Xitulus¶ Pecimus
vita vniuſcuiuſqꝫ videtur eſſe id ī quo maximedelectatur. et cui maxime intendit. Et in hocbult quilibꝫ p̄cipue ꝯuiuere amico ſuo. Quiaigitur quidā homines ꝑmaxime intendūt ꝯtēplationi veritatis. Quidam v̓o principalit̓ intendūt exterioribꝰ actionibꝰ. Inde eſt ꝙ ꝯuenienter vita hominis diuiditur in ꝯtemplatiuam et actiuaꝫ. Nam vita voluptuoſa quamph̓s ponit tertiā. non ꝯuenit homini inꝙͣtumeſt rationale animal agēs ẜm rōnem. Eſt em̄beſtialis talis vita. ꝯmunis nobis et brutis.Uita autē mixta quam ponit Aug. tertia poſtpredictas duas: virtute ꝯtinetur in eis. ſicutmedia in extremis ex quibꝰ ꝯficitur. vt tepidūin calido et frigido. Uita v̓o incipientium quireſiſtunt paſſionibꝰ. ſpectat ad actiuā. et etiāꝯmuniter proficiētium. ꝑfectoꝝ ad ꝯtemplatiuam. Datur em̄ iſta diuiſio d̓ vitā hominisẜm intellectū. qui vtiqꝫ eſt. aut practicus autopus intendens exterius ꝑ mechanica et agibilia. vel interius mortificādo paſſiones. Autſpeculatiuus intendens veritatem ſpecularipręcipue circa diuina.Cōtemplatiua vita ſim §. ij.pliciter loquendo eſt melior ꝙͣ actiua ẜm tho.ſcd̓a ſcd̓e. q. clxxxij. arti. j. Ad quod ꝓbanduminducit octo rōnes ph̓i. quas ponit. x. eth̓. Harum prima ē. qꝛ vita ꝯtemplatiua ꝯuenit hoīẜm id qd̓ eſt optimū in eo .ſ. ẜm intellectum. ⁊reſpectu ꝓprioꝝ ob̓orum .ſ. intelligibiliū. Uitaat̄ actiua occupat̉ circa exteriora. Un̄ rachelper quā ſignificat̉ vita cōtemplatiua. interp̄tatur viſum principiū. Actiua aūt ſignificat̉ꝑ lÿ̄am que erat lippis oculis. ẜm Gre. vj. moral̓. Secunda rō eſt. qꝛ ꝯtēplatiua p̄t eſſe magis ꝯtinua. licet nō ꝙͣtum ad ſūmum ꝯtemplationis graduꝫ. Un̄ et maria ꝑ quam ſignaturꝯtemplatiua: deſcribit̉ ſecus pedes dn̄i ſedēs.Non em̄ p̄t homo ita ꝯtinue exerceri in oꝑbꝰmiſcd̓ie corꝑalibꝰ vel ſpūalibꝰ. quod ꝑtinet adactiuā. qꝛ non habet ſemꝑ modum ꝑatum adexhibendū elemoſinā. vel ad docendū. ſic ut hꝫpiam ꝑatam ad legendū. orandum. meditandum. et hꝰ. quę ꝑtinent ad ꝯtemplatiuā. Tertia rō eſt. qꝛ maior eſt delectatio ꝯtemplatiueꝙͣ actiue. Un̄ Aug. dicit ꝙ martha que deſigͣtactiuā: turbabat̉. maria epulabatur. Unde deSapīa que guſtat̉ in ꝯtemplatione dr̄ Sap̄.viij. Non habet amaritudineꝫ ꝯuerſatio illiusneqꝫ tediū ꝯuictus illius: ſed gaudiū. Et Gre.ſuꝑ ezech̓. dicit. ꝙ ꝯtemplatiua vita amabilisbalde dulcedo eſt. Eſt em̄ delectabilis ẜm Tho.vbi ſupͣ. q. clxxx. arti. vij. Et rōne ob̓i. inꝙͣtumſ. quis ꝑ eam intuet̉ vtcūqꝫ rem amarā .ſ. deūſicut delectatur quis videndo amicū dilectumSecūdo rōne ip̄ius actus. quia vnicuiqꝫ ē delectabilis oꝑatio cōueniens ei ẜm ꝓpriam naturam vel hītum. Sed ſpeculatō veritatis cōuenit homini ẜm ꝓpriā naturam inꝙͣtum aīalratōnale. Tertio adhuc fit magis delectabile
