¶ Decimus¶ Citulus

videri ꝑ aliā vim cognoſcitiuā ꝙͣ ꝑ ītellectuꝫIntellectus aūt humanꝰ nō ꝯuertit̉ ad ſēſibilia. niſi mediātibꝰ fātaſmatibꝰ. que ꝑ ſpeciesintelligibiles a ſenſibilibus accipit. ⁊ in qͥbusꝯſide rās de ſenſibilibus iudicat et ea diſponitEt iō in oī oꝑatione qua ītellectꝰ nr̄ abſtrahitur a fantaſmatibus: neceſſe ē ꝙ abſtrahatura ſenſibus. Intellectꝰ aūt hominis neceſſe eſtꝙ abſtrahat̉ a fātaſmatibus: ad hoc vt videatdei eēntiam dū eſt in via. Nō em̄ ꝑ aliqd̓ fantaſmā pt̄ dei eēntia videri. quinīmo nec ꝑ aliquā ſpēm ītelligibilē creataꝫ. quia eēntia deiin infinitū excedit. nōſolū oīa corpora quoꝝſūt fātaſmata: ſꝫ etiā omnē ītelligibilē creaturā. Oportet at̄ cū ītellectus hominis eleuatur ad altiſſimā diuine eſſētie diſionē. vt totamētis intentio illuc aduocet̉: ita .ſ. vt nihil ītelligat aliud ex fantaſmatibus: ſed totaliterferatur in deū. Impoſſibile ē ergo. vt in pn̄tivideat homo dei eſſentiaꝫ. ſine abſtractōe a ſēſibus. ¶ Uidit aūt paulus deum tūc mediante lumine glorie ſine quō ab intellectu creatodeus videri nō pt̄. Quod lumen dupliciter ꝑticipari poteſt. vno modo ꝑ modum forme ꝑmanētis: et ſic ꝑticipatio facit beatos in patria. Alio modo ꝑ modū paſſionis trāſeūtisſicut fit in ꝓph̓ia quo ad illuſtrationem: et ſicfuit a paulo illud lumen tūc ꝑticipatū. Undenō fuit ſimpliciter beatus. qꝛ de rōe beatitudinis eſt ſtatus ſeu ꝑmanentia. Sꝫ fuit beatusẜm quid. Poſtꝙͣ aūt paulus ceſſauit videre d̓ieēntiam. memor fuit illoꝝ que in illa viſionecognouerat ꝑ aliquas ſpēs intelligibiles habitualiter. ex hoc in eius intellectu relictas:ſicut etiā abeunte ſenſibili: remanēt alique īpreſſiones in aīa. ad quas poſtea ꝯuertens ſeanima memorat̉. vn̄ nec totā illam cognitionem cogitare poterat: aut v̓bis exprimere.¶ De cognitione que pertinet ad ſapientiam¶ SeptimumCapitulumIcut audiuimus ſic etvidimus in ciuitate dn̄i virtutuꝫī ciuitate dei nr̄i: deus fūdauit eaꝫin eternū. pͣs. Loquit̉ ꝓpheta ī ꝑſona cōprehēſorū. qui ſicut hic in ciuitate dn̄i d̓tutū .i. ſtatu eccleſie militātis. audierūt magͣet multa bona haberi a ſanctis ī patria ſuꝑna: ſic modo vident et poſſident. Et eſt ſimilitudo in genere nō in ꝑticulari. Nā nec aurisaudiuit nec oculus vidit hic. nec in cor hoīsaſcendit. que p̄parauit deus diligētibus ſe. inciuitate ſuperne hierl̓m. vt ait apl̓s. j. coꝝ. ij.In cuiꝰ figurā habet̉. iij. reg. x. Et. ij. paralip.ix. ꝙ regina ſabba veniēs de terra ſua. auditafama ſalomonis in hierl̓m. cū vidiſſet magnificentiā eius et ſapīam. ordinē domus ſue. ſibiqꝫ aſtantiū cibos et veſtes ⁊cͣ. p̄ admiratōequaſi defitiēs: inqͥt. Uerus ē ſermo quem audiui in terra mea ſuꝑ ſermonibꝰ tuis: et vidi

