduenit poſt eſſentiā. Probat̉ idem ſic. Unuſquiſqꝫ ordinat ī beatitudinē ſuā quicquid vult. Ip̄a em̄ ē que ꝓpter aliud nō deſiderat̉: ⁊ ad quā terminaturmotus deſiderij. vnū ꝓpter aliud deſiderātis. neſit infinitus. Cū igitur deus omnia alia velitꝓpter ſuā bonitatē que eſt ſua eſſentia. oportꝫꝙ ip̄e ſicut ē ſua eſſētia et ſua bonitas. ita etiam ſit ſua beatitudo. Ad idem. Impoſſibile ēeē duo ſūma bona. Si em̄ in nullo different:nō duo ſed vnū eēnt. Si in aliquo: tunc eſſethoc ex eo. ꝙ vni deeſſet aliquid qd̓ alter haberet. et ſic neutrū ſūmum et ꝑfectum eſſet. Sꝫdeus ē ſummū ex hoc ꝙ ē vltimus finis. ergodeus et beatitudo ſunt idem: et ſic d̓us eſt ſuabeatitudo. ¶ Ex quo ſequitur. ꝙ beatitudo d̓iſit perfectiſſima. Quod multipliciter idē tho.ꝓbat vbi ſupͣ. c. fi. Primo ſic. Quod eſt ꝑ eſſētiam: potius eſt eo quod eſt per participationem ſicut natura ignis perfectius īuenit̉ inip̄o igne ꝙͣ in rebus ignitis. Deus aūt per eſſētiam ſuam eſt beatus. quod nulli alij ꝯpeterepoteſt. Nihil em̄ aliud p̄ter ip̄m eſt ſummumbonū. vt ex p̄dictis patere poteſt. Et oportetꝙ quicūqꝫ alius ab ip̄o beatus eſt: ꝑticipatōedicat̉ beatus. Diuina igit̉ beatitudo omnemaliā beatitudinē excedit. Secūdo ſic. Beatitudo imꝑfecta intellectus oꝑatōne cōſiſtit vtoſtenſū eſt. Nulla aūt alia intellectualis oꝑatio eius oꝑatōni ꝯꝑari pt̄. Quod patet nōſolum ex eo ꝙ eſt oꝑatio ſubſiſtens: ſꝫ quia vnaeius oꝑatione deus ſeip̄m perfecte intelligit:ſicut eſt. et omnia alia que ſunt: et que nō ſūt

bona et mala. In alijs aūt intelligentibus: ītelligere ip̄m nō ē ſubſiſtens: ſꝫ actus ſubſiſtētis. Nec ip̄m deum qui eſt ſummum intelligibile aliquis ita perfecte poteſt intelligere ſicperfecte eſt. cum nullius eſſe perfectū ſit ſicutdiuinum eſſe. nec alicuius operatio poſſit eēperfectior ꝙͣ ſua ſubſtātia. Nec eſt aliquis aliꝰintellectus. qui etiam omnia que deus facerepoteſt: cognoſcat. quia ſic diuinam naturaꝫal̓s potentiam cōprehenderet. Illa etiam queintellectus aſius cognoſcit. non omnia vna ⁊eadem operatione cognoſcit. Incomꝑabiliterigitur. deus ſuper omnia eſt beatus. Tertō beatitudo que eſt in deo: incomꝑabiliter exceditomnem beatitudinem ſeu felicitatē. huius vite preſentis ſiqua eſt. Nam ph̓i poſuerunt felicitatē huius vite in contemplatione ſeu cōgnitione ſubſtantiarum ſeparatarum. precipue diuine. que tamen contemplatio imperfecta eſt. Fatigationes em̄ et occupationes quibus neceſſe eſt contemplationem noſtram inhac vita interpellari. Errores. dubitationes.caſus varij oſtendunt hanc felicitatem eſſe īperfectam. que omnia omnino remota ſunta biuina beatitudine. Oſtenditur etiam perfectio diuine beatitudinis ex hoc. ꝙ omnes beatitudines comprehēdit perfectiſſimo modoDe contemplatiua enim felicitatem habet ꝑfectiſſimam ſui et aliorum cōſiderationē ꝑpetuam. Uirtutes quoqꝫ cōtemplatiue cōueniunt deo permaxime. Nam cum ſapientia cōſiſtat in cognitione altiſſimarum cauſarumẜm ph̓m in prīcipio methaphi. Ip̄e aūt deusſe ip̄m cognoſcat. nec aliquid cognoſcit niſi ꝯgnoſcēdo ſeip̄m. vt oſtēſum eſt. quia ip̄e ē oīmcauſa prima. maīfeſtū eſt ꝙ ſapientia ſibi maxime debet aſcribi. Un̄ dr̄ iob. ix. Sapiēs corde eſt. Philoſophus etiam dicit in principiomethaphi. ꝙ ſapientia eſt diuina poſſeſſio nōhumana. Quo autem ad ſcientiam ſic probatur. Scientia et rei cognitio per propriā cauſam. Ipſe autem deus omnium cauſarum eteffectuum ordinem cognoſcit. et per hoc ſinguloꝝ ꝓprias cauſas nouit. ex quo ſequitur ꝙin ip̄o ꝓprie ſcientia eſt. nō tamen que ſit ꝑ ratiocinationē cauſata. ſicut ſcientia nr̄a ex demonſtratōe cauſat̉. Un̄. j. reg. ij. Deꝰ ſcientiarū dn̄s ē. Similiter pꝫ de ītellectu. Nā ſi īmaterialis cognitio aliquarū rerū abſqꝫ diſcuiſu intellectus ē. vt ꝙ oē totū ē maiꝰ ſua ꝑte ethmōi. Deus aūt de oībꝰ huiꝰ cognitōeꝫ habetqꝛ .ſ. ſine diſcurſu ſeqͥtur. ꝙ ī eo ſit ītellectꝰ. vn̄iob. xij. Ip̄e hꝫ ꝯſiliū et ītelligētiā. De etiamv̓tutes ī deo ſūt extra res exēplares noſtrarūſicut perfectuꝫ imperfecti. De felicitate d̓o actiua non vi temnius hominis. aut vnius domus. aut vnius ciuitatis. aut regni: ſed tocius vniuerſi gubernationem habet. ¶ Sciendum etiam ꝙ virtutes in deo ſunt que pertinent ad vitam actiuam: non tamen proprie