iſtud. ſi habeat hītum ſapīe vel ſciētie. ex quoaccidit ꝙ ſine difficultate ꝯtemplat̉. Et ꝯtemplatio quidē diuinoꝝ et ſi in via imꝑfecta ſit. ētn̄ delectabilior om̄i alia ſpeculatōe veritatisꝙͣtumcūqꝫ ꝑfecta. vn̄ ph̓s. Accidit circa illashonorabiles exn̄tes ſub̓as minores nob̓ exiſte̓theorias. Sꝫ etſi modicū attingamus eas tn̄ꝓpter honorabilitatē ꝯgnoſcendi delectabiliꝰaliquid hn̄t ꝙͣ etiā nos om̄ia. Quarta rō ē. qꝛin ꝯtemplatiua hō eſt magis ſibi ſuffitiens. qꝛpautioribꝰ ad eaꝫ indiget ꝙͣ in actiua. in quaeget adiutorio alioꝝ vt poſſit exercere eā. Un̄xp̄c Lu. x. Martha ſolicita es et turbaris erga plurima .ſ. circa que verſat̉ ⁊ quibꝰ indigetQuinta. qꝛ ꝯtemplatiua magis ꝓpter ſe diligit̉ſ. vt deꝰ cognoſcatur et veritas que ꝑficit intellectū vt ametur vbi figitur. Sed actiua adaliud ordinat̉ .ſ. ad ſubueniendum ꝓximo. necibi figitur: ſed vt ꝓximus inde in deum ꝓfitiatUn̄ in pͣs. Unam petij a dn̄o hāc requiram vtinhabitem in domo dn̄i oībꝰ diebbꝰ vite mee.vt videam volūtatem dn̄i. Et xp̄c Lu. x. Unuꝫeſt neceſſariū. Unūquodqꝫ aūt ꝑfectius eſt qd̓eſt ꝑ ſe. ꝙͣ quod ꝓpter aliud. ſicut finis magiſqea que ſunt ad finē. vt ſanitas melior medicīaque ordinatur ad illā. Sexta. qꝛ ꝯtemplatiuaconſiſtit in quadā vacatōne et quiete. ẜm illd̓pͣs. Uacate et vidēte qm̄ ſuauis ē deus. q. d. Nlōpoteſtis videre et guſtare ꝙͣſuauis eſt deus. qd̓ꝑtinet ad ꝯtemplatōnem. niſi vacādo et ceſſādo ab operibꝰ. Sed actiua cōſiſtit in motu. ſicut dicitur prelato cuilibet. ꝓuer. vj. Diſcurrefeſtina. ſuſcita amicū tuū. ne des ſomnū ocul̓tuis. Perfectior aūt eſt quies ꝙͣ motus. ceteris paribꝰ. Vnde Aug. dicit in. ix. de ciui. deiOtium ſāctum .ſ. ꝯtemplatiue vite. querit caritas veritatis .ſ. diuine. cui maxime intēditꝯtemplatiua. Et ſignāter dicit otiū ſanctū adexcludendū otiū pigritie. qd̓ eſt malum. ⁊ ſentina omniū vitioꝝ. Un̄ Bern̄. ait. Uacare deonon eſt otiū .ſ. malum: ſꝫ negotium negotioꝝ.Eſt em̄ exercitiū vite beate. Scd̓m illud Augin fine de ciui. dei. Ibi vacabimus ⁊ videbimꝰ.Uidebimus et amabimus. Amabimꝰ et laudabimus ſine fine. Septima rō eſt. quia cōtemplatiua eſt ẜm diuina. Actiua ẜm humana.Quis autem dubitat diuina humanis p̄ferenda. ſicut creator creature. Un̄ Aug. ſuper Io.In prīcipio erat verbū. ecce qd̓ maria audiebat .i. ꝯtemplatiua cui vacat .ſ. audiendo diuina. Et verbū caro factum eſt. Ecce cui martha miniſtrabat .i. actiua .ſ. humanitati egētꝭſubueniendo. Ip̄a etiam ꝯſideratio miſteriorūxp̄i .ſ. natiuitatis. vite. paſſionis. et hꝰ. ad ꝯteplationē ꝑtinet. manuducētes nos ad ꝯtemplationē diuinitatis. ẜm illud qd̓ canit̉ in p̄fatione. Dū viſibiliter deū ꝯgnoſcimus .i. miſteria hūanitatis: per hunc inuiſibilē amorē rapiamur. Octaua rō. qꝛ ꝯtemplatiua ē magisẜm id quod eſt ꝓpriū homini .i. ẜm intellectum