oculis meis: et ꝓbaui ꝙ media pars mihi nūtiata nō fuerit. Beati ẜui tui. qui ſtāt corā teſemper. Iſta regina ſignat eccleſiā collectamde gētibus militātē. que multa audit hic de ſalomone ſapientiſſimo dn̄o ih̓u xp̄o vere pacifico magnalia. Sꝫ cū ꝑuenit ad ſuꝑnā hieruſalē. vbi manifeſtat ip̄e gloriā ſuā. Uidet exꝑientia multomaiora bona in eo ꝙͣ hic audierit: et ſapientie eius glorie ſāctoꝝ ⁊ refectōisſeu fruitionis. vt vere ſint beati qui ſtant corā eo. Apte igit̉ dice̓ valent. Sicut audiuim⁊cͣ. Ubi notādū ꝙ tria audiuimꝰ d̓ ſuꝑna gl̓iaPrimo deū eē bt̄m ⁊ quēlibꝫ. ibi. applicatum.Secundo deū eſſe trinum et vnum.Tertio talem ſtatum eſſe per petuatumꝘ audierimꝰ deū fore be. §. j.atum: patet ex his que dicit apoſtolus .jͣ. adthi. vltimo. Oſtendet beatus et ſolus potensrex regū et dn̄s dominantiū. qui habet īmortalitatē ſolus .i. immutabilē. Deū aūt eē beatū ꝑbat. b. tho. in pͥmo ꝯͣ gentiles. c. cēteſimo.tribus rōnibus. quarū prima eſt. Per beatitudinē omne deſideriū quietatur: ea em̄ habita nil aliud reſtat deſiderandū. cū ſit vltimusfinis. Oportet igit̉ eū eē beatū qui ꝑfectus eſtꝙͣtū ad omnia que deſiderare poteſt. Un̄ boetius dicit ꝙ beatitudo ē ſtatus omniū bonoꝝaggregatione ꝑfectus. Sꝫ talis ē diuina ꝑfectio. que omnē ꝑfectionē ī quadā ſimplicitate app̄hendit. In genere em̄ cauſe effitientisfit reductio ad vnā cauſā primā. que deus ē. aquo ſūt oēs res ne ſit ꝓceſſus ī infinitū. Oportet igit̉ quicquid actum eſt in quacūqꝫ re: illaīuenire eminētius in deo ꝙͣ in illa re. cū cauſa ſit nobilior effectu inꝙͣtū cā eſt. Ergo deꝰ ēꝑfectiſſimꝰ. habēs in ſe oēm ꝑfectioneꝫ. vndemoÿſi deſiderāti faciē ſeu gloriā ſuam videreait exo. xxxiij. Ego oſtēdaꝫ tibi omne bonū.Et cōmentator. et ſi infibelis dicit. ꝙ ꝑfectōesoīm rerū ſūt in deo. Habet igr̄ omnia bona q̄poſſūt deſiderari. vn̄ beatꝰ ē. ¶ Secūda rō eſtIllud eſt maxime deſideratū vel volitū ab intellectuali nat̉a. qd̓ eſt ꝑfectiſſimuꝫ in illa: ethoc ē eius beatitudo. Perfectiſſimū at̄ ī vnoquoqꝫ ē ꝑfectiſſima oꝑatō eius. Nā potentiaet habitꝰ ꝑ actus ꝑfitiunt̉. vn̄ ph̓s dicit felicitatē eē oꝑatōem ꝑfectā: ꝑfectio aūt oꝑatōnisdependet ex quatuor. Primo ex ſuo genere. vtſcꝫ ſit manēs in ip̄o oꝑante. Dico aūt oꝑatōnē in ip̄o oꝑante manētē. ꝑ quaꝫ nō fit aliudp̄ter ip̄am oꝑatōeꝫ. ſicut videre. audire et huiuſmodi. Iſte em̄ ſūt ꝑfectōes eoꝝ quorū ſūtoꝑatōes. Et poſſūt eē vltimū. qꝛ nō ordinant̉ad aliqd̓ factum quod ſit finis. Oꝑatio v̓o velactio. ex qua ſequit̉ aliquid actu preter ip̄ameſt perfectio oꝑati non oꝑantis. et comparatur ad ip̄m ſicut ad finem. Et talis operatiointellectualis nature. non eſt beatitudo ſiuefelicitas. Secūdo attenditur ꝑfectio oꝑatōisex principio eiꝰ. vt .ſ. ſit altiſſīe potētie. vn̄ ẜm